آماگ
۵ بهمن ۱۴۰۴، ۱۸:۵۶ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

نظر مشورتی تملک اراضی توسط دولت و شهرداری و تعیین قیمت روز ملک

نظریه مشورتی ۷/۶۲۶۱ مورخ ۱۳۸۳/۰۸/۱۹ با محوریت شهرداری در خصوص تملک اراضی و املاک و تعیین بهای روز املاک

باتوجه به این که طبق تبصره ۷ ماده واحده قانون نحوه تقویم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداریها مصوب ۲۸/۸/۱۳۷۰، از تاریخ تصویب و لازم الاجرا شدن این قانون ماده ۴ و آن قسمت از ماده ۵ «لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی دولت» مصوب ۱۷/۱۱/۱۳۵۸ شورای انقلاب که مربوط به نحوه تعیین قیمت عادله می باشد، در مورد شهرداریها لغو گردیده، در حالی که عدم تأثیر طرح در قیمت یکی از ملاک های قیمت گذاری بوده که مقنن در لایحه مذکور بر آن تأکید نموده، لذا می توان گفت، ملاک مذکور، یعنی عدم دخالت، تأثیر وجود یا اجرای طرح بر قیمت روز تقویم اعم از کاهش یا افزایش، کماکان معتبر است و باید لحاظ شود.

قانون نحوه تقویم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداریها مصوب ۲۸/۸/۱۳۷۰ فقط آن قسمت از ماده ۵ لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۷/۱۱/۱۳۵۸، را نسخ کرده که مربوط به نحوه تعیین قیمت عادله ملک مورد تملک باشد. بنابراین سایر موارد ماده ۵ و از جمله تبصره ۱ آن در خصوص تعلق ۱۵% قیمت افزوده بابت محل سکونت یا ممر اعاشه به قوت خود باقی است.

با عنایت به این که قیمت املاک و ابنیه در زمانها و مکانهای مختلف متغیر است، منظور مقنن از عبارت «قیمت روز»، «قیمت عادله روز» و «قیمت عادله» تعیین قیمت نسبتا معقول و متعارف املاک است که با مراجعه به کارشناس ممکن است. متعارف بودن قیمت بدان سبب واجد اهمیت است که در قانون مدنی ایران من جمله مواد ۹۵۱و۹۵۲ استناد به آن برای داوری و تشخیص تجویز شده است. اما عوامل مؤثر در تعیین قیمت در هر امری تخصصی است که باید کارشناسان مربوط آنها را با توجه به اوضاع و احوال قضیه در نظر داشته باشند.