مصوب ۱۳۵۴,۰۴,۰۳
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده ۱(منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) ـ بمنظور حفظ حقوق دولت نسبت به اراضی خالصه و موات موضوع ماده ۷۵ قانون انحلال بنگاه خالصجات و اراضی موات موضوع ماده۱۷ قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به زارعین مستأجر و قانون ثبت اراضی موات اطراف تهران و قانون ثبت اراضی موات اطراف شهرهای غیرتهران مصوب سالهای ۱۳۳۱ و ۱۳۳۴ و قانون راجع به اراضی دولت و شهرداریها و اوقاف و بانکها مصوب سال ۱۳۳۵ و اصلاحی آن مصوب سال۱۳۳۹ و سایر اراضی که امور آنها به سازمان مسکن یا وزارت راه و شهرسازی محول گردیده است و اعمال حقوق مالکیت و اجرای سیاست دولت نسبت به اراضی مذکور و اراضی موضوع قسمت اخیر ماده ۴ قانون تشکیل وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی مصوب آبان ۱۳۴۶ و همچنین خرید، تهیه، آماده و تسطیح اراضی و فروش ـ اجاره، واگذاری و یا ذخیره زمین برای تأمین نیازمندیهای وزارتخانههاـ سازمانهای دولتی سازمانهای وابسته بدولت و سازمانهای عمومی و بخش خصوصی و در اجرای مقررات ماده ۶ قانون «تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن» شرکت سهامی بنام سازمان زمین که در این اساسنامه سازمان خوانده میشود طبق مقررات این اساسنامه تأسیس میشود.
سازمان در مورد اراضی که امور آنها به سازمان مسکن یا وزارت راه و شهرسازی محول گردیده است قائممقام سازمان مسکن و وزارت راه وشهرسازی بوده و کلیه حقوق و وظایف و تعهدات سازمانهای فوق نسبت به اراضی مذکور به(سازمان) منتقل میگردد. تبصره ۱(منسوخه ۳۱ˏ۰۳ˏ۱۳۹۰) ـ آن قسمت از اراضی که سازمان مسکن در آنها برنامه خانه سازی اجرا کرده و یا طبق تشخیص وزیر راه و شهرسازی بحساب سرمایه سازمان مسکن منظور گردد کماکان در اختیار سازمان مسکن باقی خواهد ماند. تبصره ۲ ـ اراضی منابع طبیعی مشمول قوانین ملی شدن جنگلها و مراتع و حفاظت و بهرهبرداری از شمول مفاد این اساسنامه خارج است. ماده ۲(منسوخه ۳۱ˏ۰۳ˏ۱۳۹۰) ـ سازمان بصورت شرکت سهامی و طبق اصول بازرگانی اداره خواهد شد و وابسته به وزارت راه و شهرسازی است. ماده ۳ ـ سرمایه سازمان یکصد میلیون ریال است که به یکهزار سهم یکصد هزار ریالی تقسیم میشود و کلا متعلق بدولت میباشد و اراضی مورد تصرف و تصدی سازمان جزء دارائی شرکت محسوب میگردد. ماده ۴ ـ مرکز اصلی سازمان تهران است و میتواند در نقاطی که مقتضی بداند شعبه یا نمایندگی تأسیس نماید و یا نمایندگی خود را به مؤسسات دولتی دیگر واگذار کند. ماده ۵ (منسوخه ۳۱ˏ۰۳ˏ۱۳۹۰) ـ وظایف و اختیارات:
الف ـ اعمال حقوق مالکیت در مورد زمینهائی که بموجب این اساسنامه و قوانین و مقررات مربوط به سازمان تعلق خواهد گرفت همچنیناعمال حقوق مالکیت دولت بر زمینهای متعلق به دولت که سازمان بنحوی از انحاء بنمایندگی دولت در مورد آنها عمل میکند و اداره کلیه امورمربوط به زمینهای مذکور در این ماده.
ب ـ خرید و تهیه زمین ـ تسطیح و آماده ساختن اراضی برای فروش، اجاره یا واگذاری طبق شرایط و ضوابطی که به پیشنهاد وزیر راه و شهرسازی بتصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
ج ـ فروش ـ اجاره یا واگذاری زمین با رعایت نقشههای جامع و تفصیلی شهرها و با رعایت اعتبارات طرح عمرانی مربوط به سازمانهای دولتی و وابسته بدولت و سازمانهای مأمور بخدمات عمومی طبق شرایط و ضوابطی که به پیشنهاد وزیر راه و شهرسازی به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
د ـ اجاره و استجاره اراضی و فروش زمین با رعایت نقشههای جامع و تفصیلی شهرها به بخش خصوصی طبق ضوابط و شرایطی که به پیشنهاد وزیر راه و شهرسازی بتصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
هـ ـ تصدی و اداره اراضی و طرح و تعقیب و دفاع از دعاوی مربوط بآنها بمنظور حفظ و اعمال حقوق مالکیت.
