قانون ثبت عمومی املاک و مرور زمان
قانون مصوب ۱۳۰۶/۱۱/۲۱ مجلس شورای ملی
قانون ثبت عمومی املاک - و مرور زمان
مصوب ۲۱ بهمن ماه ۱۳۰۶ شمسی
مصوب ۱۳۰۶,۱۱,۲۱
با اصلاحات و الحاقات بعدی
مادة اول (منسوخه ۲۱ˏ۱۱ˏ۱۳۰۸) - کلیه اموال غیرمنقول اعم از املاک مزروعی و مستغلات و غیره باید در دفاتر ثبت املاک ثبت شود.
در نقاطیکه اداره ثبت اسناد موجود است از تاریخ تصویب این قانون تا سه سال و در سایر نقاط از تاریخ افتتاح اداره ثبت املاک در هر حوزه ثبت تا سه سال کلیه اشخاصیکه بعنوان مالکیت متصرف املاک واقعه در آن حوزه هستند باید تقاضای ثبت نمایند و چنانکه کسی در ظرف پنج ماه از تاریخ اولین اعلان تقاضای ثبت نسبت بتقاضای مزبور اعتراضی نکرد ملکی که ثبت آن تقاضا شده است در دفتر املاک قطعاً ثبت و دیگر نسبت بآن از طرف احدی اعتراضی پذیرفته نخواهد شد و اداره ثبت املاک سند مالکیت رسمی ملک را صادر خواهد کرد و همچنین اگر معترض در ظرف دو ماه از تاریخ تقدیم اعتراض بدون عذر موجه آنرا در محاکم صالحه تعقیب نکرد و یا پس از تعقیب در مدت دو ماه آن را مسکوت گذاشت حق اعتراض او ساقط و اداره ثبت املاک باید سند مالکیت رسمی را صادر نماید اداره ثبت املاک بدون نقشه برداری سند مالکیت تقاضاکننده را با همان حدود که تقاضا شده و مورد اعتراض واقع نگردید صادر مینماید.
حق الثبت در سه سال اول که فوقاً ذکر شد صدی نیم (تومانی یکشاهی) خواهد بود که نصف آن در حین تقاضای ثبت و نصف دیگر در حین صدور سند مالکیت باید تأدیه شود در سال چهارم حق الثبت صدی یک و برای هر سال تأخیر صدی یک علاوه خواهد شد.
تقاضای ثبت راجع باملاک متصرفی دولت بعهدة اداره مالیه و نسبت باملاک و مؤسسات بلدی و خیریه بر عهده رئیس مؤسسه و در موقوفات بعهدة متولی و در مورد املاک محجورین بعهدة ولی یا قیم آن میباشد. تبصره ۱ - تقاضاکننده باید قیمت ملک را از روی قباله و یا ده برابر ثلث عایدات خالص سه سال اخیر معین نماید. تبصره ۲ - برای آگاهی عامه اداره ثبت املاک در موقع تشکیل در هر حوزه و بعد سالی یکمرتبه تا سه سال باید هیئتی مرکب از سه تا پنج نفر معتمدین محل و سه نفر از مأمورین مهم آن حوزه تشکیل دهند که بوسیله اعلان و ابلاغ و جار اهالی حوزه ثبت را از این قانون مطلع سازند. ماده دوم (منسوخه ۲۱ˏ۱۱ˏ۱۳۰۸) - عایدات حاصله از اجرای این قانون در درجه اول صرف توسعه ادارات ثبت و اضافه آن صرف توسعه تشکیلات قضائی مملکت خواهد شد. مادة سوم (منسوخه ۲۵ˏ۰۶ˏ۱۳۱۸) - مدت مرور زمان نسبت بقبل از تصویب این قانون از تاریخ منشاء دعوی چهل سال شمسی است.
صاحب دعوی میتواند هرگاه از تاریخ منشاء دعوی کمتر از چهل سال گذشته از بقیه مدت تا چهل سال شمسی استفاده کند باین ترتیب؛ در هر دعوائی نسبت بعین غیرمنقول که بعنوان مالکیت در تصرف کسی است هرگاه تاریخ منشاء و سبب تولید دعوی چهل سال شمسی یا زیادتر قبل از تصویب اینقانون بوده و در مدت چهل سال شمسی هم در هیچیک از محاکم وقت اقامه نشده بتقاضای مدعی علیه که باید تا اعلان ختم محاکمه در مرحله ابتدائی بعمل آید محکمه قرار منع تعقیب دعوی را خواهد داد و هرگاه تاریخ منشاء و سبب تولید دعوی کمتر از چهل سال شمسی باشد تا خاتمه چهل سال شمسی پذیرفته خواهد شد. مدت مرور زمان راجع بدعاوی نسبت بعین غیرمنقول که پس از تصویب این قانون تولید میشود از تاریخ منشاء دعوی بیست سال است. تبصره - در مرحلة استینافی فقط وقتی میتوان از مرور زمان استفاده کرد که از حکم غیابی استیناف شده باشد.
