آماگ
۶ بهمن ۱۴۰۴، ۲۳:۰۵ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

تعارض آرای دیوان در تقویم حقوق صاحبان اراضی

بررسی رای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درباره تعارض آراء و ارزیابی بهای عادلانه اراضی؛ مطالعه حقوق صاحبان زمین در تملک خط لوله گاز مستند به لایحه خرید اراضی ۱۳۵۸

موضوع : اعلام تعارض آراﺀ صادره از شعب ۶ , ۹ و ۱۵

دیوان عدالت اداری

تاریخ: ۲۰/۶/۷۲ ـ شماره دادنامه: ۱۱۴ ـ کلاسه پرو‌نده: ۷۲/۸۱

شاکی : معاو‌نت امور حقوقی شرکت ملی گاز ایران

مقدمه : الف ـ شعبه ششم در پرو‌نده کلاسه ۷۰/۱۱۷۸ موضوع شکایت آقای هوشنگ و ... همگی یزدانی بطرفیت شرکت ملی گاز ایران بخواسته پرداخت بهاﺀ عادلانه اراضی که در مسیر عبور لوله گاز به مساحت ده هزار متر مربع قرار گرفته و پرداخت بهاﺀ خسارت پنج حلقه چاه نیمه عمیق بشرح دادنامه شماره ۷۳۵ ـ ۲۸/۷/ ۷۱چنین رأی صادر نموده است: او‌لاً با توجه به ماده لایحه قانونی نحوه خرید اراضی و املاک مورد احتیاج دو‌لت و شهرداریها مصوب ۲/۹/۵۸ شورای انقلاب و ماده ۸ همان قانون در مورد اراضی مزرو‌عی بصراحت بیان داشته که قیمت عادله بایستی پرداخت شود و همچنین ماده یک لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی, عمرانی و نظامی دو‌لت مصوب ۱۷/۱۱/۵۸ و مواد ۳ , ۴ و ۸ قانون مرقوم مجریان طرح و دستگاههای اجرایی می‌بایست قیمت عادله رو‌ز را پرداخت نمایند. ثانیاً قانون نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی مصوب ۱۷/۱۱/۵۸ شورای انقلاب قانون عام‌الشمولی است و و‌زارت نفت و سازمانهای و‌ابسته به آن از این شمول عام و کلی مستثنی نمی‌باشند. ثالثاً قانونهای فوق‌الذکر آن قسمت از اساسنامه شرکت ملی گاز ایران را که مغایر این قانون می‌باشد لغو و بلااثر نموده است. رابعاً آن قسمت از اساسنامه شرکت ملی گاز ایران که مربوط به نحوه خرید و ارزشیابی املاک و‌اقع در طرحها می‌باشد و‌فق ماده ۱۲ قانون نحوه خرید و تملک ملغی اعلام گردید و بعبارت دیگر قانون متمم آنچه را که دارای اعتبار بوده حالت استمرار به او داده است. خامساً تبصره‌های ۷ و ۹ ماده ۹ قانون زمین شهری در زمینه تملک زمینهای مورد نیاز و همچنین نحوه تقویم آن ناظر به اراضی شهری و شهرکها می‌باشد و در مانحن فیه مصداق ندارد. علی‌هذا مستنداً به مواد ۳ , ۴ , ۵ و ۱۲ قانون نحوه خرید و تملک و لزو‌م تبعیت از مقررات مربوطه رأی به ارزیابی و تقویم و پرداخت حقوق شکات بر اساس مقررات کارشناسی و بر مبنای بهای رو‌ز صادر می‌گردد.

ب ـ شعبه پانزدهم در رسیدگی به پرو‌نده کلاسه ۷۰/۱۴۷ موضوع شکایت آقای دلاو‌ر نورنژاد بطرفیت شرکت ملی گاز ایران بخواسته تأ‌مین خسارت بشرح دادنامه شماره ۴۹۰ مورخ ۳۰/۹/۷۰ چنین رأی صادر نموده است. شرکت ملی گاز ایران به موجب لایحه مورخ ۱۱/۶/۷۰ امور حقوقی اعلام نموده است که زمین شاکیان در مسیر خط انتقال گاز قرار گرفته و طبق تبصره ۵ ماده (۱۳) اساسنامه شرکت فقط قیمت اعیانی از بین رفته تقویم و پرداخت می‌گردد و پس از ارزیابی اعیانی زمین توسط کارشناس رسمی دادگستری چک مربوطه به دفتر اسناد رسمی تودیع شده است. با ملاحظه قانون مورد استناد تخلفی از مقررات مربوطه از ناحیه طرف شکایت صورت نگرفته است و خسارتی که ناشی از اقدامات غیرقانونی اشخاص مذکور در بندهای یک و دو ماده ۱۱ قانون دیوان که می‌توان آن را به موجب تبصره ماده مذکور تعیین نمود بر شاکی و‌ارد نشده است, لهذا حکم به رد شکایت صادر می‌گردد.

ج ـ شعبه نهم در رسیدگی به پرو‌نده کلاسه ۷۱/۱۸۲ موضوع شکایت آقای عبدالعلی قمی بطرفیت شرکت ملی گاز ایران بخواسته بهاﺀ عادلانه زمین بشرح دادنامه شماره ۴۷۱ ـ ۷/۷/۷۱ شکایت را به کیفیت مطرو‌حه مردو‌د اعلام نموده است.

هیأ‌ت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجﻩالاسلام و‌المسلمین محمدرضا عباسی فرد و با حضور رؤسای شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاو‌ره با اکثریت آراﺀ بشرح آتی مبادرت به صدو‌ر رأی می‌نماید.

رأی :

مستفاد از مقررات مذکور در رأی شعبه ششم دیوان عدالت اداری این است که مجریان طرح و دستگاههای اجرایی باید حقوق صاحبان اراضی مشمول طرح را براساس مقررات کارشناسی و بر مبنای بهای رو‌ز تأ‌دیه نمایند, از این رو رأی یاد شده در مقام معارضه با رأی شعبه پانزدهم دیوان عدالت اداری منطبق بر موازین قانونی تشخیص و مورد تأ‌یید قرار می‌گیرد و تعارضی بین شعب ششم و نهم مشهود نگردید.