نظریه مشورتی حق انتفاع عمری و تعیین منافع برای شخص ثالث؛ ناظر بر ماده ۴۱ قانون مدنی

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/98/742 مورخ 1398/06/27 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره حق انتفاع عمری و تعیین منافع برای ثالث: در این نظریه، اداره کل حقوقی قوه قضاییه به استعلامی درباره قابلیت تعیین حق انتفاع عمری برای شخص ثالث پس از فوت مالک اصلی پاسخ می‌دهد. براساس ماده 41 قانون مدنی، عمری حقی است که می‌تواند به نفع شخص ثالث به‌صورت مستقل یا شرط ضمن عقد برقرار شود. تشخیص صحت چنین شرطی باتوجه به شرایط فرض سوال، با مرجع قضایی مرتبط است. در مواردی که مالک اصلی شرطی در سند ملک گذاشته که منافع پس از مرگ به شخص ثالثی منتقل شود، صحت این شرط و امکان ابطال آن نیازمند بررسی و تشخیص قضایی است.

استعلام

مادر مالک 6 دانگ یک واحد آپارتمان بوده است 3 دانگ آن را داد به فرزند پسر و 3 دانگ دیگر آن را داد به فرزند دختر با این شرط که خودش از منافع آن تا پایان عمرش استفاده کند مادر فوت می کند فرزند دختر وقتی با داشتن سند رفت ملک را در تصرف بگیرد و یا به فروش برساند نا پدری وی گفت مادرتان این شرط را در سند گذاشته است که این منافع را تا فوت من ادامه داشته باشد منظور ناپدری فی نفسه قطع نظر از درستی و نادرستی سند و ادعای جعل و الحاق و غیره آیا چنین شرطی می تواند مالک اولیه مادر بگذارد؟ که حتی بعد از مرگ خودش منافع را به شخص ثالث هم بدهد؟ آیا فرزند دختر که چنین شرطی در حق مالکیت وی در نظر گرفته شد می تواند ادعایی داشته باشد آیا می تواند شرط را باطل کند؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

به موجب ماده 41 قانون مدنی که مقرر می دارد عمری حق انتفاعی است که به موجب عقدی از طرف مالک برای شخص به مدت عمر خود یا عمر منتفع و یا عمر شخص ثالثی برقرار شده باشد ، برقراری عمری به نفع شخص ثالث ممکن است به موجب قرارداد مستقل یا به صورت شرط ضمن عقد باشد و تشخیص این که در فرض سوال آیا چنین شرطی به نفع ثالث به موجب عقد و صحیحا منعقد شده است، با مرجع قضایی ذی ربط است.