رای هیات تخصصی درباره آیین‌نامه آموزش پزشکی و ابطال بخشنامه

هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی * شماره پرونده: هـ ت/ ۰۲۰۰۳۷۹ *شماره دادنامه سیلور: ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۳۵۹۲۸۱   تاریخ: ۱۴۰۳/۰۲/۱۷ * شاکی: آقای فرهاد محمدی * طرف شکایت: ۱ ـ رئیس جمهور ۲ ـ وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی * موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخش نامه شماره ۱۰۹۷/۵۰۰ مورخ ۱۳۹۴/۱۰/۵ معاون آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص آیین نامه انتخابات انجمن های علمی گروه دندانپزشکی/ پزشکی  ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاکی دادخواستی به طرفیت ۱ ـ رئیس جمهور ۲ ـ وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد: بخش نامه شماره ۱۰۹۷/۵۰۰ مورخ ۱۳۹۴/۱۰/۵ جناب آقای دکتر/ سرکار خانم دکتر… رئیس محترم انجمن علمی… سلام علیکم همان گونه که مستحضرید برنامه های تحول و نوآوری آموزش علوم پزشکی در راستای پاسخ گویی به نیازهای جامعه و به منظور بهره مندی از ظرفیت کلیه بخش های کشور در اعتلای آموزش پزشکی، در حال اجرا است. در این زمینه بهره مندی از ظرفیت های نهادهای غیردولتی از توسعه آموزش علوم پزشکی کشور یکی از محورهای مهم این برنامه بود که مورد توجه ویژه قرار گرفته است. مسلماً انجمن های علمی و سایر گروه ها دانش محور فعال در عرصه علوم پزشکی به عنوان بازوی مشورتی نظام سلامت کشور در تحقق اهداف این برنامه ها دارای نقش بی بدیل و حائز اهمیت می باشند که باید به آن توجه شود. تجربه سالیان گذشته گواه این مطلب است که توجه به نحوه انتخابات انجمن های علمی گروه پزشکی کشور نقش چشمگیری در ارتقا کمی و کیفی این انجمن ها داشته و به طبع آن در اعتلای نظام سلامت کشور نیز مؤثر خواهد بود. در همین راستا و با توجه به بند ۱ ماده ۳ مصوبه (۲۶۲) دویست و شصت و دومین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی، آیین نامه انتخابات انجمن های علمی گروه پزشکی پس از برگزاری جلسات متعدد با صاحب نظران بازنگری شده و به تأیید وزیر محترم بهداشت درمان و آموزش پزشکی رسیده است. لذا ضمن ارسال یک نسخه از آیین نامه مذکور، خواهشمند است دستور فرمایید اجرای مفاد این آیین نامه در انجمن علمی مربوطه با هماهنگی دبیرخانه کمیسیون انجمن های علمی گروه پزشکی وزارت بهداشت، پیگیری و گزارشی از اقدامات انجام شده به معاونت آموزشی ارسال گردد . توفیق همگان را در اعتلای نظام سلامت کشور از خداوند متعال خواستارم.  دکتر باقر لاریجانی ـ معاون آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی ** [تصویر آیین نامه انتخابات انجمن های علمی گروه پزشکی موضوع بند ۱ ماده ۳ مصوبه دویست و شصت و دومین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی به انضمام دادخواست تقدیم شده و در پرونده قابل رویت می باشد.] اجمالاً: ماده ۲ ـ زمان برگزاری مجمع عمومی با دستور انتخابات با توجه به مدت اعتبار پروانه فعالیت انجمن های علمی گروه پزشکی (۳ سال)، هیات مدیره انجمن باید ۶ ماه قبل از اتمام مهلت قانونی نسبت به معرفی کمیته انتخابات به دبیرخانه کمیسیون اقدام نمایند. ماده ۴ ـ شرایط انتخابات در انجمن های جدیدالتأسیس ۱/۳ هیات موسس موظف است حداکثر ظرف مدت شش ماه پس از اخذ موافقت تأسیس انجمن از کمیسیون، نسبت به برگزاری اولین مجمع عمومی عادی اقدام و انتخابات انجمن را برگزار نماید در غیر این صورت مجوز مربوطه لغو و هر هیات موسس دیگری نیز می تواند