مصوب ۱۳۲۶,۰۸,۱۶
با اصلاحات و الحاقات بعدی
هیئت وزیران در جلسه شانزدهم آبانماه ۱۳۲۶ بر حسب پیشنهاد وزارتین دارائی و کشاورزی آئین نامه ذیل مشتمل بر ۲۲ ماده راجع به تقسیم اراضی خوزستان را تصویب نمودند: ماده ۱ ـ بایرانیان یا شرکتهای ایرانی که طبق قانون ۱۶ فروردین ماه ۱۳۱۴ بخواهند در خوزستان آبادانی نمایند دولت از اراضی خود مجاناً واگذار خواهد نمود مشروط باینکه اراضی واگذاری را بوسیله تلمبه یا شق نهر یا ساختمان سد آبیاری و آباد نمایند: تبصره اول از ماده اول زمین فقط بآن دسته از شرکتهای ایرانی داده خواهد شد که تمام سهام آن متعلق باتباع ایران باشد و غرض از تشکیل و عمل آنها منحصر بامور مقرره در این آئین نامه باشد. تبصره دوم از ماده اول داوطلبان در موقع تقاضا باید سرمایه را که برای انجام تعهدات آنها لازم خواهد بود بکمیسیون مربوطه ارائه دهند. ماده ۲ ـ داوطلبان اراضی که بخواهند بوسیله تلمبه اراضی را آبیاری نمایند باید تعهد نماید که در ظرف دو سال از تاریخ تحویل اراضی (بدون هیچگونه حق تمدید) تلمبههای لازم زا نصب نموده و دائر نمایند تلمبههائیکه نصب میشود حداقل باید دارای ۲۴ قوه است و تلمبههائیکه برای آبیاری مورد استفاده قرار میگیرد باید دو دستگاه متساوی القوه باشد که بمیزان آب یکدستگاه آن زمین تحویل میشود. در صورتیکه دو دستگاه تلمبه متساوی القوه نباشد بمیزان آن تلمبه ضعیف تر زمین تحویل میشود. ماده ۳ ـ داوطلبان اراضی که میخواهند بوسیله شق نهر اراضی را آبیاری نمایند باید نقشه نهری را که باید احداث نمایند تهیه نموده بتصدیق بنگاه کل آبیاری برسانند و بموجب پیمانی که باداره دارائی محل منعقد خواهند کرد تعهد نمایند از تاریخ تحویل اراضی در ظرف مدتیکه بنگاه کل آبیاری برای ایجاد نهر لازم میداند تعهد خود را اجرا نمایند. ماده ۴ ـ داوطلبان اراضی که بخواهند بوسیله ساختمان سد یا تونل اراضی را آبیاری نمایند باید نقشه کلیه عملیات ساختمانی ـ نهرکشی ـ جدول سازی را بخرج خود تهیه نموده و بتصدیق بنگاه کل آبیاری برسانند و پیمان لازم برای اجرای امر یه اداره دارائی محل منعقد نمایند و از تاریخ تحویل اراضی در ظرف مدتیکه در پیمان پیشبینی شده و با نظر بنگاه کل آبیاری معین میشود کلیه عملیات مربوطه را انجام نمایند. ماده ۵ ـ مرجع تسلیم تقاضانامه اداره دارائی خوزستان است. ماده ۶ ـ تقاضای اراضی باید متضمن یک نقشه ساده از اراضی مورد تقاضا باشد در موردی تقاضاهای تا یک هزار هکتار نقشه باید حاوی مشخصات لازم راجع بجهات اربعه زمین بوده و توضیحات لازم در نقشه ذکر شده باشد در مورد تقاضای اراضی بیش از یکهزار هکتار نقشه کامل و صحیح اراضی باید تهیه شده و بتصدیق بنگاه کل آبیاری یا اداره کشاورزی محل یا هر دستگاه و شخص دیگری که کمیسیون تقسیم اراضی معین خواهد کرد برسد. ماده ۷ ـ کسانیکه در اراضی فعلاً مشغول زراعت دیم هستند نسبت بسایر تقاضا کنندگان حق تقدم دارند بشرط اینکه در ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ ابلاغ این تصویبنامه تقاضای خود را برای واگذاری زمین تسلیم و تعهد آبادانی اراضی را طبق این آئین نامه بنمایند در غیر اینصورت حق تقدم آنها ساقط خواهد شد. ماده ۸ ـ در صورتیکه برای یک قطعه زمین در یک موقع تقاضای متعدد برای آبیاری بهوسیله شق نهر ساختمان سد یا تونل و تلمبه برسد تقاضای آبیاری بوسیله شق نهر ـ ساختمان سویا تونل بر تقاضای آبیاری بوسیله تلمبه تقدم خواهند داشت. ماده ۹ ـ برای واگذاری هر قطعه زمین