مصوب ۱۳۷۰,۰۲,۱۶
با اصلاحات و الحاقات بعدی
۱ - تعاریف
تا زمان تهیه و تصویب «راهنمای ضوابط و مقـررات اجرائـی طـرح هـای جـامع و هـادی» کـه تعاریف مربوط به واژه ها و اصطلاحات لازم در آن ارائه خواهد گردید، در ایـن بخـش بایـد کلیـه واژه ها و اصطلاحاتی که در متن مجموعه ضوابط و مقررات اجرائی به کار رفته و از لحـاظ تعیـین تکلیف برای استفاده کنندگان دارای معنای خاص و دقیقی است تعریف شود و حتـی المقـدور کوشـش شود که از همان واژه ها و اصطلاحات رایج بین مردم استفاده گردد.
۲ - منطقه بندی ۱ - ۲ - تعیین مناطق اصلی (مسکونی، صنعتی، تجاری، تاریخی، فرهنگی، استحفاظی و یا هر منطقـه دیگری که با توجه به شرایط خاص محلی تشخیص داده شده و تعریـف شـود مثـل منـاطق سـاحلی، منطقه دیپلماتیک و غیره...). ۲ - ۲ - تعیین اجزاء مناطق اصلی: الف : مناطق مسکونی به تعدادی منطقه فرعی تقسیم می گردد که برحسـب انـواع سـاختمان هـای مسکونی مجاز از لحاظ تراکم جمعیتی، میزان مساحت و ارتفاع بنا و وسعت فضـاهای بـاز و طـرز ترکیب و قرارگیری آنها در کنار یکدیگر بطور مشخص تعریف می شود.
مناطق فرعی دیگری که علاوه بر شرایط مزبور استفاده های دیگر مثل تجـاری و صـنعتی نیـز در داخل آن ها اجازه داده می شود به مناطق فرعی فوق الذکر اضافه می شوند. ب : استفاده های تجاری و بازرگانی باید به دستجات مختلف براساس نوع مغازه و محلهای کار و کسب و براساس نوع و شکل معاملات مثل خرده و عمده فروشی یا براساس صنوف مختلف و نظـایرآن تقسیم گردد و لازم است که فضاهای عمده مورد نیاز از قبیل بازارهای روز، فضاهای باز عمـومیبرای فروش اتومبیل یا مصالح ساختمانی و نظایر آن نیز در این تقسیم بندیها ملحوظ و تعیین شود. ج : مناطق صنعتی باید به بخش های مختلف براساس نوع صنایع،(هـم گـروه، خـدماتی، تعمیراتـی، بدون آلودگی و...) و بر مبنای میزان مجاز آلودگی هوا، لرزش، صدا و فاضلاب و موادزائـد یـا سـایرعوامل تقسیم بندی شوند. د : منطقه استحفاظی شهر باید به حوزه هـای اسـتفاده مجـاز در منطقـه مـذکور از قبیـل منطقـه کشاورزی و باغات، منطقه توسعه روستایی، منطقه کاربری های ویـژه شـهری کـه بطـور معمـول درمحدوده استحفاظی پیش بینی می شوند، منطقه کارگاه ها، انبارها و ... تقسیم شوند.
۳ - ضوابط مربوط به نحوه استفاده از زمین تفکیک و احداث سـاختمان در هـر منطقـه(بـه تفکیک اجزاء هر منطقه). ۱ - ۳ - موارد استفاده از زمین:
۱ - ۱ - ۳ - مجاز،
۲ - ۱ - ۳ - مشروط که نیاز به کسب مجوزهای خاص از مراجع معین دارد.
۳ - ۱ - ۳ - ممنوع. ۲ - ۳ - ضوابط مربوط به تفکیک زمین:
۱ - ۲ - ۳ - حداقل اندازه قطعات
۲ - ۲ – ۳ - ابعاد و تناسب قطعات.
۳ - ۲ - ۳نحوه دسترسی ها. ۳ - ۳ - ضوابط مربوط به احداث ساختمان:
۱ - ۳ - ۳ - حداکثر زیربنای طبقات (تراکم ساختمانی).
