رای هیات تخصصی درباره تعرفه عوارض محلی شهرداری و عوارض پیش‌آمدگی مشرف بر معابر

رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال بندهای 8 ، 9 و 24 فصل سوم تعرفه عوارض سال 1397 شهرداری یزد

هیأت تخصصی شوراهای اسلامی

شماره پرونده : ه ع/97/2574 شماره دادنامه : 9809970906011003 تاریخ : 26/11/98

شاکی : آقای حسین دهقان

طرف شکایت : شورای اسلامی شهر یزد

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بندهای 8 ، 9 و 24 فصل سوم تعرفه عوارض سال 1397 شهرداری یزد

شاکی دادخواستی به طرفیت شورای شهر یزد به خواسته ابطال موارد فوق به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد :

8) عوارض پیش آمدگی مشرف بر معابر (هنگام صدور مجوز)

به ازای هر مترمربع پیش آمدگی سرپوشیده مسکونی p 4

به ازای هر مترمربع پیش آمدگی سرباز و رواق مسکونی p 3/2

به ازای هر مترمربع پیش آمدگی سرپوشیده سایر کاربری ها p 7

به ازای هر مترمربع پیش آمدگی سرباز و رواق سایر کاربری ها p 4

تبصره1: حداقل p برای مجتمع تجاری برابر با 15000 (پانزده هزار) ریال، اداری و صنعتی برابر با 8000 (هشت هزار) ریال و آپارتمان های مسکونی برابر 12000 (دوازده هزار) ریال می باشد.

تبصره2: در صورتیکه پیش آمدگی به صورت روبسته و مورد استفاده واحدهای مسکونی، تجاری، اداری و صنعتی و ..... قرار گیرد علاوه بر عوارض پیش آمدگی، جزو زیر بنای مفید محسوب و عوارض مربوطه وصول خواهد شد.

9) عوارض پیش آمدگی مشرف بر معابر (بدون مجوز)

به ازای هر مترمربع پیش آمدگی سرپوشیده مسکونی p 8

به ازای هر مترمربع پیش آمدگی سرباز و رواق مسکونی p 45/3

به ازای هر مترمربع پیش آمدگی سرپوشیده سایر کاربری ها p 5/10

به ازای هر مترمربع پیش آمدگی سرباز و رواق سایر کاربری ها p 6

تبصره: حداقل p برای تجاری برابر با 15000 (پانزده هزار) ریال، اداری و صنعتی برابر با 8000 (هشت هزار) ریال و آپارتمان های مسکونی برابر 12000 (دوازده هزار) ریال می باشد.

24) عوارض ارزش افزوده ناشی از اجرا و یا تغییر طرح های مصوب شهری و افزایش تراکم

1-24) عوارض ارزش افزوده ناشی از اجرا و یا تغییر طرح های مصوب شهری

تغییر کاربری از هر نوع کاربری به کاربری تجاری به ازای هر مترمربع p 180

تغییر کاربری از صنعتی و اداری دولتی به کاربری مسکونی و تعیین کاربری حریم به ازای هر متر مربع p 40

تغییر کاربری از کاربری طرح تفصیلی و فاقد کاربری به انباری و اداری و صنعتی و تأسیسات شهری به ازای هر مترمربع p 30

تغییر کاربری از فاقد کاربری و سایر کاربری ها به کاربری مسکونی به ازای هر مترمربع p 10

تغییر کاربری از هر نوع کاربری به آموزشی، بهداشتی، درمانی، فرهنگی، مذهبی، ورزشی، کودکستان و صنایع دستی سنتی، پارکینگ، فضای سبز و باغ معاف

- عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری به صنعتی (هتل) معاف می باشد.

تغییر کاربری از کاربری تجاری به کاربری مسکونی و فاقد کاربری به مزروعی و باغ از پرداخت عوارض معاف می باشد.

درخصوص درخواست های تغییر کاربری، تراکم و ... که به کمیسیون تعدیل منطقه ارجاع می گردد. قبل از طرح در کمیسیون و با تشخیص مدیر منطقه حداقل 5% تا 10% از برآورد مبلغ عوارض توسط مودی پرداخت و در صورت عدم پذیرش به مودی استرداد گردد و در صورت پذیرش جزء علی الحساب مبلغ پرداختی عوارض منظور می گردد.

