نظریه مشورتی تصرف عدوانی، خلع ید و توقیف اموال در ثبت اسناد و املاک

برای احراز جرم تصرف عدوانی موضوع ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ احراز مالکیت شاکی ضرورت دارد. هم چنین است در خصوص دعوای خلع ید که حکم به آن منوط به احراز مالکیت مدعی است. در فرض موضوع استعلام که شخص «الف» با دارا بودن سند مالکیت، دادخواست خلع ید علیه شخص «ب» تقدیم نموده است؛ در حالی که پیش از آن شکواییه شخص «ب» علیه شخص «ج» دایر بر تصرف عدوانی منتهی به پذیرش شکایت و محکومیت متهم گردیده است، با توجه به این که وفق ماده ۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ لازم الاتباع بودن رأی قطعی کیفری برای دادگاه حقوقی منوط به «مؤثر بودن رأی در ماهیت امر حقوقی» است و رسیدگی به این امر بر عهده دادگاه حقوقی است و این دادگاه با ملاحظه این که آیا اصولاً در پرونده کیفری موضوع سؤال، امر مالکیت مورد نزاع نبوده است، می تواند با احراز جمیع شرایط دعوای خلع ید و از جمله مالکیت خواهان، اتخاذ تصمیم نماید.