۲ - ۳ - ۳ - حداکثر سطح اشغال ساختمان در زمین
۳ - ۳ - ۳ - حداکثر ارتفاع ساختمان.
۴ - ۳ - ۳ - حداقل ابعاد حیاط.
۵ - ۳ - ۳ - نحوه استقرار ساختمان در زمین و اشراف
۶ - ۳ - ۳ - حداقل تعداد پارکینگ.
۷ - ۳ - ۳ - سایر فضاهای باز(مثل پاسیو ها و نورگیرها)
۸ - ۳ - ۳ - مقررات مربوط به نورگیری و تهویه طبیعی.
۹ - ۳ - ۳ - ضوابط مربوط به بازشوهای ساختمان ها به حیاطها و حیاط خلوتها.
۱۰ - ۳ - ۳ - مقررات مربوط به فضاها و تأسیسات روی بام.
۴ - مقررات مشترک (مورد عمل در تمام یا بعضی از مناطق) ۱ - ۴ - تفسیر مرزهای مناطق. ۲ - ۴ - قطعات و کاربری های ناهماهنگ(کاربری هایی که به موجب مقررات قبلـی قـانونی بـوده ولی با این مجموعه ضوابط هماهنگی ندارد):
۱ - ۲ - ۴ - قطعات تفکیک شده و به ثبت رسیده قبلی و نحوه ساختمان در آنها.
۲ - ۲ - ۴ - ساختمان هایی که از قبل آغاز شده اند.
۳ - ۲ - ۴ - شرایط ادامه کار کاربری های ناهماهنگ و محدودیت های مربوط به آن. ۳ - ۴ - شرایط ساختمان در زمین های واقع در تقاطع شبکه های ارتباطی. ۴ - ۴ - مقررات مربوط به ارتفاع حصارها، دیوارها و... ۵ - ۴ - موارد استثنائی در مورد محدودیت هـای حیـاط، میـزان عقـب نشـینی و محـدودیت هـای ارتفاع(مثلاً برای کاربری های خاص که در منطقه مجاز تشخیص داده شده اند همراه با ضوابط جدید هر یک). ۶ - ۴ - مقررات مربوط به همجواری و دسترسی های مجاز کاربری های مختلف. ۷ - ۴ - ضوابط مربوط به پارکینگ انتظـار و مسـیر سـرویس در مـورد سـاختمان هـای عمـومی پرتردد. ۸ - ۴ - ضوابط مربوط به احداث پارکینگهای مشترک و عمومی ۹ - ۴ - ضوابط مربوط به پارکینگ های عمومی چند طبقه. ۱۰ - ۴ - مساحت پارکینگ ۱۱ - ۴ - ضوابط مربوط به فضاهای باز همگانی.
۱ - ۱۱ - ۴ - استفاده های مجاز.
۲ - ۱۱ - ۴ - میزان محدودیت احداث ساختمان
۳ - ۱۱ - ۴ - تأسیسات و تجهیزات لازم و ضوابط مربوط به آنها.
۴ - ۱۱ - ۴ - ضوابط مربوط به سازه های موقت.
۵ - ۱۱ - ۴ - مقررات مربوط به ساختمان های مجاور نسبت به فضاهای بازهمگانی. ۱۲ - ۴ - ضوابط و مقررات بازشوها به طرف معابر، پارک ها و میادین عمومی و املاک مجاور. ۱۳ - ۴ - ضوابط مربوط به اقامت موقت (کمپینگ) ۱۴ - ۴ - طبقه بندی راه ها و دسترسیها و تعریف و ارائه ضـوابط زیـر بـرای هـر یـک از معـابرطبقه بندی شده فوق:
۱ - ۱۴ - ۴ - نوع تقاطع.
۲ - ۱۴ - ۴ - تعداد خطوط عبوری
۳ - ۱۴ - ۴ - ضوابط مربوط به احداث خطوط عبور دوچرخه (در صورت شمول)
۴ - ۱۴ - ۴ - حداقل عرض سواره رو
۵ - ۱۴ - ۴ حداقل عرض پیاده رو (به تفکیک مناطق)
۶ - ۱۴ - ۴ - حداقل فاصله بین تقاطعها
۷ - ۱۴ - ۴ - حداقل عرض نسبت به طول معبر با توجه به عملکرد.
