شماره هـ/۸۸/۴۰۰
به نقاط محروم و نیازمند سایر استانها
تاریخ دادنامه: ۱/۶/۱۳۸۸
شماره دادنامه: ۴۶۵
کلاسه پرونده: ۸۸/۴۰۰
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.
شاکی: مدیرکل حقوقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب دیوان عدالت اداری.
مقدمه: الف ـ شعبه سوم دیوان در رسیدگی به کلاسه پروندههای ۸۷/۱۳۵۸، ۸۷/۱۳۶۴، ۸۷/۱۴۱۲، ۸۷/۱۴۴۷، ۸۷/۱۴۶۰، ۸۷/۱۴۳۰، ۸۷/۱۳۵۷، ۸۷/۱۴۷۵، ۸۷/۱۴۹۵و ۸۷/۱۵۴۲ موضوع شکایت خانمها ۱ـ هدی کدخدازاده ۲ـ فرناز خداپرست ۳ـ پریا توکلیپور ۴ـ صدیقه رودنشین ۵ ـ مریم حمیدزادهدستگاه چین ۶ ـ هما حکیمیان ۷ـ بهناز موحدی ۸ ـ دکتر مرضیه ذبیحیماچیانی ۹ـ طیبه میاندوآبی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته الزام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به استفاده از تعهد خدمت در مناطق مذکور در سند رسمی به شرح دادنامههای شماره ۲۲۳۵ مورخ ۸/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۳۹۳ مورخ ۳۰/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۳۹۰ مورخ ۳۰/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۲۴ـ۲۴۲۳ مورخ ۳۰/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۴۱ مورخ ۱۹/۱۲/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۲۶ مورخ ۳۰/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۲۵ مورخ ۳۰/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۷۶ مورخ ۲۰/۱۲/۱۳۸۷ و شماره ۲۵۹۶ مورخ ۲۸/۱۲/۱۳۸۷ چنین رأی صادر نمودهاند، نظر به اینکه همه موازین و مقرراتی که مستند طرف شکایت در لایحه دفاعیه قرار گرفته مشعر به لزوم خدمت فارغالتحصیلان رشتههای تخصصی پزشکی در مناطق محروم مورد نظر وزارت بهداشت میباشد و تعهدنامه محضری و رسمی ماخوذه از شاکیه در همین راستا مبادرت به تعیین محل خدمت وی پس از فراغت از تحصیل در مناطق محروم که دانشگاه علوم پزشکی ایران و (شهید بهشتی) معرفی نماید، نموده است و در واقع توافق و تعهدنامهای تکمیلی در حدود قوانین موضوعه از جمله ماده ۱۵ قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان میباشد که برای طرفین لازمالاتباع است بنابراین اقدام طرف شکایت در تعیین دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی (غیر از محل مذکور در تعهدنامه) به عنوان محل خدمت شاکیه تخطی از مضمون سند تعهد مبحوث عنه به نظر میرسد و موافق اصول و موازین حقوقی نمیباشد و از طرفی شاکیه بـا وجود تعهد موصوف کـه محل خدمت وی را پس از فراغت از تحصیل حـوزه دانشگاه علـوم پزشکی ایران تعیین کرده است حاضر به پذیرش آن گردیده و در نتیجه تحمیل انجام متعهد در محلی غیرآنچه در سند تعهد محضری مشخصگردیده خلاف عدالت و انصاف به نظر میرسد، لذا در مجموع شکایت مطروحه وارد تشخیص گردیده و حکم به الزام خوانده به استفاده از تعهدات خدمتی شاکیه در مناطق مذکور تعهدنامه محضری صادر و اعلام میگردد. ب ـ شعبه اول دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۱۱۳۲ موضوع شکایت خانم مریم حقدارساحلی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته الزام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به استفاده از تعهد خدمت شاکیه در مناطق مذکور در سند رسمی شماره ۱۳۴۱۵۸ مورخ ۱۲/۶/۱۳۸۴ در دفتر اسناد رسمی شماره ۴۴۲ حوزه ثبتی تهران به شرح دادنامه شماره ۲/۲۴۲۵ مورخ ۲۸/۱۰/۱۳۸۷ چنین رأی صادر نموده است، نظر به اینکه به دلالت اوراق و محتویات پرونده از جمله تعهدنامه فوقالذکر شاکیه با استفاده از سهمیه مناطق محروم و در اجرای ماده ۱۴ قانون خدمت پزشک و پیراپزشکان در دوره دستیاری پذیرفته شده است