آماگ
۵ بهمن ۱۴۰۴، ۱۶:۱۴ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

نظریه مشورتی توقیف و مزایده حق عمری (حق انتفاع)

بررسی نظریه مشورتی درباره امکان توقیف و مزایده حق عمری یا حق انتفاع و قید مباشرت بر اساس قواعد حقوق مدنی

شماره ۰۱۰۶۳۶۶ – ۱۴۰۲/۹/۴  

بسمه تعالی    

مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران    

یک نسخه از از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۲۱۲۰۶۲۶ مورخ ۱۴۰۲/۸/۱۶ با موضوع: «الف. تعرفه شماره ( ۲-۱۴ ) تحت عنوان عوارض پذیره تأسیسات شهری از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ مصوب شورای اسلامی شهر سنقر از تاریخ تصویب ابطال شد.    

ب . ردیف ۲ تعرفه شماره ( ۲-۱۵ ) از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ مصوب شورای اسلامی شهر سنقر تحت عنوان عوارض فضای سبز از تاریخ تصویب ابطال شد.    

ج . تعرفه شماره ( ۲-۱۶ ) از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ مصوب شورای اسلامی شهر سنقر تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه و افزایش واحد از تاریخ تصویب ابطال شد.»    

جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.    

مدیر کل هیأت عمومی و هیأت های تخصصی دیوان عدالت اداری – یداله اسمعیلی فرد    

تاریخ دادنامه: ۱۴۰۲/۸/۱۶ - شماره دادنامه: ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۲۱۲۰۶۲۶    

شماره پرونده: ۰۱۰۶۳۶۶    

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری    

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور    

طرف شکایت: شورای اسلامی شهر سنقر    

موضوع شکایت و خواسته: ابطال تعرفه شماره ۲-۱۴ عوارض تأسیسات شهری، ردیف ۲ تعرفه شماره ۲-۱۵ عوارض آتش نشانی و فضای سبز، تعرفه شماره ۲-۱۶ عوارض تفکیک عرصه و افزایش واحد از تعرفه عوارض ساختمانی، محلی و صنوف سال ۱۴۰۰شهرداری سنقر    

گردش کار: سرپرست معاونت حقوقی نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۱۱۸۱۵۳-۱۴۰۱/۴/۲۵ اعلام کرده است که :    

" ۱ - در تعرفه شماره ۲-۱۴ دفترچه عوارض ساختمانی، محلی و صنوف سال ۱۴۰۰ شهرداری سنقر عوارضی تحت عنوان «عوارض پذیره تأسیسات شهری» تصویب شده است. این در حالی است که به استناد آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره های ۲۱۰-۱۳۹۵/۳/۱۸، ۳۱۹-۱۳۹۶/۴/۱۳، ۵۶۷-۱۳۹۶/۶/۱۴ و ۸۸۷-۱۳۹۶/۹/۱۴ تصویب عوارضی تحت عنوان «عوارض دکل، آنتن، تأسیسات مخابراتی و ارتباطی در (BTS)» یا عناوین مشابه، مغایر با قوانین و خارج از حدود و اختیارات شورای اسلامی شهر دانسته شده و ابطال گردیده است .    

۲ - در تعرفه شماره ۲-۱۵ دفترچه عوارض یاد شده، عوارضی تحت عنوان «عوارض آتش نشانی و فضای سبز» تصویب شده است. این در حالی است که به استناد آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره های ۷۴۶-۱۳۹۶/۸/۲۷، ۱۱۵۳-۱۳۹۶/۱۱/۱۰، ۱۰۱-۱۳۹۸/۲/۳، ۱۸۸-۱۳۹۸/۲/۱۷ و ۷۳۹-۱۴۰۰/۳/۲۲ اخذ عوارض بابت فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر دانسته شده و ابطال گردیده است .    

۳ - در تعرفه شماره ۲-۱۶ دفترچه عوارض مذکور، عوارضی تحت عنوان «عوارض تفکیک عرصه و افزایش واحد» تصویب شده است. این در حالی است که به استناد آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره های ۶۹۷ و ۶۸۹ - ۱۳۹۵/۹/۱۶، ۶۸۶ الی ۶۹۵ - ۱۳۹۵/۹/۱۶، ۳۱۵ - ۱۳۹۶/۴/۱۳، ۱۱۵۳ - ۱۳۹۶/۱۱/۱۰، ۲۲۴ - ۱۳۹۸/۲/۲۴، ۱۱۴۶-۱۴۰۰/۴/۵، ۱۵۵۹-۱۴۰۰/۶/۲۳ و ۲۱۸۶-۱۴۰۰/۷/۲۷ مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر دانسته شده و ابطال گردیده است .    

بنا به مراتب تعرفه های شماره ۲-۱۴ ،   ۲-۱۵ و ۲-۱۶ دفترچه عوارض ساختمانی، محلی و صنوف سال ۱۴۰۰ شهرداری سنقر مغایر با قوانین موضوعه، آراء یاد شده و خارج از حدود اختیارات واضع تشخیص و ابطال آنها در هیأت عمومی دیوان ( به صورت فوق العاده و خارج از نوبت) از تاریخ تصویب مورد تقاضا می باشد. مزید امتنان است دستور فرمایید از نتیجه اقدام و تصمیم متخذه این سازمان را مطلع نمایند . "    

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است :    

" تعرفه عوارض (ساختمانی، محلی و صنوف) شهرداری سنقر در سال ۱۴۰۰    

تعرفه شماره ( ۲-۱۴ ) عوارض پذیره تأسیسات شهری                                    

ردیف  

عنوان تعرفه عوارض  

مأخذ و نحوه محاسبه عوارض  

توضیحات  

۱  

   