و ـ انجام هر نوع اقدام دیگری که در اجرای وظایف و تکالیف مقرر در ماده یک این اساسنامه و تأمین هدفهای تشکیل سازمان لازم باشد در حدود قوانین و مقررات مربوط. ماده ۶(منسوخه ۳۱ˏ۰۳ˏ۱۳۹۰) ـ قسمتی از اموال سازمان مسکن که مربوط به وظیفه سازمان زمین میگردد طبق تشخیص وزیر راه و شهرسازی با رعایت قوانین ومقررات مربوط سازمان مسکن به سازمان واگذار میشود.
سازمان میتواند این اموال و سایر اموال و زمینهای مورد نیاز تأسیسات خود و همچنین وجوه حاصل از فروش اراضی را که در اختیار میگیرد به تدریج طبق تصمیم مجمع عمومی با رعایت مقررات بهسرمایه خود اضافه نماید. آن عده از مستخدمین سازمان مسکن که مورد نیاز سازمان باشند با رعایت مقررات مربوط به سازمان منتقل خواهند شد. ماده ۷ ـ ارکان سازمان بشرح زیر است:
الف ـ مجمع عمومی.
ب ـ هیئت مدیره و مدیرعامل.
ج ـ حسابرس (بازرس) ماده ۸(منسوخه ۳۱ˏ۰۳ˏ۱۳۹۰) ـ مجمع عمومیسازمان از وزیر راه و شهرسازی و وزیر امور اقتصادی و دارائی و وزیر کشاورزی و منابع طبیعی و وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه و وزیر دادگستری و وزیر تعاون و امور و روستاها تشکیل میشود که نمایندگی سهام دولت را خواهند داشت. ریاست مجمع عمومی با وزیر راه و شهرسازی میباشد. ماده ۹ ـ مجمع عمومیسازمان حداقل سالی دو بار برای انجام وظایف مقرر در این اساسنامه بدعوت رئیس مجمع تشکیل جلسه میدهد. ماده ۱۰ ـ مجمع عمومیعادی سازمان به طور فوقالعاده بنا بدعوت رئیس مجمع عمومی یا مدیرعامل یا بنابه تقاضای هیئت مدیره و یا حسابرس (بازرس) تشکیل خواهد شد. ماده ۱۱ ـ وظایف و اختیارات مجمع عمومی.
الف ـ تعیین خط مشی سازمان در قالب سیاستهای کلی دولت.
ب ـ رسیدگی به گزارش عملکرد سازمان و گزارش بازرس و اتخاذ تصمیم نسبت به آنها و تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان و تقسیم سود ویژه.
ج ـ رسیدگی و تصویب بودجه.
د ـ تصویب پیشنهاد هیئتمدیره سازمان راجع به سازش در دعاوی یا ارجاع امر بداوری و تعیین داور.
ه ـ تصویب افزایش سرمایه سازمان.
و ـ تصویب تشکیلات سازمان با تأیید سازمان امور اداری و استخدامی کشور.
ز ـ تصویب آ ئیننامههای مالی و معاملاتی پس از تأیید وزارت امور اقتصادی و دارائی.
ح ـ تصویب آئیننامههای استخدامی با تأیید سازمان امور اداری و استخدامی کشور.
ط ـ تعیین حقوق و مزایای اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت با تأیید شورای حقوق و دستمزد و تعیین حقالزحمه حسابرس.
ی ـ اتخاذ تصمیم نسبت به سایر مسائلی که در دستور جلسه قرار گیرد. ماده ۱۲ ـ هیئت مدیره سازمان از یکنفر رئیس و دو نفر عضو تشکیل میشود. رئیس هیئت مدیره مدیرعامل سازمان نیز خواهد بود. رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل و اعضاء هیئت مدیره به پیشنهاد مجمع عمومی و تصویب هیئتوزیران برای مدت سه سال انتخاب میشوند تغییر در مدت و انتخاب مجدد آنان بلامانع است. رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل با فرمان همایونی منصوب خواهد شد. ماده ۱۳ ـ اعضاء هیئت مدیره نمیتوانند در مدت تصدی خود هیچگونه شغل موظف دیگری داشته باشند و مکلفند وظایفی را که بر اساس تشکیلات مصوب سازمان به آنها محول میشود انجام دهند. ماده ۱۴ ـ وظایف و اختیارات هیئت مدیره بشرح زیر است:
الف ـ تهیه طرح تشکیلات سازمان برای پیشنهاد به مجمع عمومی.
ب ـ تصویب برنامهها و معاملات و قراردادها به پیشنهاد مدیرعامل.
ج ـ تهیه آئیننامههای مالی و معاملاتی و استخدامیو سایر آئیننامهها جهت پیشنهاد به مجمع عمومی.
