مصوب ۱۳۶۳,۱۲,۲۳
با اصلاحات و الحاقات بعدی
شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تاریخ ۲۳ /۱۲ /۱۳۶۳ تشکیل شد و پیشنهادات وزارت مسکن و شهرسازی تحت عناوین زیر و به شرح پیوست به تصویب رسید:
۱- دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع شهر
۲- تقلیل محدوده استحفاظی شهر همدان تا ابتدای شهرک الوند
۳- تغییر محل کمربندی گناباد
۴- طرح تجدیدنظر طرح جامع شهر یزد
۵- منبع احداث و توسعه و ضرورت خـروج تـدریجی تأسیسـات نظـامی از محـدوده و حـریم استحفاظی شهرها
۶- لزوم تصویب طرح های ملی موثر در توسعه شهرها توسط شورای عالی شهرسازی و معمـاری ایران
۷- بیانیه درخصوص بمباران مسجد جامع اصفهان توسط هواپیماهای رژیم جنایتکار عراق ۱ - دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع شهر
از آنجا که در تشخیص اساس طرح جامع موضوع ماده ۵ قانون تأسیس شورای عالی شهرسـازی ومعماری ایران تاکنون ابهامات و اشکالاتی وجود داشته است «دستورالعمل تشخیص اساس طرح جامع شهر» که مبتنی بر تعاریف مندرج در قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن بـه وزارت مسـکن وشهرسازی و تعیین وظائف آن، مصوب بیست و دو اسـفند ۱۳۵۱ مـی باشـد ، بـه شـرح ذیـل تصـویب می گردد: الف - کلیات محتوای نظری طرح جامع سرزمین که در تهیه طرح های جامع شـهرهـا بـه عنـوان مبانی به کار می رود به قرار زیر است:
۱- ضرورت ها و برنامه های افزایش جمعیت و توسعه
۲- اولویت های ملی و اقتصادی و زیست محیطی بهره وری سرزمین و محدودیت های توسعه ناشی از آن ها مثل کمبود آب به عنوان مهمترین عامل تعیین نوع بهره وری
۳- نقش و عملکرد اصلی شهر (در حـال و آینـده)، صـنعتی، کشـاورزی، خـدماتی، جهـانگردی، مختلط و غیره و اهمیت آن در منطقه و کشور
۴- برنامه های هماهنگ عمرانی بخش های عمومی و خصوصی
۵- ضرورت ها و مبانی دیگر ب - محتوای اصلی یا اساس طرح جامع شهر ۱- ساخت شهر (و توسعه)
۱- ۱ مشخصات ساختی و کالبدی (مثل متمرکز، شعاعی، خطی، پیوسته، ناپیوسته و غیره)
۲-۱ تعیین حوزه عملکردهای اصلی (کاربری های عمده و مؤثر شهر)
۳-۱ خطوط کلی و نظام شبکه ارتباطی (و تسهیلات شهری عمده مثل خط آهن شهری، فرودگاه و غیره)
۴-۱ نظام تقسیمات واحدهای شهری (مثل مناطق و محلات و غیره)
۵-۱ تعیین عناصر و بافت های خاص (تاریخی، صنعتی و اقلیمی) و مناطق نوسازی و بهسازی ۲- جهات و حدود کلی توسعه و ظرفیت شهر
۱-۲ احتمالات جمعیتی
۲-۲ منابع و محاسبات ظرفیت زیربناهای شهری
۳-۲ حدود کلی تراکم جمعیت شهر
۴-۲ محدوده استحفاظی یا حریم شهر ۳- معیارها و ضوابط و مقررات در مورد
۱-۳ سرانه مصارف مختلف و کاربری زمین
۲-۳ استقرار عملکردهای مختلف در داخل واحدهای تقسیمات شهری (مثل مناطق و محـلات وغیره)
۳-۳ چگونگی توزیع تراکم جمعیت
۴-۳ عناصر و بافت های خاص و مناطق نوسازی و بهسازی
۵-۳ حفظ بنا و نماهای تاریخی و مناظر طبیعی
۶-۳ کلیات معماری سیمای شهری، بافت و ساختمان با توجه به سـنن فرهنگـی و ویژگـی هـای اقلیمی
۷-۳ حفاظت محیط زیست تبصره ۱ - علاوه بر این در صورتی که نیاز به توضیحات کلی و موردی بیشتر باشد و بـه منظـورراهنمائی کمیسیون ماده ۵ و رفع ابهام و اشکال و اختلاف نظر، موضوع تبصره ماده ۷ قانون تأسـیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در صورتی که خارج از چـارچوب ایـن دسـتورالعمل نباشـد وزارت مسکن و شهرسازی می تواند رأساً اقدام نماید. تبصره ۲ - همان طور که نقشه های تفصیلی توسط مهندسین مشاور تهیه مـی شـود، مطالعـات لازم برای بررسی تغییرات نیز بایستی به وسیله مهندسین مشاور یا وزارت مسکن و شهرسازی انجام شود. با تصویب این دستورالعمل، دستورالعمل مربوط به تشخیص نوع مغایرت های اساسی و غیراساسـی طرح های تفصیلی طرح های جامع که در تاریخ ۱۵ /۱۲ /۱۳۶۲ به تصویب رسیده و کلیه دستورالعمل های مغایر دیگر لغو می گردد. ۲ - تقلیل محدوده استحفاظی شهر همدان تا ابتدای شهرک الوند
