رای شعبه حقوقی دیوان عالی کشور درباره قرار عدم صلاحیت به شایستگی مراجع شبه قضایی: صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی مرجعی غیر از مراجع شبه قضایی مندرج در قوانین خاص موجه نیست.

رأی خلاصه جریان پرونده

در تاریخ 23/6/91 آقایان ع.ز. و ص.ف. به وکالت از آقای الف.م. و به طرفیت آقایان الف.ق. م.خ. ر.ز. دادخواستی به خواسته مطالبه آب و اراضی به نسبت سهم الشرکه از شرکت سهامی خاص کشاورزی و دامپروری م. از اراضی واگذاری امور اراضی از پلاک 3 فرعی از 610 اصلی بخش 3 بیرجند دهستان طبق مینا و سهم آب از چاه حفرشده با شماره اشتراک و بهره برداری 404225 ازنظر صلاحیت رسیدگی مقوم به پنج میلیون و یک صد هزار تومان و صدور حکم به پرداخت هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل تقدیم داشته که رسیدگی به آن به دادگاه عمومی شهرستان امیدیه (درمیان) ارجاع شده دادگاه با تعیین وقت رسیدگی برای 28/7/92 و ارسال نسخه ثانی دادخواست و ضمایم برای خواندگان طرفین را به دادرسی دعوت نموده است آقای الف.ق. لایحه ای تقدیم داشته که به شماره 2296 27/7/92 ثبت دفتر لوایح گردیده است و رسیدگی در همان تاریخ 28/7/92 به آقای ع. دادرس دادگاه ارجاع شده آقای ف. پاسخ اداره ثبت اسناد و املاک بیرجند را که به عنوان آقای ر.ف. و غیره صادر گردیده است به دادگاه تقدیم داشته که به شماره 3310 30/7/92 ثبت دفتر لوایح گردیده و آقای م.خ. نیز لایحه ای تقدیم داشته که به شماره 2311 28/7/92 ثبت شده فتوکپی پاسخ اداره ثبت عطف به نامه شماره 150 24/2/90 که به عنوان شورای حل اختلاف اسدیه صادرشده نیز ضمیمه پرونده گردیده و شماره این نامه در تصویر مرقوم انعکاس نیافته (فتوکپی از شماره نامه خوانده نمی شود برگ 57) دادگاه در 28/7/92 با حضور وکیل خواهان ها و آقایان الف.م.و ح.ک. به عنوان خواهان و آقایان م.خ.و ر.ز. و ع.ز. و غیاب خوانده دیگر (که لایحه فرستاده) تشکیل و پس از ختم اظهارات حاضرات در جلسه پایان رسیدگی را اعلام و مبادرت به صدور دادنامه شماره 396 30/7/92 مبنی بر عدم صلاحیت دادگاه و صلاحیت رسیدگی اتاق تعاونی بیرجند صادر نموده است و پرونده را جهت حل اختلاف و تعیین مرجع صالح به شرح نامه 1182 6/8/92 به دفتر دیوان عالی کشور ارسال و نهایتا در 19/8/92 به شعبه پنجم دیوان عالی کشور ارجاع شده است پرونده مطلب دیگری ندارد.

هیأت شعبه در تاریخ فوق تشکیل و پس از قرائت گزارش عضو ممیز و انجام مشاوره ختم رسیدگی را اعلام و به شرح آتی رأی می دهد.

رأی شعبه دیوان عالی کشور

با توجه به ماده 57 استنادی دادگاه، در رأی شماره 396 20/7/92 که این ماده با کلمه می توانند شروع شده و از آن اختیار استنباط می شود و مضافا اینکه هر مرجع حل اختلاف و دادرسی، مرجع شبه قضایی محسوب نمی شود تا مرجع قضایی بتواند به صلاحیت آن ها قرار عدم صلاحیت ذاتی صادر نماید و اصولا مطابق اصل 159 قانون اساسی مراجع دادگستری مرجع تظلمات عمومی هستند لذا صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی مرجعی غیر از مراجع شبه قضایی مندرج در قوانین خاص موجه نیست لذا با نقض قرار مرقوم پرونده جهت ادامه رسیدگی به شعبه دادگاه عمومی دادگستری شهرستان درمیان ارجاع می گردد.

مستشاران شعبه 5 دیوان عالی کشور

کریم زاده رضایی