د ـ تهیه بودجه و ترازنامه و حساب سود و زیان برای پیشنهاد بهمجمع عمومی.
هـ ـ پیشنهاد سازش در دعاوی و ارجاع امر به داوری و تعیین داور.
و ـ پیشنهاد افزایش سرمایه به مجمع عمومی. ماده ۱۵ ـ تصمیمات هیئت مدیره به اکثریت اعضاء هیئت مدیره معتبر میباشد. ماده ۱۶ ـ قراردادها و اسناد تعهدآور و چکهای سازمان به امضای رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل و یکی از اعضای هیئتمدیره خواهد بود. هیئت مدیره میتواند حق امضای خود را در موارد فوق بکارمندان ذیصلاح سازمان که مقتضی تشخیص دهد به مسئولیت خود واگذار نماید. ماده ۱۷ ـ رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل بالاترین مقام اجرائی سازمان است و نمایندگی سازمان را در برابر کلیه مراجع اداری و قضائی و اشخاصبر عهده دارد و میتواند وکیل با حق توکیل تا یک درجه انتخاب کند و اختیارات زیر را دارا میباشد.
الف ـ اداره امور سازمان طبق اساسنامه و مقررات مربوط.
ب ـ اداره امور استخدامیو نصب و عزل کارکنان و تعیین حقوق و مزایای آنها طبق مقررات مربوط و صدور دستور پرداختها با رعایت بودجه مصوب سازمان و مقررات مالی و استخدامی.
ج ـ اجرای مصوبات مجمع عمومیو هیئت مدیره. ماده ۱۸ ـ رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل میتواند به تشخیص و مسئولیت خود قسمتی از اختیارات خود را بهر یک از اعضای هیئتمدیره یامعاونان خود و یا مدیران مسئول تفویض نماید و در غیاب خود اختیارات خویش را به یکی از اعضای هیئت مدیره واگذار کند. ماده ۱۹ ـ حسابرس (بازرس) سازمان بنا به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارائی از طرف مجمع عمومیبرای مدت یکسال انتخاب میشود وانتخاب مجدد او بلامانع است. ماده ۲۰ ـ حسابرس (بازرس) دارای کلیه وظایف و اختیاراتی است که بموجب قانون تجارت بر عهده بازرس شرکتها محول شده و موظف است حسابها و ترازنامه و حساب سود و زیان سازمان را رسیدگی و گزارش آنرا به مجمع عمومی تسلیم نماید. حسابرس (بازرس) حق مراجعه به کلیه اسناد و مدارک سازمان را دارد بدون اینکه در عملیات سازمان و امور آن دخالت کند.
انجام وظایف حسابرس نباید موجب وقفه در امور سازمان شود. ماده ۲۱ ـ زمینهائی که از طرف دولت یا سازمانهای دولتی و مؤسسات وابسته بدولت به سازمان انتقال داده میشود احتیاج به تنظیم سند در دفاتراسناد رسمیندارد و سازمان ثبت املاک و اسناد کشور مکلف است زمینهای مزبور را با رعایت مقررات قانون ثبت املاک در دفاتر املاک ثبت نماید واسناد مالکیت بنام سازمان صادر کند.
سازمان از پرداخت هر گونه حقالثبت در این موارد معاف است. ماده ۲۲ ـ سال مالی سازمان از اول فروردین ماههر سال شروع و در آخر اسفند همان سال خاتمه مییابد به استثنای اولین سال تأسیس که از تاریختشکیل سازمان شروع و در آخر اسفند پایان میپذیرد. ماده ۲۳ ـ حسابهای سازمان در پایان اسفند بسته میشود و ترازنامه و حساب سود و زیان باید حداقل یکماه قبل از تشکیل مجمع عمومی به حسابرس (بازرس) تسلیم شود. ماده ۲۴ ـ ده درصد از سود ویژه سازمان تا زمانی که اندوخته احتیاطی آن معادل یک چهارم سرمایه سازمان شود هرساله به عنوان اندوخته احتیاطیمنظور خواهد شد. ماده ۲۵ ـ نسبت به موضوعاتی که در این اساسنامه پیش بینی نشده طبق مقررات قانون تجارت عمل خواهد شد. اساسنامه فوق مشتمل بر بیست و پنج ماده و دو تبصره باستناد ماده ۶ قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی پس ازتصویب کمیسیونهای مسکن و شهرسازی، استخدام، امور اقتصادی و دارائی مجلس سنا در جلسات ۲۹/۲/۱۳۵۴ و ۴/۳/۱۳۵۴، بترتیب در جلسات سی و یکم خرداد و اول و سوم تیر ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و چهار شمسی بتصویب کمیسیونهای امور استخدام و سازمانهای اداری، امور اقتصادی و دارائی و مسکن و شهرسازی مجلس شورایملی رسید. رئیس مجلس شورایملی ـ عبدالله ریاضی