آماگ
۷ بهمن ۱۴۰۴، ۰۲:۵۳ویرایش ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، ۲۱:۴۴

تمییز وصیت تملیکی از هبه؛ نظریه مشورتی ۷/۵۴۷۸

نظریه مشورتی ۷/۵۴۷۸ اداره کل حقوقی قوه قضائیه درباره تمییز وصیت تملیکی از هبه را با استناد به مواد ۱۲۴۰ و ۱۲۴۱ قانون مدنی بررسی می‌کند.

فرق وصیت تملیکی و هبه آنست که هبه مربوط به زمان حیات است یعنی واهب در زمان حیات خودش چیزی را به متهب مجاناً تملیک می کند ولی وصیت، تملیک بعد از ممات است وچون در وصیت لفظ خاصی برای ایجاب لازم نیست، بنابراین هر عبارتی که متضمن معنای تملیک مجانی بعد از ممات باشد وصیت محسوب می شود و این امر باید از سیاق کلام و قرائن استفاده شود.در وصیت تملیکی توالی ایجاب و قبول شرط نیست زیرا ممکن است موصی سال ها بعد از ایجاب وصیت زنده باشد و مثلا بیست سال بعد بمیرد و موصی له پس از اطلاع از مرگ موصی و وقوع وصیت می تواند آن را قبول یا رد نماید و در اعلام قبول یا رد نیز محدودیت زمانی وجود ندارد فقط باید تأ خیر در اعلام تصمیم موجب تضرر ورثه نباشد.

چنانچه شخصی قبل از فوت مال خود را به نفع همسرش وصیت نماید و در وصیت نامه ذکر کند که سه دانگ مشاع منزل مسکونی را به همسرم می بخشم و بعد از یک ماه یا کمتر از آن فوت کند این امر مطابق ماده ۸۲۶ ق.م. وصیت تملیکی محسوب می شود و پس از فوت موصی با قبول موصی له، وصیت تحقق می یابد و در این صورت لفظ می بخشم در زمان حیات، افاده ایجاب می نماید که برابر ماده ۸۲۷ ق.م. با فوت او نیاز به قبول موصی له پیدا می کند.

طول مدت حیات موصی بعد از وصیت (کم یا زیاد) مؤثر در تحقق یا عدم تحقق وصیت نیست، همچنین اقدامات ورثه نیز مبنی بر بی اطلاع گذاشتن موصی له یا جلوگیری از انتشار وصیت تأ ثیری در مقام ندارد، قبول موصی له بعد از فوت موصی موجب تحقق وصیت می شود.