نشست قضایی ساماندهی پسماند چاه‌های جذبی (قانون مدیریت پسماند و شرکت‌های آب و فاضلاب)

صورتجلسه نشست قضایی با موضوع متولی قانونی ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند چاه های محفوره جذبی مورخ 1389/05/01 که در شهر بجنورد برگزار شد.

پرسش

متولی قانونی ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند چاه های محفوره جذبی، شرکت آب و فاضلاب است یا شهرداری؟ (موضوع نامه شماره 9620/15 مورخه 1389/5/13 مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان خراسان شمالی)

نظر هیئت عالی

نشست قضایی (1) مدنی: نظر به این که در بند ب ماده 2 قانون مدیریت پسماند، پسماند به مواد جامد، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته می شود... و در تبصره 4 ماده 2 همان قانون، لجن های حاصل از تصفیه فاضلاب شهری و تخلیه چاه های جذبی فاضلاب خانگی در صورتی که خشک یا کم رطوبت باشند در دسته پسماندهای عادی قرار خواهند گرفت و از آنجایی که در ماده 1 قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب، جمع آوری و انتقال و تصفیه فاضلاب شهرها در داخل محدوده قانونی شهرهای هر استان به عهده شرکت آب و فاضلاب استان قرار گرفته است و با توجه به ماده 4 قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب، با تشکیل شرکت های موضوع این قانون، هر یک از شرکت ها و موسسات و واحدهایی که در حال حاضر امر تقسیم و توزیع آب شهری و جمع آوری و دفع فاضلاب و بهره برداری از آن را به عهده دارند منحل و کلیه تأسیسات، ماشین آلات، ابنیه و هر نوع مایملک و حقوق آنها تملک می شود. بنابراین نظر اکثریت که شرکت آب و فاضلاب را عهده دار مسئولیت در مورد سوال کرده است تأیید می شود.

نظر اکثریت

1- تبصره 4 ماده 2 و ماده 7 قانون مدیریت پسماندها دلالتی بر مسئولیت شهرداری در خصوص تخلیه چاه های فاضلاب که موضوع اصلی مورد سوال است ندارد؛ چرا که اولا؛ طبق بند ب ماده 2 قانون فوق الذکر، پسماند به مواد جامد و مایع و گاز غیر از فاضلاب تعریف شده است. ثانیا؛ لجن های حاصل از تصفیه فاضلاب های شهری و تخلیه چاه های جذبی، مفهومی متفاوت از محتویات چاه های مزبور دارد و تأکید قانونگذار بر اضافه کردن وصف فوق دلالت بر تمایز آن از مفهوم عادی فاضلاب دارد که از مفهوم پسماند به شرح فوق منتزع شده است.

2- مسئولیت های مقرر در ماده 55 قانون شهرداری و از جمله تبصره 4 و بند 2 آن در راستای مدیریت جامع شهری در زمان تصویب قانون مزبور مقرر شده و بعضا با تصویب قوانین اصلاح شده به عهده مراجع ذی صلاح قرار گرفته است و در مانحن فیه نیز با تصویب قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب و از جمله ماده 1 آن، مسئولیت جمع آوری و انتقال و تصفیه فاضلاب شهرها در داخل محدوده قانونی شهرها برعهده شرکت آب و فاضلاب قرار گرفته است.

3- ماده 1 قانون تشکیل شرکت آب و فاضلاب، دلالتی بر لزوم وجود شبکه جمع آوری و انتقال جهت تحقق شرایط ایفای مسئولیت آن شرکت ندارد.

4- طبق ماده 4 قانون تشکیل شرکت آب و فاضلاب، با تشکیل شرکت های آب و فاضلاب، هر یک از شرکت ها و موسسات و واحدهایی که متولی تقسیم و توزیع آب شهری و جمع آوری و دفع فاضلاب و بهره برداری از آن هستند، منحل شده اند؛ لذا مسئولیت ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند چاه های محفوره جذبی برعهده شرکت آب و فاضلاب است و شهرداری مسئولیتی در این قسمت ندارد.

نظر اقلیت

با عنایت به این که ماده 2 اساسنامه تشکیل شرکت آب و فاضلاب، یک مدیریت اجرایی صنعتی پیش بینی کرده و ماده 7 قانون مدیریت پسماند، مدیریت اجرایی را برعهده شهرداری گذاشته است و انتقال مدیریت ها معمولا مشکلاتی ایجاد می کند؛ به نظر می رسد ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند، کماکان برعهده شهرداری است.