با تقلیل محدوده استحفاظی شهر همدان تا ابتدای اراضـی متعلـق بـه شـرکت تعـاونی افسـران ودرجه داران تیپ ۳ زرهی همدان بنام شهرک الوند در شمال غربی محدوده استحفاظی و جنوب جاده همدان به باختران به منظور مطابقت وضع آن با تعریف قانونی شهرک در آئـین نامـه احـداث بنـا وتأسیسات در خارج از محدوده و حریم استحفاظی شهرها موافقت شد. ۳ - تغییر محل کمربندی گناباد
با تغییر محل جاده کمربندی گناباد طبق نقشه پیوست بدون تغییر در اسـاس طـرح جـامع شـهر مشروط به رعایت ضوابط مربوط به حریم حفـاظتی و مقطـع عرضـی طبـق نظـر وزارت مسـکن وشهرسازی و تهیه طرح اجرائی با رعایت مشخصات کامل فنی راه سازی و استاندارد قوس های ارتباطی و تأیید آن توسط اداره کل راه و ترابری استان و تصویب نهائی در کمیسـیون مـاده ۵ موافقـت شـد. کلیات مسیر پیشنهادی در مقیاس طرح جامع پس از اصلاحات لازم بایستی به تایید وزارت مسکن و شهرسازی برسد. ۴ - طرح تجدیدنظر طرح جامع شهر یزد
طرح تجدیدنظر طرح جامع شهر یزد در کلیات اساسی شامل ساخت شهر (و توسعه) و جهـات و حدود کلی توسعه و ظرفیت شهر مشروط به شرایط زیر به تصویب رسید:
۱-۴ معیار ها و ضوابط و مقررات طرح جامع طبق الگـوی دسـتورالعمل تشـخیص اسـاس طـرح جامع به تصویب کمیته فنی شورای عالی و معماری ایران برسد.
۲-۴ وزارت مسکن و شهرسازی برای مناطق نوسازی و بهسازی طرح هـای لازم را بـا همـاهنگی وزارتخانه های کشور و فرهنگ و آموزش عالی تهیه نماید. ۵(اصلاحی ۱۱ˏ۰۳ˏ۱۳۶۶) - منع احداث و توسعه و ضرورت خروج تدریجی تأسیسـات نظـامی از محـدوده و حـریم استحفاظی شهرها
احداث و توسعه تأسیسات نظامی از قبیل پادگان ها و میادین آموزشی و تمـام یـا هـر قسـمت ازهرگونه تأسیسات دیگر متعلق به واحدهای نظامی و انتظامی که عملکـرد شـهری ندارنـد در داخـل محدوده و حریم استحفاظی شهرها ممنوع است، و تأسیسات مشابه موجـود لازم اسـت طـی برنامـه تدریجی از محدوده و حریم شهرهـا خـارج شـده و اراضـی و سـاختمان هـای باقیمانـده بـا رعایـت اولویت های شهری به مصارف عمومی تبدیل شود.
تبصره(الحاقی ۱۱ˏ۰۳ˏ۱۳۶۶) - در صورتی که در برخی از شهرها استثنائاً بنا به مصالحی که شورای عالی دفـاع تشـخیص دهد که خروج تدریجی تأسیسات مذکور در بند ۵ مسـتلزم زمـان بیشـتری باشـد مراتـب از طریـق شورای عالی شهرسازی و معماری به دستگاه های ذیربط ابلاغ خواهد شد.
۶ - لزوم تصویب طرح های ملی مؤثر در توسعه شـهرهـا توسـط شـورای عـالی شهرسـازی ومعماری ایران
با توجه به لزوم تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران نسبت به طرح جـامع سـرزمین طبق تبصره ذیل بند (ز) از ردیف ۱ ماده ۳ قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظائف آن، و طرح جامع شهر طبق ردیف ۳ از مـاده ۲ قـانون تأسـیس شـورای عالی شهرسازی و معماری ایران موارد زیر بایستی به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران برسد:
۱-۶ هر طرح ملی که در شهر یا حریم استحفاظی آن اجرا شـود، در صـورت مغـایرت یـا عـدم پیش بینی طرح جامع ۲-۶ دستورالعمل ها و تغییر سیاست های هریک از دستگاه های اجرائی که در چگونگی رشـد وتوسعه و اساس طرح جامع هر شهر تأثیر خواهد گذاشت.
۳-۶ هرگونه طرح یا سیاست گذاری یا مقرراتی که عملکرد و تأثیر منطقه ای و ملی داشـته و درواقع جزئی از طرح جامع سرزمین محسوب می شود.