صورتجلسه نشست قضایی با موضوع مرجع صالح به رسیدگی به خسارت ناشی از قرار تاخیر اجرای حکم مورخ 1399/10/02 که در شهر تهران برگزار شد.
پرسش
با توجه به ماده 424 ق.آ.د.م مرجع رسیدگی به خسارت ناشی از صدور قرار تاخیر اجرای حکم زمانی که این قرار از دادگاه تجدیدنظر استان صادر شده است کدام مرجع می باشد؟ دادگاه تجدیدنظر استان (با توجه به ماده 120 ق.آ.د.م و نظریه صلاحی تبعی) یا دادگاه صادرکننده حکم بدوی یا دادگاه محل اقامت یا دادگاه وقوع مال منقول (صلاحیت بر اساس قواعد عمومی)؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال با توجه به ماده 424 ق.آ.د.م مطالبه خسارت ناشی از قرار تاخیر اجرای حکم که در دادگاه تجدیدنظر در مقام رسیدگی به اعتراض ثالث، صادر شده نیاز به تقدیم دادخواست دارد و با این وصف، دعوا و دادخواست نخستین تلقی و دادگاه بدوی صلاحیت رسیدگی دارد.
نظر اکثریت
با توجه به ماده 120 ق.آ.د.م همچنان که خوانده می تواند خسارت های وارد بر خود ناشی از قرار تامین را از دادگاه صادرکننده قرار بدون رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی و پرداخت هزینه دادرسی مطالبه نماید و دادگاه پس از رسیدگی به دلایل طرفین و برآورد خسارت حکم قطعی صادر می نماید. در خصوص ماده 424 ق.آ.د.م نیز محکوم له دادنامه اصلی می تواند از دادگاه تجدیدنظر که به اعتراض ثالث رسیدگی می نماید و برای صدور قرار تاخیر اجرای حکم از خواهان معترض ثالث تامین مناسب اخذ نموده است. در صورت رد شدن اعتراض بابت جهت جبران ضرر و زیان ناشی از تاخیر اجرای حکم مطالبه خسارت نماید و مانند ماده 120 ق.آ.د.م نیازی به رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی و پرداخت هزینه دادرسی نبوده و بر همان اساس عمل شود.
نظر اقلیت
حکم ماده 120 ق.آ.د.م خلاف اصل است و اختصاص به همین ماده دارد و در سایر موارد باید به عمومات و قواعد آیین دادرسی مدنی مراجعه شود.
اولا: مطالبه خسارت متوقف بر تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی است.
ثانیا: در خصوص صلاحیت باید در دادگاه بدوی و اگر تامین سپرده شده، منقول است دادگاه محل اقامت معترض ثالث که خوانده دعوی مطالبه خسارت محسوب می شود، صالح است. اگر تامین ماخوذه مال غیرمنقول است، دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول که البته محکوم له رونوشتی از دادخواست مطالبه خسارت را به دادگاه تجدیدنظر ارسال می نماید تا دادگاه تجدیدنظر از تامین ماخوذه تا روشن شدن دادخواست مطالبه خسارت محکوم له دادنامه اصلی رفع اثر ننماید.