نظریه مشورتی ارث؛ سهم زوجه از عرصه و اعیان

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 1596/95/7 مورخ 1395/07/05 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره حق ارث زوجه از عرصه و اعیان در صورت عدم وجود اعیانی: مطابق مادّه 946 (اصلاحی 6/11/87) قانون مدنی، زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج، یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان ارث می‌برد. در صورت عدم فرزند، سهم زوجه به یک چهارم افزایش می‌یابد. ماده 948 (مصوب 6/11/1387) نیز تصریح دارد زوجه می‌تواند در صورت امتناع ورثه، حق خود را از عین اموال دریافت کند. بنابراین، زوجه از یک هشتم یا یک چهارم قیمت عرصه و اعیان ارث می‌برد، و تا زمانیکه ورثه قیمت یک هشتم یا یک چهارم عرصه و اعیان را نپردازند، زوجه تنها مالک قیمت است و این قیمت باید براساس نرخ روز پرداخت شود.

استعلام

در مواردی که ثمینه اعیانی در اسناد رسمی ملکی ثبت شده و به فردی انتقال یافته است در فرض عدم وجود اعیانی از قبیل ساختمان و غیره آیا به هنگام تقسیم صاحب اعیانی چون همسر حقی از عرصه خواهد برد یا خیر؟ نحوه تقویم حق اعیانی چگونه خواهد بود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مطابق مادّه946 (اصلاحی6/11/87) قانون مدنی زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان ارث می برد. در صورتی که زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زوجه یک چهارم از کلیه اموال به ترتیب فوق می باشد و مطابق ماده 948 (مصوب 6/11/1387) هرگاه ورثه از اداء قیمت امتناع کنند، زن می تواند حق خود را از عین اموال استیفا، کند. بنابراین، زوجه از یک هشتم یا یک چهارم قیمت عرصه و اعیان ارث می برد و تا زمانی که مالک عین عرصه و اعیان نشده است فقط مالک قیمت آن است، بدیهی است هر زمان سایر ورثه بخواهند قیمت یک هشتم یا یک چهارم عرصه و اعیان را به زوجه بدهند، باید قیمت روز آن را به زوجه پرداخت نمایند.