تبصره1: جبران تغییر کاربری از تجاری به صنعتی (هتل) با پیشنهاد شهرداری و طبق نظر شورای اسلامی شهر یزد عمل گردد.

تبصره2: در جهت احیای بافت قدیم، تبدیل و تغییر کاربری واحدهای مسکونی موجود قدیمی پذیرفته شده توسط شهرداری در بافت قدیم با رعایت سایر ضوابط مربوط به هتل ها و محل های اقامتی و رستوران های سنتی از پرداخت 50% ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری معاف می باشند.

تبصره3: کارگاه هایی که دارای مجوز صنایع نمی باشند مشمول ضوابط تجاری می شوند.

تبصره4: در صورتی که مالکیت اراضی دارای کاربری غیر مسکونی از سال 1365 (تصویب طرح تفصیلی) تاکنون تغییر نکرده باشد (ملاک سند مالکیت) از پرداخت ارزش افزوده فوق به مسکونی معاف می باشند.

تبصره5: کلیه پلاک هایی که در طرح تفصیلی جدید نسبت به طرح تفصیلی قدیم به کاربری با ارزش افزوده بالاتر تغییر کاربری یافته مشمول ضوابط فوق می باشد.

تبصره6: حداقل قیمت منطقه بندی جهت تغییر کاربری به تجاری 15000 ریال می باشد.

2-24) عوارض ارزش افزوده ناشی از افزایش تراکم

تبصره: حداقل قیمت منطقه بندی برای محاسبه عوارض ارزش افزوده ناشی از تراکم برای واحدهای تجاری پانزده هزار ریال (15000 ریال) و برای واحدهای اداری دولتی، خصوصی، صنعتی، گردشگاری و غیره (به جز تجاری) ده هزار ریال (10000 ریال ) می باشد.

1-2-24) عوارض ارزش افزوده افزایش تراکم ساختمان های مسکونی

تبصره 1: به ازای هر مترمربع عوارض ارزش افزوده ناشی از تراکم بیش از 140% معادل 10% تراکم پهنه مربوطه دریافت می گردد.

تبصره2: به ازای هر مترمربع عوارض ارزش افزوده ناشی از تراکم بیش از 160% برابر 100% تراکم پهنه مربوطه دریافت می گردد.

تبصره3: به ازای هر مترمربع عوارض ارزش افزوده ناشی از تراکم بیش از 300% (و یا بیش از 6 طبقه) معادل 120% تراکم پهنه مربوطه دریافت می گردد.

تبصره4: ساختمانهای بدون پروانه یا مازاد بر پروانه دارای مازاد بر تراکم که توسط کمیسیون ماده صد با ابقای آن موافقت می شود، نیز مشمول این ردیف خواهند شد.

تبصره 5: ساختمان های دارای مازاد بر تراکم در حریم معادل پهنه مجاور داخل محدوده محاسبه و دریافت می گردد.

تبصره6: محاسبه تراکم ساخت و سازهای مسکونی غیر آپارتمانی تراکم بیش از 160 درصد و از ابتدای سال 1397 می باشد.

2-2-24) عوارض ارزش افزوده افزایش تراکم ساختمان های تجاری، اداری، صنعتی و غیره (به جز مسکونی)

عوارض ارزش افزوده تراکم به ازای هر مترمربع طبقه اول و نیم طبقه مستقل p 80

عوارض ارزش افزوده تراکم به ازای هر متر مربع طبقه دوم p 60

عوارض ارزش افزوده تراکم به ازای هر مترمربع طبقه سوم و بالاتر p 40

عوارض ارزش افزوده تراکم زیرزمین مستقل تجاری p 20

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت

1- بند8 : عوارض پیش آمدگی مشرف بر معابر (هنگام صدور مجوز)

2- بند9 : عوارض پیش آمدگی مشرف بر معابر (بدون مجوز)

دلایل شاکی : در دو مورد بالا: 1- کمیسیون جریمه می گیرد دیگر نباید عوارض بگیرد. 2- شهرداری خدمتی نکرده که عوارض بگیرد. 3- در رأی 1818- 6/11/93 دیوان آمده که اخذ هرگونه عوارض عمومی بر جریمه ممنوع است.