۸ - ۱۴ - ۴ - حداکثر شیب.
۹ - ۱۴ - ۴ - عرض حریم معبر
۱۰ - ۱۴ - ۴ - پارکینگ حاشیه ای.
۱۱ - ۱۴ - ۴ - دوربرگردان (در صورت نیاز) و مقررات مربوط به آن.
۱۲ - ۱۴ - ۴ - مقررات مربوط به امکان ارتباط طـرفین معبـر از طریـق ایجـاد پـل، سرپوشـیده وساختمان های عمومی و نظایر آن و ضوابط لازم در این زمینه.
۱۳ - ۱۴ - ۴ - مشخصات و ضوابط مسیرهای مخصوص پیاده.
۱۴ - ۴ - ۴ - ضوابط عبور و مرور معلولین جسمی و حرکتی.
۱۵ - ۱۴ - ۴ - پیشامدگی های مجاز در گذرها و مقررات مربوط به آنها. ۱۵ - ۴ - حریم های قانونی و ضوابط آنها: این ضوابط ممکن است باعث ممنوعیـت و محـدودیت تمام یا بعضی از فعالیت های مربوط به استفاده و بهره برداری از زمین باشد.
۱ - ۱۵ - ۴ - حریم هائی که رعایت آن به عهـده ایجادکننـدگان سـاختمان و تأسیسـات داخـل آن حریم است:
۱ - ۱ - ۱۵ - ۴ - حریم تأسیسات و منابع مولد رادیو اکتیویته.
۲ - ۱ - ۱۵ - ۴ - ضوابط مربوط به ساختمان ها و تأسیساتی که دارای حریم امنیتی هستند.
۳ - ۱ - ۱۵ - ۴ - حریم صنایع مزاحم و آلوده کننده.
۴ - ۱ - ۱۵ - ۴ - سایر حریم هایی که رعایت آنها در ایجاد ساختمان های خاص الزامی است.
۲ - ۱۵ - ۴ - حریم هایی که رعایت آن به عهده استفاده کنندگان از زمین و سـاختمان در خـارج ازحریم است.
۱ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم فضای سبز اتوبانها و بزرگراه ها.
۲ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم سبز معابر درجه ۱ و ۲.
۳ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم حفاظتی یا محدودیت احداث ساختمان در اطراف جاده هـای بـین شـهری وکمربندی های داخل محدوده استحفاظی و راه آهن.
۴ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم رودخانه ها و انهار و قنوات و چاه های تأمین آب مشروب.
۵ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم خطوط فشار قوی.
۶ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم خطوط انتقال گاز.
۷ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم دریا(در صورت لزوم).
۸ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم مسیلها و تالابها و ...
۹ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم فرودگاه.
۱۰ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم خطوط و تصفیه خانه های فاضلاب
۱۱ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم آثار تاریخی بناهای با ارزش.
۱۲ - ۲ - ۱۵ - ۴ - حریم کوه های آتشفشان.
۱۳ - ۲ - ۱۵ - ۴ - کلیه حریم هایی که قانوناً تعیین گردیده و جهت تصمیم گیری مراجع مربوطه در نحوه استفاده از اراضی و صدور پروانه ساختمان و تفکیک اراضی لازم است. ۱۶ - ۴ - ضوابط اجرائی در مورد کاربری هائی کـه تولیـد صـدا، ارتعـاش، لـرزش، دود، و سـایر آلودگی های هوا، بو، رادیو اکتیویته و ضایعات مایع و جامد و یا روشنائی زننده می نمایند. ۱۷ - ۴ - ضوابط و مقـررات خـاص فنـی کـه بایـد در منـاطق مختلـف بـه دلیـل مسـائل خـاص زمین شناسی ساختمانی و سطح آب های زیر سـطحی و نظـایر آن در صـدور پروانـه سـاختمان سـازی رعایت گردد. ۱۸ - ۴ - ضوابط و مقررات خـاص بـرای بخـش هـایی از شـهر کـه در آنهـا گسـل یـا عـوارض زمین شناسی وجود دارد. ۵ - سایر مقررات و ضوابط لازم در ارتباط با شرایط و مقتضیات خاص محلی.