افراز املاک مشاع و اعتراض به افراز؛ نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۲/۷۳۵

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/1402/735 مورخ 1402/09/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره صلاحیت دادگاه در اعتراض به افراز املاک توسط واحد ثبتی: هنگامی که واحد ثبتی ملکی را بدون داشتن صلاحیت افراز می‌کند و این تصمیم در دادگاه مورد اعتراض قرار می‌گیرد، دادگاه باید با توجه به فقدان صلاحیت واحد ثبتی برای این اقدام، تصمیم آن را باطل کند. دستور دادگاه برای افراز یا فروش ملک منوط به طرح دعوا در این زمینه است و نمی‌تواند بدون وجود دعوا وارد ماهیت موضوع شود.

استعلام

همانگونه که مستحضرید وفق ماده یک قانون افراز و فروش املاک مشاع مصوب 1357، افراز املاکی که عملیات ثبتی آن خاتمه یافته است، در صلاحیت واحد ثبتی محل است؛ چنانچه واحد ثبتی به تقاضای افراز ملکی رسیدگی کند؛ بدون آنکه این امر در صلاحیت آن مرجع باشد و به تصمیم واحد ثبتی یادشده در دادگاه اعتراض شود، با توجه به عدم صلاحیت اداره ثبت اسناد و املاک، دادگاه چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟ آیا باید صورتجلسه افراز را باطل کند یا آنکه قرار عدم صلاحیت صادر نماید و یا به سبب ورود اداره ثبت به موضوع، به امر صلاحیت توجهی نداشته باشد و در ماهیت رسیدگی و اتخاذ تصمیم کند؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

در فرض سؤال که واحد ثبتی محل وقوع ملک مشاع، بدون داشتن صلاحیت برای اقدام به افراز ملک، برخلاف مقررات قانون افراز و فروش املاک مشاع مصوب 1357 در این خصوص اتخاذ تصمیم کرده است؛ با اعتراض بعدی نسبت به این تصمیم، از آنجا که واحد ثبتی مذکور فاقد صلاحیت برای ورود و اتخاذ تصمیم بوده است، دادگاه در مقام رسیدگی به اعتراض، تصمیم واحد ثبتی را به سبب فقدان صلاحیت ابطال و نقض می کند. اتخاذ تصمیم دادگاه در خصوص افراز و یا صدور دستور فروش ملک، منوط به طرح دعوا در این خصوص است.