3- بند 24: عوارض ارزش افزوده ناشی از اجرا یا تغییر طرح های مصوب شهری و افزایش تراکم.

دلایل شاکی: 1- عوارض در مقابل خدمت است 2- برخی آراء هیأت عمومی از جمله 428- 6/7/95، 381- 7/9/90، 733- 7/10/95 و 49/66- 10/8/67 3- مالیات بر ارزش افزوده طبق قانون مالیاتهای مستقیم منحصر در تولید، حمل و نقل و صادرات و واردات است و درباره اموال غیر منقول قابلیت اجرا ندارد. 4- قبول این عوارض یعنی قبول مالیات گیری مرکب و مضاعف یعنی وقتی تخلف ساختمانی صورت می گیرد هم جریمه و هم عوارض تراکم اضافی می گیرند و در نهایت چون ارزش افزوده داشته است، عوارض دیگری می گیرند.

نکته: شاکی در صفحه 41 ابطال مصوبه از زمان تصویب (ماده 13) را خواسته است.

نکته: چون درباره موضوعات مورد شکایت آراء هیأت عمومی دیوان موجود است پرونده جهت اعمال ماده 92 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری به نظر مشاور محترم ریاست دیوان عدالت اداری می رسد که ایشان بنا بر دلایل آمده در صفحه 72 با این درخواست مخالفت می کنند.

در پاسخ به شکایت مذکور ، رئیس شورای اسلامی شهر یزد به موجب لایحه شماره 981000843 مورخ 4/3/1398 به طور خلاصه توضیح داده است که :

1- وضع عوارض مورد شکایت در راستای بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات ، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور مصوب 1/3/75 و تبصره یک ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده 87 بوده است.

2- جریمه های کمیسیون ماده صد با عوارض قانونی متفاوت است که در رأی شماره 786 مورخ 9/9/96 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اخذ عوارض را علاوه بر جریمه مقرر ماده صد قانون اعلام شده است.

3- در آراء شماره 79-21/2/95 هیأت عمومی 352- 27/12/96 هیأت تخصصی و 92- 31/4/97 هیأت تخصصی در رابطه با عوارض مازاد بر تراکم، عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری و عوارض بالکن و پیش آمدگی مشرف بر معابر (به ترتیب) شکایت شکات رد شده است. /6

هیأت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل ، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء اعضاء حاضر در جلسه به شرح ذیل مبادرت به صدور رأی می نماید .

رأی هیات تخصصی شوراهای اسلامی

طبق بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات ، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی ، تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می شود از جمله وظایف و مسئولیت های شورای اسلامی شهر محسوب شده است و در تبصره یک ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 وضع عوارض محلی جدید که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد ، با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است ، در بند 4 ماده 22 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقرر گردیده است. عوارض ناشی از تغییر کاربری و فروش تراکم به اقساط پنج تا ده ساله از شروع بهره برداری توسط سرمایه گذاران به شهرداری مربوطه پرداخت خواهد شد. همچنین در بند (الف) ماده 174 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران وضع عوارض بر ارزش افزوده اراضی و املاک ، ناشی از اجرای طرح های توسعه شهری مجاز شماره شده است و در آراء هیأت عمومی از جمله رای شماره 1308 – 9/5/1397 مصوبات شوراهای اسلامی در وضع عوارض برای ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص داده نشده است. همچنین با توجه به اینکه وضع و اخذ عوارض صدور پروانه ساختمانی در تراکم پایه و مازاد بر تراکم توسط شوراهای اسلامی و شهرداریها طبق بند (ب) رأی شماره 79 – 21/2/1395 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص نگردیده است. بنابراین بندهای 8 و 9 فصل سوم از تعرفه عوارض سال 1397 شهرداری یزد تحت عنوان عوارض پیش آمدگی مشرف بر معابر و بند 24 تحت عنوان عوارض ارزش افزوده ناشی از اجراء یا تغییر طرحهای مصوب شهری و افزایش تراکم از مصوبات شورای اسلامی شهر یزد مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری رأی به رد شکایت صادر می شود. این رأی ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است./ت

جواد جباری

رئیس هیأت تخصصی شوراهای اسلامی

دیوان عدالت اداری

کدمنبع: 12891