رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره ابطال ماده 8 آیین نامه اجرایی قانون اراضی شهری
مقدمه:شاکی به شرح دادخواست تقدیمی به دیوان اعلام داشته است: سازمان زمین شهری بدون هیچ گونه اعلام و آگهی زمین مارا تملک نموده، و به اشخاصی به عنوان تعاونی واگذار کرده است با مراجعه به سازمان زمین شهری، به نوع جدیدی از اشکال تراشی در سازمان مواجه شده ایم، و آن تقلیل حد نصاب برای امثال ما از یک هزار متر به حدود650 متر می باشد
بدین وسیله تقاضای ابطال ماده 8 آیین نامه اجرایی را دارم
مدیر کل زمین شهری استان تهران، در پاسخ به شکایت مذکور اعلام داشته است: ماده 8 آیین نامه مربوط به وضعیت کسانی است که قبل از وضع قانون زمین شهری 1366 زمین آنها تملک شده است
در واقع ماده مزبور در صدد ایجاب یا سلب حق نیست، بلکه در مقام تصریح حکومت حکم قانونی سابق نسبت به کسانی است که شرط تعلق حق یا امتیاز واگذاری زمین به آنها در زمان قانون سابق ایجاد شده است
به عبارت آخری ماده 8 آیین نامه این قاعده حقوقی را بیان نموده که: قانون حاکم بر اعمال و و قایع قانون زمان ایجاد عمل یا واقعه حقوقی است
تصریح به شمول قانون سابق توسط آیین نامه نمی تواند تخصیص ماده 7 قانون تلقی شود، با تحقق تملک توسط دولت حق یا امتیاز عمران و احیاء ایجاد می گردد
با توجه به و قوع عمل تملک در زمان قانون سابق حق یا امتیاز عمران برای افرادی مانند شاکی درهمان زمان ایجادشده، و تنها اعمال حق یا امتیاز به تاخیر افتاده است
بنابراین ارجاع به نصاب قانون سابق در ماده 8 آیین نامه نمی تواند به عنوان حکم اخراج افراد از شمول قانون جدید "ماده 7 "تلقی شود چه اصولا ماده 7 بر این افراد شمولی نداردتا تخصیص معنا پیدا نماید
مضافا واگذاری اراضی موات به افراد به نظر می رسد امتیازی باشد که دولت با توجه به مالکیت کلیه اراضی موات به اشخاص واگذار می نماید، نه حق و از آنجا که تأسیس امتیاز از طرف مالک یعنی دولت صورت می گیرد، می توان گفت که تعیین شرایط واگذاری امتیاز بر عهده امتیاز دهنده است
بنابراین بر فرض عدم صحت مراتب بندهای الف و ب می توان گفت که تعیین شرایط واگذاری امتیاز در آیین نامه اجرایی عملی خلاف قانون نیست
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، در تاریخ فوق، به ریاست آیت الله سید ابوالفضل موسوی تبریزی و با حضور رؤسای شعب تشکیل
و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره، با اکثریت آراء به شرح آتی، مبادرت به صدور رأی می نماید
رای هیات عمومی:با توجه به ماده 7 قانون زمین شهری که مقرر داشته است: "کسانیکه طبق مدارک مالکیت از زمین های موات شهری در اختیار داشته اند، مشروط بر آنکه از مزایای مواد 6 یا 8 قانون اراضی شهری، مصوب 1360 استفاده نکرده
"، مفاد ماده 8 آیین نامه قانون مزبور که در مقام توضیح ماده 7 فوق الاشعار تدوین شده، و مبین هدف قانونگزار از وضع ماده 7 بوده است، مخالف با قانون تشخیص نگردید!
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداریسید ابوالفضل موسوی تبریزی
کدمنبع: 4491