فوت ذوالخیار در زمان خیار و انتقال حق خیار به ورثه در تقسیم ترکه و عقد صلح

صورتجلسه نشست قضایی با موضوع فوت ذوالخیار در زمان خیار و انتقال حق خیار به ورثه مورخ 1380/01/29 که در شهر زنجان برگزار شد.

پرسش

چنان چه شخصی ملکی را با شرط خیار سه ماهه برای خود، به دیگری بفروشد و در زمان خیار فوت کند و ورثه او با تقدیم دادخواستی تقاضای فسخ معامله را نمایند: الف) در صورت قابل ارث بودن حق خیار هر یک از ورثه مستقلا خیار دارند یا هر کدام به نسبت سهم خود می توانند بخشی از معامله را فسخ کنند؟ب) نظر به این که زوجه از زمین ارث نمی برد، آیا او نیز خیار دارد؟ اگر خیار داشته باشد و فسخ محقق شود زوجه نیز از زمین سهم الارث خواهد داشت؟

نظر هیئت عالی

ورثه مجتمعا حق اعمال خیار را دارند و خیار فسخ قابل تجزیه نیست، نظر به این که ملک در زمان حیات مالک فروخته شده و فرض این است که کلیه ورثه حتی زوجه در باب بهای ملک (ثمن مورد معامله) ذی نفع می باشند؛ بنابراین زوجه نیز به اتفاق سایر ورثه حق اعمال خیار را دارد. در صورت اعمال خیار فسخ و اعاده مالکیت ملک به مورث، مواد 946 و 947 قانون مدنی حاکم بر موضوع خواهد بود.

نظر اکثریت

همه وراث حتی زن مستقلا حق اعمال خیار دارند، ولی نفوذ آن منوط به این است که همگی آن را اعمال کنند و در مورد قسمت (ب) در فرض سوال نیز زن از زمین ارث نمی برد.

نظر اقلیت

کلیه حقوق متوفی به وراث منتقل می شود که از جمله آن خیار می باشد لکن چون موضوع عقد زمین است، زوجه از لحاظ موضوع حق خیار در آن ندارد، همچنین حق خیار قابل تجزیه و تفکیک نیست.