پیمان ثبتی رسمی بین اداره دارائی محل و تقاضا کننده منعقد میشود پیمان باید حاوی کلیه شرایط واگذاری باشد و جزء شرایط باید قید شود که گیرندگان اراضی در ضمن عملیات خود اقدامی که موجب مزاحمت یا تقصی در عمران و آبادی زمینهائی که فعلاً آباد است بشود نخواهند نمود. ماده ۱۰ ـ مقدار اراضی که بملکیت تقاضا کنندگان واگذار میشود برای هر لیتر ۳ هکتار برای ۳ آیش خواهدبود. ماده ۱۱ ـ تقاضا کنندگان اراضی موظفند نسبت بهر یکصد هکتار زمین واگذاری یک هکتار باغ مرکبات و خرما در ظرف ۵ سال از تاریخ واگذاری احداث نمایند. ماده ۱۲ ـ زه کشی لازم برای اراضی باید پیشبینی شود و کلیه عملیات جدول کشی نهرسازی و زه کشی باید کاملاً طبق اصول فنی که مورد قبول وزارت کشاورزی بنگاه کل آبیاری واقع شود اجراء گردد. ماده ۱۳ ـ عرض واگذاری اراضی در امتداد رودخانه خواهد بود و نمی تواند از یکربع طول آن بیشتر باشد در نقاطی که پخش آب رودخانه و یا طبیعت زمین مانع رعایت این ترتیب شود ممکن است نسبت عرض و طول را تغییر داد. ماده ۱۴ ـ برای اجراء مقررات این آئین نامه هیئت دائمی مرکب از استاندار خوزستان ـ پیشکار دارائی ـ رئیس اداره کشاورزی در محل تشکیل میشود این هیئت مامور اجرای این تصویبنامه میباشد.
تصمیمات هیئت که بر خلاف مفاد این آئین نامه و یا سایر مقررات عمومی کشور اتخاذ شده باشد از طرف وزارت دارائی قابل برگشت میباشد. تبصره ـ مراقبت و مسئولیت در حسن اجرای شرایط مندرجه در اسناد واگذاری بعهده پیشکار دارائی خوزستان بوده و در هر موقع باید چگونگی را برای اخذ تصمیم مقتضی باستحضار کمیسیون برساند. ماده ۱۵ ـ جز در موارد فرس ماژور تخلف از اجراء مقررات پیمان حق فسخ آنرا بدولت میدهد و در این صورت صاحب پیمان حق ادعای هیچگونه خسارت نخواهد داشت و اراضی بمالکیت دولت برمیگردد و مستحدثات تقاضا کننده در روی زمین بدولت منتقل خواهد شد و در این زمینه تقاضا کننده ضمن پیمان باداره دارائی محل اختیار بلاعزل میدهد تصدیق وجود فرسماژور با هیئت دائمی تقسیم اراضی خواهد بود. ماده ۱۶ ـ افراد یا شرکتهائی که بموجب این آئین نامه زمین از دولت میگیرند قبل از اینکه تعهدات خود را در باب آن اراضی انجام داده باشند حق واگذاری آنرا نخواهند داشت. ماده ۱۷ ـ حق نصب تلمبه در امتداد رودخانه در اراضی و حفر مجاری در آنها برای مالکین اراضی که پشت اراضی واگذاری واقع در کنار رودخانه قرار دارند محفوظ خواهد بود و این شرط در اوراق انتقال قید خواهد شد. ماده ۱۸ ـ وزارت کشاورزی و بنگاه کل آبیاری برای تسهیل در اجراء مقررات این آئین نامه ترتیبی خواهد داد که تا حدود امکان مراجعات مربوط بتهیه نقشه و تصویب آن در محل بدون ضرورت مراجعه بمرکز مقدور باشد. ماده ۱۹ ـ هیئت تقسیم اراضی خالصه خوزستان مکلف است که با نهایت سرعت بتقاضای داوطلبان رسیدگی نموده و در ظرف مدت سه ماه از تاریخ دریافت تقاضا تکلیف داوطلبان را معلوم نماید. ماده ۲۰ ـ با رعایای ساکن اراضی واگذاری مالکین موظف هستند که مطابق معمول محل بطریق مزارعه رفتار نمایند. ماده ۲۱ ـ نسبت به اراضی که بدون رعایت آئین نامه قبلی آباد شده و یا موافقت خاص بین اداره دارائی محل و زارعین اراضی بعمل آمده مطابق مقررات آئین نامه رفتار میشود. برای تصفیه کار این قبیل اراضی در صورت وجود اختلاف نظر کمیسیون تقسیم اراضی قاطع خواهد بود. ماده ۲۲ ـ آئین نامههای اجرائی مقررات این تصویبنامه وزارت دارائی و وزارت کشاورزی اعلان خواهند نمود. از طرف نخستوزیر