و هدف از اعطاء سهمیه برای این قبیل دانشجویان تربیت نیروی انسانی متخصص جهت خدمت در مناطق محروم بوده و ماده ۱۴ مذکور در فوق نیز دستیاران استفادهکننده از سهمیه مناطق محروم در دوره دستیاری را مکلف نموده پس از انجام دوره تخصصی برابر طول دوره مذکور به عنوان خدمات قانونی موضوع این قانون در نقاط مربوط انجام وظیفه کرده و پس از انجام خدمات مذکور پروانه دائم دریافت نمایند. بنابراین تخلفی از مقررات از جانب طرف شکایت ثابت نبوده و حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. ج ـ شعبه چهارم دیوان در رسیدگی به پرونده کلاسه ۸۷/۱۲۶۹ موضوع شکایت خانم بنفشه امینیخواه به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته صدور حکم دائر بر ابطال نامه شماره ۷۱۹۲۹/۸/ب مورخ ۲۳/۷/۱۳۸۷ و الزام طرف شکایت به اجرای مفاد تعهد خاص محضری به شماره ۵۲۲۳ مورخ ۲۶/۵/۱۳۸۳ حوزه ثبتی تهران، به شرح دادنامه شماره ۲۲۰۸ مورخ ۱۲/۱۱/۱۳۸۷ چنین رأی صادر نموده است، با عنایت به مفاد مواد یک و ۱۴ قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان و قانون تخصیص سهمیه برای زنان در پذیرش دستیاری رشتههای تخصصی پزشکی و اینکه در تعهدنامه استنادی محل خدمت شاکیه منطقه محروم رباطکریم یا سایر مناطقی که دانشگاه تعیین مینماید، ذکـر گردیده است، تصمیم معترضعنه خلاف مـوازین قانونی تشخیص داده نمیشود، لذا بـه استنـاد مـاده ۷ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. هیأت عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور رؤسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل در تاریخ فوق تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رأی مینماید.
رأی هیأت عمومی
الف ـ تعارض در مدلول دادنامههای فوقالذکر محرز بنظر میرسد. ب ـ به موجب ماده ۱۴ قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان « به منظور تربیت پزشک متخصص موردنیاز مناطق محروم و نیازمند کشور، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است به هنگام پذیرش دستیار تخصصی، سهمیههای جداگانهای را برای مناطق محروم و نیازمند کشور اختصاص دهد. دستیاران تخصصی استفادهکننده از سهمیه مذکور موظفند پس از انجام دوره تخصص، برابر طول دوره تخصص به عنوان خدمات قانونی موضوع این قانون در نقاط مربوط انجام دهند و پس از انجام خدمات مذکور پروانه دائم دریافت خواهند نمود.» و در تبصره ۲ ماده فوقالذکر تصریح شده است که « دستیاران تخصصی موضوع ماده فوق موظفنـد قبل از شروع دوره دستیاری تعهد ثبتی لازم جهت خدمـت در نقاط مربوط به دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بسپارند.» نظر به اینکه دستیاران فارغالتحصیل به شرح تعهدنامههای رسمی تنظیمشده در دفاتر اسناد رسمی تعهد کردهاند که معادل مدت مقرر در تعهدنامه مذکور در نقاط محروم و نیازمند واقع در حوزه دانشگاه محل تحصیل خود انجام وظیفه کنند و اعزام و انتقال آنها به نقاط محروم و نیازمند سایر استانها انطباقی با مقررات فوقالذکر و مفاد تعهدنامه تنظیمی ندارد، بنابراین دادنامههای شماره ۲۲۳۵ مورخ ۸/۱۱/۱۳۸۷ و شماره ۲۳۹۰، ۲۳۹۳، ۲۴۲۳، ۲۴۲۴، ۲۴۲۵، ۲۴۲۶ مورخ۳۰/۱۱/۱۳۸۷ و شماره۲۴۴۱ مورخ ۱۹/۱۲/۱۳۸۷ و شماره ۲۴۷۶ مورخ ۲۰/۱۲/۱۳۸۷ و شماره ۲۵۹۶ مورخ ۱۸/۱۲/۱۳۸۷ شعبه سوم دیوان مبنی بر ورود شکایت و الزام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به تعیین محل خدمت شاکیان در یکی از نقاط محروم و نیازمند مندرج در تعهدنامههای رسمی، صحیح و موافق قانون است. این رأی مستنداً به بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری معاونت قضائی دیوان عدالت اداری ـ رهبرپو ر