درخواست تشکیل آن انجمن را نماید. در این صورت هیات موسس قبلی حق هیچ گونه اعتراضی نخواهد داشت. ماده ۵ حدفاصل شرایط تشکیل کمیته انتخابات در هر انجمن ۶ ماه قبل از پایان اعتبار پروانه فعالیت در هر دوره به، کمیته انتخابات هیات مدیره و بازرسان جدید تشکیل و طی نامه ای رسمی به دبیرخانه کمیسیون معرفی می گردند... ماده ۶ ـ جدول زمان بندی برگزاری مجمع عمومی انتخابات ... ماده ۷ ـ شرایط فراخوان ثبت نام کاندیدای انتخابات ... ۳/۷ - ذکر مدارک لازم شامل رئوس مهم ترین سوابق علمی و اجرایی (رزومه)، برنامه پیشنهادی، تصویر کارت ملی، صفحه اول شناسنامه (در صورت داشتن توضیحات صفحه آخر نیز ارائه گردد) و یک قطعه عکس جدید. ماده ۸ ـ شرایط کاندیداتوری انتخابات ... تبصره ۲ ـ هر فرد به طور هم زمان حداکثر در هیات مدیره ۲ انجمن می تواند عضو باشد اما محدودیتی در عضویت انجمن به عنوان عضو پیوسته یا وابسته وجود ندارد. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:  بر اساس بخشنامه مورد اعتراض معاونت آموزشی انتخاب اعضای هیات مدیره انجمن های علمی گروه های دندانپزشکی/ پزشکی را ملزم به رعایت آیین نامه انتخابات نموده است که مغایر قانون و خارج از وظایف سازمان ها مشتکی عنه می باشد. انجمن علمی گروه دندان پزشکی/پزشکی به عنوان یک سازمان مردم نهاد دارای شخصیت حقوقی مستقل غیردولتی، غیرانتفاعی، غیرسیاسی با انجام فعالیت داوطلبانه و اختیاری، با گرایش علمی اجتماعی و… بر اساس اساسنامه مدون، رعایت چهارچوب قوانین جاری کشور گسترش و تقویت هماهنگی بین اعضاء، مردم و دولت، اطلاع رسانی و آگاه سازی جلب مشارکت های مردمی که بر اساس قوانین مدنی و تجارت فعالیت می نمایند و بودجه انجمن ها از طریق پرداخت حق عضویت اعضا و کمک های مردمی و در برخی موارد با کمک سازمان های دولتی یا ترکیبی از این روش ها تأمین گردد؛ بنابراین درج و اعمال شرایط موضوع مواد ۲، ۴، ۵ و ۶ آیین نامه معترض عنه تحدید حدود محسوب و نیاز به اجازه مقنن دارد و محتاج نص و نوعی قانون گذاری است. بر اساس قانون ممنوعیت به کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه مصوب ۱۳۷۵/۹/۱۴ و آیین نامه اجرایی آن برای مقامات مذکور در ماده ۱ و دستگاه های موضوع ماده ۲، استفاده از واژه های بیگانه در آیین نامه مورد اعتراض از قبیل کاندیداتوری، کمیته، کمیسیون، وب سایت، رزومه و … ممنوع است. بر اساس اصل ۱۴۱ قانون اساسی و ماده واحده قانون ممنوعیت تصدی بیش از یک شغل مصوب ۱۳۷۱/۱۰/۱۱ هر شخص می تواند تنها یک شغل دولتی را عهده دار شود بنابراین تضییق یا توسیع آن به عضویت هر فرد در هیات مدیره دو انجمن آن هم غیردولتی موضوع تبصره ۲ ماده ۸ آیین نامه مورد اعتراض خارج از صلاحیت و حدود اختیار سازمان طرف شکایت می باشد. بر اساس بخشنامه های شماره ۳۰۹۶۲۸ مورخ ۹۹/۶/۱۷ و ۳۹۴۶۹۵ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۹ سازمان اداری و استخدامی کشور کامل دریافت کپی مدارک هویتی توسط دستگاه های اجرایی از خدمت گیرندگان ممنوع اعلام گردیده است لیکن به موجب مفاد بند ۳ ماده ۷ آیین نامه مورد اعتراض دریافت کپی کارت ملی و صفحات شناسنامه برای نامزدها الزام و تجویز شده است. الزام به اجرای آیین نامه در دانشگاه های علوم پزشکی سراسر کشور فراتر از قانون و در واقع وضع و تأسیس قانون جدیدی است. * در پاسخ به اخطاریه ارسالی معاونت حقوقی و امور مجلس وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی اعلام نموده است: ۱ ـ شکایت مطروحه دارای شؤون و جنبه علمی و آموزشی است و دیوان عدالت اداری صلاحیت