ماده چهارم (منسوخه ۲۵ˏ۰۶ˏ۱۳۱۸) - بایراد مرور زمان خواه قبل از رسیدکی[رسیدگی] بدعوی و خواه در ضمن رسیدکی[رسیدگی] اظهار شود محکمه مکلف است علیحده رسیدگی کرده قرارصادر نماید و این قرار در صورتی که مبنی بر قبول ایراد باشد مستقلا قابل استیناف و تمیز است و مادام که تکلیف قرار در مراحل استیناف و تمیز معین نشود محکمه ابتدائی رسیدگی رابتاخیر خواهد انداخت.
هر گاه قرار محگمه[محکمه] مبنی بر رد ایراد باشد استیناف یا تمیز آن فقط با حکم در ماهیت دعوی ممگن[ممکن] خواهد بود طلب کاران و ضامن مدعیعلیه میتوانند در صورتیکه عدم استناد مدعیعلیه بمرور زمان موجب ضرر آنها باشد وارد دعوی شده بمرور زمان استناد نمایند.
در صورتی که مدعیعلیه اقرار بمالکیت و یا حق مدعی نماید مرور زمان منقطع میشود.
و همچنین اگر مدعیعلیه صدور سندی را که مشتمل بر اقرار او بمالکیت مدعی یا گسی[کسی] گه[که] مدعی از او تلقی کرده است از خود تصدیق کند مرور زماناز تاریخ همان سند قطع شده تلقی میگردد.
مادة پنجم (منسوخه ۲۵ˏ۰۶ˏ۱۳۱۸) - مرور زمان بر علیه کسانی که بعلت خطر جانی یا ناموسی و یا بعلت مخاطره در اموال خود یا اقرباء نزدیک خود نتوانسته اند اقامه دعوا نمایند جاری نمیشود مگر بعد از زوال مانع.
مرور زمان بر علیه کسانیکه در تحت ولایت هستند مثل صغیر و مجنون و سفیه جاری نمیشود.
زوج و زوجه نمیتوانند نسبت بیکدیگر از مرور زمان مزبور در ماده سوم استفاده نمایند نسبت باملاکی که در دفتر ثبت املاک ثبت شده است مرور زمان جاری نمیشود - مرور زمان قابل اسقاط است ولی اسقاط آن وقتی ممکن است که بواسطة مرور مدت معینه در این قانون حاصل شده باشد. اسقاط مرور زمان باید صریح باشد.
متولی و قیم و ولی و همچنین کسی که ممنوع از تصرف در مالی است نمیتواند مرور زمانی را که برای او حاصل شده است اسقاط کند. مادة ششم (منسوخه ۲۶ˏ۰۲ˏ۱۳۰۷) - در مورد ثبت املاکی که قیمت آن کمتر از هزار تومان است فقط حق الثبت تومانی یک شاهی دریافت میشود و مخارج اعلان آن بعهده دولت خواهد بود. مادة هفتم (منسوخه ۲۱ˏ۱۱ˏ۱۳۰۸) - در مورد ثبت نقل و انتقال که نسبت باملاک ثبت شده به عمل میآید فقط تومانی نیمشاهی حق الثبت داده خواهد شد. ماده هشتم (منسوخه ۲۱ˏ۱۱ˏ۱۳۰۸) - راجع به ثبت اموال غیرمنقولی که قبل از تصویب این قانون تقاضای ثبت آنها شده است در صورتیکه چهارمین اعلان منتشر شده باشد مدت اعتراض مطابق قانون سابق چهار ماه خواهد بود. مادة نهم - وزارتین عدلیه و مالیه مأمور اجرای این قانون میباشند. این قانون که مشتمل بر نه ماده است در جلسه بیست و یکم بهمن ماه یکهزار و سیصد و شش شمسی بتصویب مجلس شورای ملی رسید. رئیس مجلس شورای ملی - حسین پیرنیا
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.