آماگ
۹ دی ۱۴۰۴، ۱۳:۴۲ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه در خصوص تفکیک اراضی زراعی و باغ‌ها

نظریه مشورتی شماره ۷/۸۵۷۴ مورخه 1383/11/14، در حوزه حفظ کاربری اراضی زراعی و باغی، با محوریت ادارات ثبت اسناد و املاک و دفاتر اسناد رسمی، در خصوص زمین زراعی و باغ، مستند به تبصره ۳ ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی و باغها مصوب ۱۳۷۴ و مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ اصلاحی قانون ثبت مصوب ۱۳۷۰

تبصره ۳ ذیل ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی و باغها مصوب ۱۳۷۴، ادارات ثبت اسناد و املاک و دفاتر اسناد رسمی را مکلف نموده در موارد تفکیک اراضی زراعی و باغها و تغییر کاربری آنها در خارج از محدوده قانونی شهرها و شهرک ها از وزارت کشاورزی استعلام و نظر وزارت مذکور را اعمال نمایند. بنابراین، در مورد اعمال مقررات مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ اصلاحی ثبت تکلیف مراجع ثبت اسناد و املاک این است که طبق مفاد ماده ۴ آیین نامه قانون یاد شده اقدام نمایند. لذا قانون حفظ کاربری اراضی و باغها اجرای مقررات مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ اصلاحی قانون ثبت مصوب ۱۳۷۰ را در محدوده آن، محدود نموده و هیأت های حل اختلاف مقرر در آن مواد و سازمان ثبت اسناد واملاک باید در مواردی که نیاز به تفکیک اراضی و باغها باشد براساس نقشه تأیید شده از طرف وزارت کشاورزی عمل نمایند.

طبق ماده ۴ ق.م. اثر قانون نسبت به آتیه است و قانون نسبت به ما قبل خود اثر ندارد مگر اینکه در خود قانون، مقررات خاصی نسبت به این موضوع اتخاذ شده باشد و با توجه به اینکه در ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی و باغها، صراحتا از تاریخ تصویب این قانون ممنوعیت تغییر کاربری اراضی و باغها مقرر گردیده، مقررات آن عطف به ماسبق نمی شود.

صرف نظر از اینکه طبق اصل یکصدوهفتادم ق.ا.ج.ا.ا.، دیوان عدالت اداری حق ابطال آیین نامه ها و بخشنامه های صادره از طرف قوه قضائیه را ندارد و فقط در مورد قوه مجریه این حق را دارد و باتوجه به مواد ۲۰ و ۲۱ قانون دیوان عدالت اداری و اصول کلی حقوقی آرای صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری برای محاکم قضایی لازم الاتباع نمی باشد، چون دادنامه شماره ۲۰۴ مورخ ۲۵/۵/۱۳۸۳ دیوان عدالت اداری در مورد ضوابط و مقررات تفکیک باغات مزارع در محدوده شهری و با عنایت به رأی شماره ۵۱ تا ۴۴ مورخ ۱۷/۸/۱۳۶۶ دیوان عدالت صادر شده، این رأی به اراضی و باغهای مشمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها تسری ندارد.