آماگ
۸ دی ۱۴۰۴، ۱۷:۳۷ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تفکیک اراضی و انتقال اسناد رسمی

نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۵۸۷ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۰۴ درباره تفکیک اراضی و انتقال اسناد رسمی؛ مستند به ماده ۴ قانون سامان‌دهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن و ماده ۱۰۱ قانون شهرداری

استعلام :

با توجه به اینکه شهرداری طاد در سال ۱۴۰۱ تأسیس شده است پیش از تأسیس شهرداری و در زمان حاکمیت دهیاری و در اجرای ماده ۴ قانون سامان‌دهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب ۱۳۸۷ با اصلاحات بعدی، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان فلاورجان به عنوان مالک مبادرت به تفکیک اراضی واقع در محدوده روستا پس از قانون اصلاح ماده ۱۰۱ قانون شهرداری و در سال ۱۳۹۴ اقدام و بدون استعلام از دهیاری نسبت به انتقال اسناد رسمی و هم‌اکنوننیز در خصوص سایر مالکین نسبت به ارائه استعلام مبنی بر انتقال اسناد مالکیت اقدام می‌نماید. با عنایت به مراتب معنون خواهشمند است دستور فرمایید پاسخ پرسش‌های ذیل جهت ارشاد این شهرداری اعلام گردد: ۱- آیا ماده ۱۰۱ قانون شهرداری‌ها، مشمول دهیاری‌ها می‌گردد یا خیر؟ ۲- آیا بنیاد مسکن مستند به قانون سامان‌دهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن و سایر قوانین و مقررات موضوعه و جاری کشور، نیازمند تأیید نقشه‌های تفکیکی توسط دهیاری‌ها می‌باشد یا خیر؟ ۳- چنانچه ماده ۱۰۱ قانون شهرداری‌ها مشمول دهیاری‌ها گردد و در زمان حکومت دهیاری، بنیاد مسکن بدون استعلام نسبت به تفکیک اراضی اقدام نموده باشد آیا هم‌اکنون شهرداری می‌تواند بر اساس تبصره ۳ ماده ۱۰۱ قانون شهرداری‌ها نسبت به دریافت قدرالسهم از مالکین یا بنیاد مسکن اقدام نماید؟ ۴- در صورت مثبت بودن سؤال سوم، آیا قدرالسهم را بنیاد مسکن به عنوان مالک پلاک ثبتی و متولی تفکیک باید پرداخت نماید یا ایادی بعدی؟ ۵- در خصوص املاکی که قبل از تأسیس و اعمال مالکیت بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و قبل از تأسیس شهرداری و یا دهیاری توسط متصرفین و با مالکیت عرفی تفکیک فیزیکی صورت پذیرفته است آیا پس از تأسیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و تهیه نقشه‌های تفکیکی و تنظیم اسناد در سال ۱۳۹۴ توسط بنیاد مسکن به عنوان مالک مشمول ضوابط تفکیک و اعمال ماده ۱۰۱ قانون شهرداری می‌باشد یا خیر؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :

۱، ۳ و۴- اولاً، حکم مقرر در ماده ۱۰۱ (اصلاحی ۱۳۹۰) قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی ناظر بر تفکیک یا افراز اراضی واقع در محدوده و حریم شهرها است و قابل تسری به تفکیک و افراز اراضی واقع در محدوده روستا‌ها نیست. ثانیاً، در بند ۴۱ ماده ۱۰ (اصلاحی ۱۰/۲/۱۳۸۲) اساسنامه، تشکیلات و سازمان دهیاری‌ها مصوب ۲۱/۱۱/۱۳۸۰ هیأت وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی، همکاری با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در جهت تهیه و اجرای طرح‌ هادی روستا و ارئه پیشنهادهای لازم در تعیین کاربری اراضی واقع در روستا به منظور گنجاندن آنها در طرح‌ هادی و اجرای ضوابط مصوب مربوط با موافقت شورا در زمره وظایف تفصیلی دهیار و دهیاری‌ها دانسته شده است. ثالثاً، ماده ۴ قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب ۱۳۸۷ با اصلاحات بعدی، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی را مکلف کرده است با انجام مطالعات امکان‌سنجی و شناسایی اراضی مستعد توسعه کالبدی روستاها، نسبت به انجام طراحی و تفکیک اراضی واقع در محدوده روستاها اقدام نماید. ۲- با لحاظ بند ۴۱ ماده ۱۰ اصلاحی اساسنامه، تشکیلات و سازمان دهیاری‌ها مصوب ۲۱/۱۱/۱۳۸۰ هیأت وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده ۴ قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب ۱۳۸۷ با اصلاحات بعدی، وظیفه تفکیک اراضی در محدوده روستاها بر عهده سازمان مسکن انقلاب اسلامی است و دهیاری‌ها در این راستا با سازمان یادشده همکاری می‌کنند؛ اما این همکاری به معنای لزوم تأیید نقشه‌های تفکیکی توسط دهیاری‌ها نمی‌باشد. ۵- با توجه به توضیحات مذکور در بند‌های ۱- ۳ و ۴، پاسخ به این پرسش موضوعاً منتفی است و موجب قانونی برای اعمال ماده ۱۰۱ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحقات بعدی در فرض سؤال نیست.