نظریه شماره 7/1400/1616 مورخ 1400/12/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/1400/1616 مورخ 1400/12/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره شرایط و مدت مرخصی پایان حبس در آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها: اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه‌ای به بررسی مرخصی پایان حبس بر اساس آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی پرداخته است. این نظریه تأکید دارد که موادی از این آیین‌نامه، مرتبط با مدت مرخصی و چگونگی اعطای آن توسط قاضی اجرای احکام است و شرایط لازم برای اعطای مرخصی را تشریح می‌کند. به علاوه، این مرخصی باید به شرط رعایت مقررات زندان و کسب امتیازات لازم به حداکثر سه روز در ماه محدود شود. همچنین، اعطای مرخصی پایان حبس به محکومینی که تنها به دلیل ناتوانی در پرداخت جزای نقدی زندانی شده‌اند، مشکلی از نظر قانونی ندارد. بنابراین، نوع جرم تأثیری بر اعطای مرخصی ندارد.

استعلام

الف ) آیا شمول مرخصی پایان حبس موضوع ماده 202 اصلاحیه آیین نامه اجرایی سازمان زندانها مصوب 29 دی 1400 درخصوص محکومین کمتر از4 ماه حبس تعزیری، مبتنی بر تحمل چه میزان حداقل از مجازات حبس می باشدبه عبارتی صرف معرفی محکوم علیه به زندان ،بلافاصله میتوان مرخصی پایان حبس اعطا نمود؟

ب) آیا شمول ارفاق مرخصی پایان حبس نسبت به محکومینی که به لحاظ حبس بدل از جزای نقدی در زندان هستند، تسری دارد؟

ج)آیا بهره مندی از مرخصی پایان حبس منتهی به آزادی محکوم علیه به لحاظ اینکه در ماده مذکور چارچوب مقررات قانونی قید شده ،مبتنی بر فرض وجود و ذخیره ایام مرخصی استحقاقی( استفاده نشده )سابق می باشد یا اینکه موضوع بهره مندی از مرخصی پایان حبس کمتر از4ماه وصفی جدا از وضعیت ذخیره مرخصی ها را استحقاقی سابق می باشد؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

الف و ج- مواد 200 و 202 آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی اصلاحی 29/10/1400 ریاست محترم قوه قضاییه با عنایت به ماده 194 این آیین نامه همسو با ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 می باشد و اساسا مربوط به مدت مرخصی و چگونگی اعطای آن نیست و در خصوص اعطای مرخصی و مدت آن، قاضی اجرای احکام باید مطابق ضوابط مربوطه (نظیر آنچه در مواد قانونی آیین دادرسی کیفری و از جمله ماده 520 این قانون و مواد 194، 195، 196، 197 و 198 آیین نامه پیش گفته که عینا مبتنی بر ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری آمده است) رفتار کند.

برابر ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و ماده 194 آیین نامه پیش گفته، محکومان می توانند به شرط رعایت ضوابط و مقررات زندان و مشارکت در برنامه های اصلاحی و تربیتی و کسب امتیازات لازم پس از سپردن تأمین مناسب، ماهانه حداکثر سه روز از مرخصی برخوردار شوند؛ بنابراین اعطای مرخصی به محکومان از یک سو مشروط به دارا بودن شرایط مقرر در این ماده و منوط به سپردن تأمین مناسب می باشد و از سوی دیگر مدت استفاده از مرخصی حداکثر سه روز در هر ماه است، نه سه روز در هر ماه؛ در نتیجه به تشخیص مقام اعطاکننده ممکن است کمتر از سه روز در هر ماه نیز باشد. با توجه به مراتب یادشده، گرچه از مواد موصوف استفاده نمی شود که هر زندانی سه روز در هر ماه مرخصی استحقاقی دارد و به طور خودکار ذخیره می شود، اما هرگاه شخصی در طول مدت سپری کردن محکومیت، نتواند از تمام یا بخشی از مرخصی که به تشخیص مقام اعطاکننده واجد شرایط استفاده از آن است؛ بهره مند شود، اعطای مجموع آن در پایان این مدت با لحاظ مواد 200 و 202 آیین نامه پیش گفته بلامانع است. شایان ذکر است اعطای مرخصی در هر صورت نمی تواند بیشتر از حداکثر مقرر در ماده 520 قانون آیین دادرسی کیفری و ماده 194 آیین نامه یادشده باشد و در خصوص تمامی جرایم، چنانچه مجموع مرخصی استحقاقی زندانی به میزان مقرر در استعلام باشد، اعطای آن در قالب مرخصی منتهی به آزادی بلا مانع است و نوع جرم (محکومیت) از این حیث تأثیری ندارد.

ب- اعطای مرخصی پایان حبس به محکومینی که فقط به لحاظ عجز از پرداخت جزای نقدی محبوس شده اند، با رعایت مراتب مقرر در پاسخ بند های الف و ج فاقد اشکال قانونی است.