عوارض از دکل، آنتن، تأسیسات مخابراتی و ارتباطی در (BTS)  

T=۲۵×L×P×H×۱۶.d  

الف :T= عوارض ماهانه به ریال  

ب : L= ضریب کاربری (برای کاربری های مسکونی و بهداشتی۲، برای کاربری های تجاری، اداری و صنعتی ۱/۸  و سایر کاربری ها ۱/۵)  

ج : H= ارتفاع دکل  

د : d= عرض معبر (به شرط آن که ۸% ≤   باشد)  

                                   

     

تعرفه شماره ( ۲-۱۵ ) عوارض آتش نشانی و فضای سبز                                              

ردیف  

عنوان تعرفه عوارض  

مأخذ و نحوه محاسبه عوارض  

توضیحات  

۱  

آتش نشانی  

معادل ۵% عوارض زیربنا به اضافه یک درصد عوارض تراکم ساختمان های بالای پنج سقف  

تبصره(۱): این عوارض هنگام صدور پروانه، اصلاح و یا پایان کار ساختمانی توسط شهرداری وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی و یا فضای سبز هزینه گردد .  

تبصره(۲): عوارض فوق از بناهایی که توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ رای ابقاء صادر می شود نیز وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی و یا فضای سبز هزینه گردد .  

   

۲  

فضای سبز  

معادل ۵% عوارض زیربنا به اضافه یک درصد عوارض تراکم ساختمان های بالای پنج سقف                                            

     

تعرفه شماره ( ۲-۱۶ ) عوارض تفکیک عرصه و افزایش واحد                                                                                        

ردیف  

کاربری  

تفکیک عرصه  

افزایش واحد  

توضیحات  

۱  

مسکونی   

P ۴  

A ۲۵%  

در جدول فوق عوارض عرصه جهت اراضی کمتر از ۵۰۰ مترمربع اعمال می گردد و در اراضی بالای ۵۰۰ مترمربع به استناد ماده ۱۰۱ اصلاحی قانون شهرداری ها عمل می گرد .  

۲  

تجاری خدماتی  

P ۵  

A ۵۰%  

۳  

کارگاهی - صنعتی  

P ۵  

A ۳۰%  

۴  

اداری-انتظامی و نظامی  

SP  

A ۳۶%  

۵  

سایر  

SP  

A ۳۶%                                                                                      

     

A :ارزش معاملاتی اعیانی بر اساس مقررات عمومی و ضوابط اجرایی ارزش معاملاتی املاک موضوع ماده ۶۴ قانون مالیات های مستقیم مورد محاسبه قرار می گیرد .    

تبصره ۱: زیربنا خالص واحدها مورد ملاک محاسبه و اخذ عوارض افزایش واحد می باشد .    

تبصره ۲: چنانچه تعداد واحدهای مندرج در پروانه با تعداد واحدهای اجراء شده تطبیق داشته باشد افزایش واحد نبایستی وصول گردد. (جابجایی واحدها)    

تبصره ۳: در صورت ارجاع پرونده ها از کمیسیون ماده صد به شهرداری در خصوص افزایش تعداد واحدها به شرح ذیل اقدام گردد .    

۱ - در صورت تبدیل یک واحد به دو یا چند واحد بدون افزایش مساحت طبقه، هزینه افزایش واحد براساس متراژ طبقه محاسبه و وصول می گردد .    

۲ - در صورت تبدیل یک واحد به دو یا چند واحد همراه با افزایش مساحت طبقه میزان متراژ تخلف مازاد بر اساس تعرفه شماره ( ۲-۸ ) محاسبه و مابقی متراژ براساس جدول این ماده اخذ گردد .    

۳ - در مورد تبدیل واحدها از دوبلکس به دو یا چند واحد براساس تبصره ۳ این ماده اقدام می گردد .    

۴ - در صورت رفع تخلف توسط مالک عوارضی وصول نمی گردد .    

تبصره ۴: عوارض افراز املاک مشابه تفکیک و با شرایط تفکیک قابل وصول می باشد.- رئیس شورای اسلامی شهر سنقر "    

علی رغم ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نشده است .    

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۲/۸/۱۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است .    

رای هیأت عمومی    

الف. با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۶۴۹ مورخ ۱۴۰۱/۴/۱۴ این هیأت، اخذ عوارض سالیانه و ماهیانه از دکل ها و تأسیسات مخابراتی و ارتباطی خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین تعرفه شماره ( ۲-۱۴ ) تحت عنوان عوارض پذیره تأسیسات شهری از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری سنقر که به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود .    

ب. هرچند براساس بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه‌های بعدی آن عوارض فضای سبز پیش‌بینی نشده و در آرای مختلف هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای اخیرالصدور شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۳۱۲۰۷۶ مورخ ۱۴۰۲/۲/۱۲ این هیأت نیز وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین ردیف ۲ تعرفه شماره ( ۲-۱۵ ) از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری سنقر که تحت عنوان عوارض فضای سبز به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود .    

ج. با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره ۷۵۳ مورخ ۱۳۹۵/۹/۳۰ این هیأت وضع عوارض برای تفکیک عرصه اراضی و اعیان ساختمان ها و همچنین وضع عوارض برای کسری حدنصاب تفکیک در تمام اشکال آن در مصوبات شوراهای اسلامی شهر خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین تعرفه شماره ( ۲-۱۶ ) از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری سنقر که تحت عنوان عوارض تفکیک عرصه و افزایش واحد به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود .    

این رای بر اساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است ./    

حکمتعلی مظفری    

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری