رای هیات تخصصی دیوان عدالت اداری درباره ابطال بند 8-5-الف ضوابط و مقررات تفصیلی شهرستان سبزوار در مورد معابر بن بست مصوب کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و بند 5-1 مصوبه طرح توسعه و عمران ( جامع ) شهر سبزوار
هیات تخصصی اراضی ، شهرسازی
شماره پرونده : ه ع/96/1546 شماره دادنامه: 9809970906010072 تاریخ: 8/3/98
شاکی : آقای محمد مبینی
طرف شکایت : شهرداری شهرستان سبزوار
موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند 8-5-الف ضوابط و مقررات تفصیلی شهرستان سبزوار در مورد معابر بن بست مصوب کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و بند 5-1 مصوبه طرح توسعه و عمران ( جامع ) شهر سبزوار
شاکی دادخواستی به طرفیت شهرداری شهرستان سبزوار به خواسته ابطال بند 8-5-الف ضوابط و مقررات تفصیلی شهرستان سبزوار در مورد معابر بن بست مصوب کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و بند 5-1 مصوبه طرح توسعه و عمران ( جامع ) شهر سبزوار به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد :
بند 8-5- الف ( معابر بن بست ) :
1- حداقل عرض برای معابر بن بست 6 متر است.
2- در صورتی که بن بست بیشتر از 50 متر و کمتر از 100 متر باشد حداقل عرض آن 8 متر تعیین می گردد.
3- در صورتی که طول بن بست بیشتر از 100 متر می باشد حداقل عرض آن 10 متر می باشد.
4- حداقل طول معابر بن بست 150 متر است.
5- در تقاطع کلیه گذرها با یکدیگر می بایست پخی ایجاد شود.
6- میزان پخ قطعات واقع در گذرها بر اساس یک دهم مجموع عرض دو معبر از هر ضلع تعیین می گردد.
بند 5-1 ( عرض معابر ) :
طرح جامع شهر سبزوار که اشعار می دارد عرض معابر اصلی در شبکه ارتباطی طرح جامع شهر مشخص شده است و در این مبحث عرض حداقل معابر و دسترسی محله ای در تفکیک اراضی و نوسازی بناها به شرح زیر تعیین می گردد :
جدول شماره 5 : حداقل عرض گذرهای دسترسی بن بست
طول گذر
حداقل عرض
تا 50 متر
6 متر
51 تا 100 متر
8 متر
101 تا 150 متر
10 متر
151 تا 200 متر
12 متر
جدول شماره 6 : حداقل عرض گذرهای دسترسی بن باز
طول گذر
حداقل عرض
تا 150 متر
8 متر
151 تا 200 متر
10 متر
- احداث بن بست با طول بیش از 250 متر مجاز نمی باشد.
- چنانچه معبری شکستگی با زاویه بیشتر 90 درجه داشته باشد طول معبر به صورت یکسره به عنوان طول گذر محسوب می شود و جدا شدگی فرعی از مسیر اصلی جز طول گذر محسوب نمی شود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت
شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 8-5- الف طرح تفصیلی شهر سبزوار در مورد معابر بن بست و بند 5-1 طرح توسعه و عمران ( جامع ) آن شهر را در مورد عرض معابر خواستار گردیده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است :
1- خوانده دعوی مستندا به بندهای معترض عنه ، الزام مالکین را به عقب نشینی و رعایت پخی در کوچه بن بست ، خواستار گردیده که این امر مستندا به ماده 30 قانون مدنی و با امعان نظر به اصل تسلیط و حقوق مشاعی مالکین مستقر در کوچه و عنایت به عدم استیلا و تملک شهرداری سبزوار در معبر اختصاصی ، منجر به نقض حقوق مالکانه قطعات تفکیکی در کوچه بن بست بدون اسباب تملک شده است.
2- تعریض معابر مطابق تبصره 2 ماده 96 قانون شهرداری ها در ارتباط با کوچه های عمومی است. این در حالی است که مصوبه طرح تفصیلی مورد شکایت در خصوص کوچه بن بست و معابر اختصاصی که انتهای آن مسدود و مختص اشخاص است، وضع گردیده فلذا اتخاذ چنین تصمیمی با توجه به اصل تسلیط خارج از حدود اختیارات شهرداری سبزوار می باشد.
3- دادنامه های شماره 80/259 مورخ 20/8/1380 پرونده کلاسه 78/210 و شماره 1232 مورخ 6/11/1394 پرونده کلاسه 90/1040 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در موارد مشابه صادر و مصوبات مورد شکایت را ابطال نموده است.
شاکی همچنین به موجب لایحه رفع نقص اعلام داشته است که ادعایی نسبت به خلاف شرع بودن قسمت مورد نظر نداشته و با تاکید بر آرای هیأت عمومی مورد اشاره تقاضای صدور حکم بر ابطال دو بند از مصوبات معنونه را نموده است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت
نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن در تاریخ 29/1/97 به اداره حقوقی وزارت راه و شهرسازی و در تاریخ 2/2/1397 به اداره کل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی ابلاغ لیکن پاسخی واصل نشده است.
رای هیأت تخصصی اراضی ، شهرسازی
در خصوص شکایت آقای محمد مبینی به طرفیت شهرداری شهرستان سبزوار دائر بر ابطال بند (الف) 8-5 ضوابط و مقررات طرح تفصیلی شهرستان سبزوار در مورد معابر بن بست کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و بند 5-1 مصوبه طرح توسعه و عمران جامع شهر سبزوار موضوع در جلسه مورخ 15/1/98 هیأت مطرح و اعضاء پس از استماع گزارش و بررسی موضوع و ملاحظه اسناد و مدارک ارائه شده به اتفاق بر این نظر بودند که مطابق بند 3 از ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور شهر براساس طرح تفصیلی تعیین می شود و مطابق ماده 5 قانون شورای عالی شهرسازی و معماری ایران تغییرات در طرح تفصیلی نیز از اختیارات آن کمیسیون می باشد. بنابراین مصوبات مورد اعتراض مغایر قانون و خارج از اختیار نبوده و در نتیجه شکایت شاکی مستندا به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رد می شود. رأی صادره از جانب رئیس دیوان یا ده نفر از قضات ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور قابل اعتراض می باشد. /ت
احمد درزی رامندی
رئیس هیأت تخصصی اراضی ، شهرسازی
دیوان عدالت اداری
کدمنبع: 12031