نظریه اداره حقوقی
طبق ماده (۲۳)(*) قانون آیین دادرسی مدنی دعاوی راجع به غیرمنقول اعم از دعوی مالکیت و سایر حقوق راجعه به آن در دادگاهی اقامه می شود که مال غیرمنقول درآن حوزه واقع است اگر چه مدعی و مدعی علیه هم درآن حوزه نباشند و ماده (۴۴)(*) همان قانون این اجازه را داده است که درتمام دعاوی که رسیدگی به آن از صلاحیت دادگاههایی است که رسیدگی نخستین می نمایند طرفین دعوی می توانند تراضی کرده به دادگاه دیگری که در عرض دادگاه صلاحیتدار باشد رجوع کنند. با توجه به مطلق بودن ماده تراضی طرفین در دعاوی ملکی که در دادگاهی غیر از دادگاهی که ملک در حوزه آن واقع است بلامانع می باشد و در صورتی که احتیاج به معاینه محل و تحقیق محلی و غیره باشد می توان با اعطای نیابت به دادگاه محل وقوع ملک قرار صادره را انجام داد».
*-ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب درامور مدنی
دعاوی مربوط به اموال غیر منقول اعم از دعاوی مالکیت، مزاحمت ممانعت از حق، تصرف عدوانی و سایرحقوقی راجع به آن در دادگاهی اقامه می شود که مال غیر منقول در حوزه آن واقع است، اگر چه خوانده درآن حوزه مقیم نباشد.
*-ماده ۴۴ ـ در تمام دعاوی که رسیدگی به آن از صلاحیت دادگاههائی است که رسیدگی نخستین می نمایند طرفین دعوی می توانند تراضی کرده به دادگاه دیگری که در عرض دادگاه صلاحیت دار باشد رجوع کنند تراضی طرفین باید به موجب سند رسمی یا اظهار آنها در نزد دادرس دادگاهی که می خواهد دعوی خود را به او رجوع کنند به عمل آید در صورت اخیر دادرس اظهار آنها را در صورتمجلس قید و به مهر یا امضاء آنها می رساند اگر طرفین یا یکی از آنها بی سواد باشد مراتب در صورت جلسه قید می شود.