نظریه مشورتی صلاحیت شورای حل اختلاف در رسیدگی به دعاوی و تامین دلیل

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/92/1729 مورخ 1392/09/04 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بررسی صلاحیت شوراهای حل اختلاف در رسیدگی به دعاوی با ارزش بیش از نصاب مقرر: شورای حل اختلاف یک مرجع استثنائی و با محدودیت‌های خاص در صلاحیت رسیدگی به دعاوی است. به دلیل اینکه شرایط شکلی دادخواست در شوراها متفاوت از دادگاه‌ها است، در دعاوی با ارزش واقعی بیشتر از حد نصاب مقرر، قاضی شورا نمی‌تواند تصمیم‌گیری کند و پرونده باید به دادگاه‌های صلاحیت‌دار منتقل شود. همچنین شوراها نمی‌توانند دستور موقت صادر کنند و صلاحیت آن‌ها در دعاوی مالی خانواده محدود به دادگاه خانواده است. تأمین دلیل توسط شورا جنبه ترافعی ندارد و در این مورد بلااشکال است. در نهایت، هرگونه ارسال پرونده از شورای حل اختلاف به دادگاه بدون ارائه دادخواست بی‌وجه است و تنها باید راهنمایی به دادگاه صلاحیت‌دار انجام شود.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

1- شورای حل اختلاف مرجعی استثنائی است و صرف نظر از آن که دادخواست و شرایط شکلی آن و تقویم خواسته به مفهومی که در مورد دادگاه ها مطرح است درمورد شوراهای حل اختلاف قابل انطباق نیست و چون ذاتا برای رسیدگی به دعاوی دارای ارزش واقعی بیش از حد نصاب های مقرر صالح نیست ، هرگاه دلیل موجهی وجود داشته باشد که ارزش واقعی خواسته بیش از ارزش مورد ادعای یکی از طرفین و حتی هر دو طرف است بر اساس مقررات مربوط به صلاحیت ذاتی که اعمال آن نیازمند ایراد و اعتراض یکی از طرفین نیست قاضی شورای حل اختلاف نمی تواند به موضوع رسیدگی کند و باید ضمن بایگانی کردن پرونده خواهان را به طرح دعوی در دادگاه صالح هدایت نماید.

2- صدور دستور موقت اختصاص به دادگاه دارد و خارج از صلاحیت شورای حل اختلاف می باشد.

3- رسیدگی به دعاوی موضوع ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/1391 از جمله دعاوی مالی به هر میزان در صلاحیت اختصاصی دادگاه خانواده است و شورای حل اختلاف صلاحیت رسیدگی به دعاوی مذکور را ندارد ولو اینکه ازحیث مالی داخل در نصاب صلاحیت شوراهای حل اختلاف باشد با این حال اگر دادگاه خانواده با صدور قرار عدم صلاحیت پرونده را به شورای حل اختلاف ارسال دارد با توجه به ماده 17 قانون شورای حل اختلاف، این شورا مکلف به تبعیت است.

4- با توجه به اینکه تأمین دلیل طرح دعوا نمی باشد ( جنبه ترافعی ندارد) در صورت درخواست آن از شورای حل اختلاف فرض این بند از استعلام صدور آن بلااشکال به نظر می رسد.

5- پاسخ این بند از استعلام منفی است.

6- چون طرح دعوای حقوقی در دادگاه مستلزم تقدیم دادخواست است بنابراین در فرض سؤال در صورت عدم صلاحیت شورا ارسال پرونده به دادگاه وجهی ندارد و باید ضمن بایگانی کردن پرونده، خواهان به طرح دعوا در دادگاه صالح هدایت شود، این معنا از ذیل ماده 21 آئین نامه قانون شوراهای حل اختلاف نیز استفاده می شود.