رسیدگی ندارد. ۲ ـ برابر ماده ۱ مصوبه نحوه تشکیل و صدور انجمن های علمی و ادبی و هنری مصوبه دویست و شصت و دومین جلسه مورخ ۷/۱۳۷۸ شورای عالی انقلاب فرهنگی، تأسیس انجمن های علمی و ادبی و هنری و موافقت نهایی با تشکیل آنها و صدور مجوز تأسیس و تجدید پروانه و نظارت بر حسن انجام کار آنها بر حسب مورد بر عهده وزارت فرهنگ و آموزش عالی، بهداشت درمان و آموزش پزشکی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است ۳ ـ به استناد ماده ۳ مصوبه مذکور، اساسنامه این انجمن ها و هرگونه تغییر در مواد آن باید به تصویب وزارت مربوطه برسد. و مطابق ماده ۴ مصوبه، رسیدگی به درخواست تأسیس انجمن های مذکور و بررسی صلاحیت علمی و عمومی هیات مؤسس و هیات مدیره و تصویب آنها با کمیسیونی است که تحت نظر وزیر مربوطه تشکیل می گردد. ۴ ـ مطابق تبصره ۱ ماده ۱ آیین نامه نحوه تشکیل و شرح وظایف کمیسیون موضوع ماده چهار مصوبه مذکور که به تصویب وزارت علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی و فرهنگ و ارشاد اسلامی رسیده، رسیدگی به امور انجمن های علمی گروه پزشکی با کمیسیون انجمن های علمی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی می باشد و منطبق با ماده ۲ آیین نامه یاد شده، کمیسیون از ۷ یا ۹ نفر به انتخاب وزیر مربوط تشکیل می شود. ۵ ـ برابر ماده ۳۰ آیین نامه مذکور وظایف کمیسیون شمرده شده و مطابق تبصره ۲ ماده ۱۰ آیین نامه، هیات مدیره انتخابی انجمن های علمی پس از تأیید کمیسیون انجمن های علمی رسمیت می یابد. ۶ ـ بنا به وظایف محوله در راستای سامان دهی انجمن های علمی گروه پزشکی، ضرورت نظارت بر روند برگزاری انتخابات هیات مدیره انجمن ها، آیین نامه انتخابات انجمن های علمی گروه پزشکی با در نظر گرفتن شرایط و ضوابط انجمن های علمی کشورهای منطقه و توسعه یافته اساسنامه انجمن های علمی و سایر ضوابط جاری تدوین و تصویب گردیده است. ۷ ـ در خصوص اعتراض شاکی به مواد ۲، ۴، ۵ و ۶ آیین نامه مورد اعتراض شایان ذکر است ماده ۲ در ارتباط با زمان برگزاری مجمع عمومی با دستور انتخابات است با توجه به اینکه مدت پروانه صادره برای انجمن ها ۳ سال ا ست به انجمن اعلام شده لازم است ۶ ماه قبل از پایان پروانه اقدامات لازم را برای برگزاری مجمع عمومی معمول نمایند ماده ۴ در خصوص شرایط انتخابات در انجمن هایی که موافقت تأسیس انجمن را به دست آورده اند به این انجمن ها فرصت داد تا ۶ ماه پس از اخذ موافقت نسبت به برگزاری اولین مجمع عمومی عادی اقدام نمایند ماده ۵ در خصوص نحوه تشکیل کمیته انتخابات و ماده ۶ پیرامون جدول زمان بندی برگزاری انتخابات است که در راستای اجرای مفاد مصوبه نحوه تشکیل و صدور انجمن های علمی و ادبی و هنری مصوبه دویست و شصت و دومین جلسه مورخ ۱۳۷۰/۸/۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی و آیین نامه نحوه تشکیل و شرح وظایف کمیسیون موضوع ماده ۴ مصوبه مذکور تدوین و ابلاغ شده است. ۸ ـ به کارگیری کلمات غیر فارسی در متن آیین نامه با توجه به این که معادل فارسی آن یافت نگردید و از کلمه مصطلح که در احکام وزارتی و سایر مکاتبات اداری سراسر کشور استفاده شده ولی این موضوع در ویرایش و اصلاح آیین نامه و به خصوص آیین نامه انتخابات الکترونیک به طور یقین مورد نظر قرار خواهد گرفت. ۹ ـ دریافت تصویر کارت ملی توسط کمیته انتخابات خود انجمن با هدف احراز و تأیید هویت فرد نامزد انتخابات انجام می گردد. ۱۰ ـ در مورد امکان انتخاب فرد به عنوان رئیس هیات مدیره انجمن بیش از ۲ انجمن، به موجب ماده ۱۲۶ قانون تجارت کسی نمی تواند