حسب ماده ۲ قانون زمین شهری مصوب ۲۲/۶/۶۶ عنوان گردیده اراضی شهری زمین¬هایی است که در محدوده قانونی وحریم استحفاظی شهرها وشهرک¬ها قرار دارد و در ماده۳ قانون مذکور اعلام شده اراضی موات شهری زمین¬هایی است که سابقه عمران و احیا نداشته باشد زمین¬های مواتی که علی¬رغم مقررات قانونی لغو مالکیت اراضی موات شهری بدون مجوز قانونی از تاریخ ۵/۴/۵۸ به بعد احیاء شده باشد همچنان در اختیار دولت است چنانچه مشخص می¬باشد ماده۲ قانون زمین شهری محدوده جغرافیایی قانون مذکور را مشخص نموده و با توجه به اینکه در قانون لغو مالکیت و قانون اراضی شهری محدوده مورد عمل محدوده قانونی شهرها بوده حریم استحفاظی شهرها را نیز به محدوده شمول قانون اضافه نموده است و در ماده۳ قانون مذکور نیز ضمن تعریف اراضی موات زمان تشخیص را مشخص و۵/۴/۵۸ تصریح نموده و مراجع قضائی نیز بر همین مبنا اقدام به ملاک قرار دادن احیاء اراضی درتاریخ ۵/۴/۵۸ درخصوص محدوده قانونی وحریم شهرها نموده وبر اساس آن آراء بسیاری صادرگردیده است اخیراً برخی از شعب دادگاه عمومی و نیز تجدیدنظر یزد درخصوص اراضی واقع در حریم شهرها ملاک تشخیص را ۲۲/۶/۶۶ یعنی تاریخ تصویب قانون زمین شهری دانسته و به این استدلال که در قانون صراحتاً به عطف به ماسبق شدن آن تصریح نگردیده ودر خصوص حریم شهرها صراحتاً درقانون زمین شهری به ملاک تشخیص آن اشاره ننموده لذا ملاک تشخیص زمان قانون در نظر گرفته و احکام متعددی بر بایر بودن اراضی که درتاریخ ۵/۴/۵۸ موات بوده را صادر نموده¬اند لذا با توجه به اینکه تغییر ملاک زمانی تشخیص اراضی واقع در حریم از سال ۵۸ به سال۶۶ موجب خروج میزان زیادی از اراضی موات از زمره اراضی دولتی می¬گردد خواهشمند است دستور فرمائید موضوع بررسی و نظر مشورتی آن اداره در این خصوص اعلام که آیا با توجه به ذیل ماده۳ قانون زمین شهری که به صورت کلی و ضمن تاکید بر قانون لغو مالکیت ملاک تشخیص را ۵/۴/۵۸ عنوان نموده ملاک قانونی از نظرسال احیاء اراضی این تاریخ یا ۲۲/۶/۶۶ .
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
«با توجه به مقدمه قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن مصوب ۱۳۵۸ که ناظر به زمین¬های موات داخل محدوده شهری یا خارج از آن است و با توجه به تعریف حریم در ماده ۲ قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب ۱۳۸۴»، تاریخ ۵/۴/۱۳۵۸ که در ماده ۳ قانون زمین¬شهری قید شده است، ملاک تشخیص موات از غیرموات است که طبق مقررات ماده ۳ قانون زمین شهری، اراضی موات شهری که سابقه عمران واحیاء نداشته، چنانچه بدون مجوز قانونی و از این تاریخ به بعد (۵/۴/۱۳۵۸) احیاء شده باشد، همچنان در اختیار دولت است، بنابراین، تاریخ ۲۲/۶/۱۳۶۶ در خصوص نوع زمین ملاک نیست.