مدیریت عامل بیش از ۱ شرکت را داشته باشد با وحدت ملاک از ماده مزبور و از آنجا که بررسی و تصویب دستورالعمل های کامل روش های اجرایی و ضوابط مورد عمل کمیسیون و اجرای آن بر عهده کمیسیون انجمن های علمی است، موضوع در کمیسیون مطرح شد و با توجه به اهمیت موضوع پس از تصویب در کمیسیون در آیین نامه یادشده درج گردیده است. پرونده شماره هـ ت/۰۲۰۰۳۷۹ مبنی بر درخواست ابطال آیین نامه انتخابات انجمن های علمی گروه پزشکی (موضوع نامه شماره ۱۰۹۷/۵۰۰ مورخ ۱۳۹۴/۱۰/۵ معاون آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی)، در جلسه مورخ ۱۴۰۳/۲/۳ هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت بیش از سه چهارم اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رأی نمودند: رأی هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی اولاً: به موجب ماده (۱) مصوبه «نحوه تشکیل و صدور تأسیس انجمن های علمی و ادبی و هنری» مصوب جلسه ۲۶۲ مورخ ۱۳۷۰/۸/۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی: «تأسیس انجمن های علمی وادبی و هنری و موافقت نهایی با تشکیل آن ها و صدور مجوز تأسیس و تجدید پروانه و نظارت بر حسن انجام کار آن ها بر حسب مورد بر عهده وزارت فرهنگ و آموزش عالی، بهداشت، درمان وآموزش پزشکی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است». ماده (۴) مصوبه مذکور اشعار می دارد: «رسیدگی به درخواست تأسیس انجمن های مذکور و بررسی صلاحیت علمی و عمومی هیأت مؤسس و هیأت مدیره و تصویب آن ها با کمیسیونی است که تحت نظر وزیر مربوط تشکیل می گردد.» و ماده (۵) همان مصوبه نیز تصویب آیین نامه در خصوص ترکیب کمیسیون ماده (۴) و شرح وظایف کمیسیون و چگونگی تشکیل هیأت بررسی تخلفات انجمن ها ونحوه رسیدگی به تخلفات و تعطیل موقت، لغو پروانه و انحلال انجمن ها را به وزرای فرهنگ و آموزش عالی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و فرهنگ ارشاد اسلامی محول نموده است. ثانیاً: در اجرای احکام پیش گفته، «آیین نامه نحوه تشکیل و شرح وظایف کمیسیون موضوع ماده ۴ مصوبه دویست و شصت و دومین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی» در سال ۱۳۷۱ به تصویب وزرای ذیربط رسیده است و بر مبنای بند (۱) ماده (۳) آیین نامه مزبور، «بررسی و تصویب دستورالعمل ها و روش اجرایی و ضوابط مورد عمل کمیسیون و اجرای آن پس از تأیید وزیر ذیربط» در شمار وظایف کمیسیون انجمن های علمی وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می باشد. بنا به مراتب فوق و با توجه به اینکه مقرره مورد اعتراض به تأیید وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز رسیده است و با لحاظ استدلال مقرر در رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۲۱۹۱۰۴۰ مورخ ۱۴۰۲/۸/۲۳ ، آیین نامه انتخابات انجمن های علمی گروه پزشکی (موضوع نامه شماره ۱۰۹۷/۵۰۰ مورخ ۱۳۹۴/۱۰/۵ معاون آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی) در حدود اختیارات مرجع وضع مصوِّب آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نداشته و قابل ابطال نمی باشد. این رأی به استناد بند «ب» ماده (۸۴) قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب ۱۴۰۲/۲/۱۰ ) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا ۱۰ نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت، براساس ماده (۹۳) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. رئیس هیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری مهدی فرد محمدیان