[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"post-15598527989455656779":3,"links-config":38,"post-survey-01KFTMJT0CH607PPNDF7H4CC43":13,"post-survey-stats-01KFTMJT0CH607PPNDF7H4CC43":13},{"id":4,"title":5,"slug":6,"excerpt":7,"cover_url":8,"publish_datetime":9,"reading_time":10,"author":11,"categories":15,"tags":20,"template":25,"stats":26,"content":29,"seo":13,"schema":13,"fields":30},"01KFTMJT0CH607PPNDF7H4CC43","رأی شماره ۲۷۵۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع فراز پا","15598527989455656779","رأی\u002Fنظر مصوب ۱۴۰۱\u002F۱۲\u002F۰۲ ","https:\u002F\u002Fstorage.amagestate.com\u002Farchive\u002F2025\u002F12\u002F29\u002F6952754bbaa76_placeholder.webp","2026-01-25 16:43:07",16,{"user_id":12,"email":13,"first_name":14,"last_name":13,"avatar_url":13,"bio":13,"display_name":14,"profile_image_url":13},"01KC1VNH5H35ZA3XPSMGH9MFN7",null,"آماگ",[16],{"id":17,"name":18,"slug":19},"01KDMX5CV6425FY5J2JRWQR91Y","قوانین","laws",[21],{"id":22,"name":23,"slug":24},"01KHP29DSP92JD72AQM6XQZYZB","رای‌ها و نظریه‌های مشورتی","opinions","law",{"views":27,"likes":28,"bookmarks":28},1,0,"شماره ۰۱۰۰۳۵۲ – ۱۴۰۱\u002F۱۲\u002F۱۴ \t بسمه تعالی \t مدیر عامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران \t یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۲۷۵۳ مورخ ۲ \u002F۱۲ \u002F۱۴۰۱ با موضوع: «فراز پایانی مصوبه مورخ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان که مقرر می دارد: «با توجه به تکافوی تعداد مهندسان دارای صلاحیت بازرسی گاز و در جهت حذف بروکراسیهای زاید اداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ظرف مدت ۳ ماه نسبت به ارائه خدمات بازرسی گاز به کارفرمایان توسط مهندسان ناظر و طراح همان پروژه ها اقدام نماید، ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد. \t مدیر کل هیأت عمومی و هیأت ههای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد \t تاریخ دادنامه: ۱۴۰۱\u002F۱۲\u002F۲      شماره دادنامه: ۲۷۵۳    شماره پرونده: ۰۱۰۰۳۵۲ \t مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری \t شاکی: آقای پدرام علی پور عمروآبادی \t طرف شکایت: اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان \t موضوع شکایت و خواسته: ابطال فراز پایانی مصوبه مورخ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان \t گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال مصوبه مورخ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : \t \" احترامـاً به استحضار می‌رسانـد با توجه به مواد ۴ و ۳۲ الی ۳۵ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و در اجرای مبحث هفدهم مقررات مالی ساختمان (تاسیسات لوله کشی و تجهیزات گاز ساختمانها)، شیوه نامه شماره ۴۰۰\u002F۸۲۰۵ ـ ۱۳۸۴\u002F۳\u002F۲۴ ( شیوه نامه اصلاحی اجرای تفاهم‌نامه مورخ ۱۳۸۲\u002F۵\u002F۱۳ وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت ملی گاز ایران) که کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی شاغل و عوامل مرتبط در بخش لوله کشی گاز ساختمانهای حوزه شمول مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان را بر رعایت آن موظف و مکلف می‌داند و از آنجا که مسئولیت مدنی مهندس ناظر گاز به طور مستقیم و غیر مستقیم بر حقوق آحاد جامعه تاثیرگذار است و وارد نمودن الزامات خارج از چارچوب مسئولیتها از مصادیق غصب و اتلاف و تسبیب و استیفا، بوده و زمینه ساز تقصیرات فعلی اعم از فعل یا ترک فعل که مستوجب ضمان و مسئولیت مدنی در جبران خسارات وارده می‌باشد موارد نقض و تضییع حقوق مهندسین دارای صلاحیت طراحی و نظارت و بازرسی لوله کشی گاز سازمان نظام مهندسی استان اصفهان بر اساس مصوبه خلاف قانون موصوف، جهت امعان نظر آن مقام به شرح زیر قابل بررسی است: دلایل درخواست صدور ابطال مصوبه مذکور : \t اولاً: در تبصره بند ۷ ماده ۵ شیوه نامه شماره ۴۰۰\u002F۸۲۰۵ ـ ۱۳۸۴\u002F۳\u002F۲۴ ( شیوه نامه اصلاحی اجرای تفاهم نامه مورخ ۱۳۸۲\u002F۵\u002F۱۳ وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت ملی گاز ایران) در خصوص ناظر گاز به صراحت آمده است «ناظر موظف است انجام نظارت را طی ساعات روز برنامه‌ریزی نموده و سازمان استان به منظور حفظ کیفیت اجرای کار نظارت حداکثر تعداد نظارت در ماه برای هر ناظر را تعیین و اعلام می‌نماید (با توجه به اینکه هر ناظر حداقل در سه مرحله باید از هر کار بازدید نماید.)» لذا با عنایت به مورد فوق‌الذکر به طور واضح مشخص است که مهندس ناظر گاز از مهندسین ناظر پروژه متمایز و متفاوت باید باشد چرا که ناظران مطابق تبصره ۷ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری موظف به نظارت « مستمر» بر اجرای عملیات ساختمان هستند و به طور قانونی این وظیفه بر عهده  مهندسین ناظر ساختمان شامل ناظرین عمران، معماری، تاسیسات مکانیکی و تاسیسات برقی است و ایجاد مسئولیت نظارت مستمر برای ناظر گاز که وظایف ادواری و موردی را دارد و بالعکس ایجاد مسئولیت خطیر و حساس بازرسی گاز ساختمان برای ناظر تاسیسات مکانیکی که وظایف نظارت مستمر را دارد، مغایر قانون و باطل خواهد بود. تصریح می‌شود که شرح وظایف ناظر تاسیسات مکانیکی و ناظر گاز (بازرس گاز) به صورت تضامنی است که نفیاً و اثباتاً در تایید ساختمان مسئول هستند . \t ثانیاً: از آنجا که ارکان اصلی شیوه نامه شماره ۴۰۰\u002F۸۲۰۵ ـ ۱۳۸۴\u002F۳\u002F۲۴ ( شیوه نامه اصلاحی اجرای تفاهم نامه مورخ ۱۳۸۲\u002F۵\u002F۱۳ وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت ملی گاز ایران) وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت بازرگانی، شرکت ملی گاز ایران، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان، مهندس ناظر گاز، مجری لوله کشی گاز و متقاضی هستند و با عنایت به اینکه به استناد بندهای مبحث دوم مقررات ملی ساختمان (نظامات اداری) که در بند ۱۴ـ ۳ـ ۲ اشاره دارد ظرفیت اشتغال و تعداد کار ناظر حقیقی ساختمان، در هر استان با توجه به شرایط استان و تعداد دارندگان صلاحیت در رشته‌های مختلف ساختمان می‌تواند به پیشنهاد هیأت مدیره سازمان استان و تصویب هیأت ۳ نفره (۴ نفره) حداکثر تا ۲۰ درصد افزایش یا کاهش یابد، بند ۱۴ـ ۳ـ ۳ اشاره دارد ظرفیت  اشتغال و تعداد کار ناظران حقیقی که خارج از کارهای ساختمانی شاغل تمام وقت نباشند و تعهد نمایند در طول مدت یک سال آینده شغل تمام وقت دیگری را تقبل نکنند و مراتب مورد تایید هیأت مدیره سازمان استان باشد، حداکثر تا ۵۰ درصد به پیشنهاد هیأت مدیره سازمان استان و تصویب هیأت ۳ نفره (۴ نفره) افزایش می‌یابد، ۱۴ـ ۳ـ ۴ اشاره دارد ناظرانی که تمایل به انجام کار نظارت در نقاط محروم و فاقد ناظر به تعداد کافی باشند به پیشنهاد هیأت مدیره سازمان استان و تصویب هیأت ۳ نفره (۴ نفره) تا ۵۰ درصد ظرفیت آنان و تعداد کارها در مناطق محروم اضافه خواهـد شد و بند ۱۷ـ ۳ که اشاره دارد قیمت‌های منـدرج با توجه به شرایط و کیفیت ساخت و ساز در هر استان می‌تواند بر اساس پیشنهاد هیأت مدیره سازمان استان و تصویب هیأتی مرکب از معاون عمرانی استانداری و رئیس سازمان مسکن و شهرسازی و رئیس سازمان استان حداکثر تا ۲۵ درصد نسبت به قیمت‌های تعیین شده کاهش یا افزایش یابد، بند ۱۷ـ ۴ اشاره دارد در خصوص قیمت‌های ساختمان‌های گروه‌های (الف)، (ب)، (چ) و (د) هیأت مدیره سازمان استان م ی‌تواند از هیأت ۳ نفره (۴ نفره) موضوع بند ۱۷ـ ۳ این دستورالعمل استعلام نماید و بند ۱۷ـ ۶ اشاره دارد مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی ساختمان با توجه به شرایط هر استان را می‌توان بنا به پیشنهاد هیأت مدیره سازمان استان و تصویب هیأت ۳ نفره (۴ نفره) حداکثر تا ۲۵ درصد کاهش یا افزایش داد، حدود و ثغور اختیارات هیأت ۴ نفره استان نسبت به اعمال بندهای آیین‌نامه‌ای تنها مختص به افزایش یا کاهش ظرفیت اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی و افزایش یا کاهش حق الزحمه خدمات مهندسی است و نسبت به تعیین نحوه ارجاع کار به مهندسین ناظر گاز تعیین شیوه ارئه خدمات طراحی، نظارت و اجرای لوله کشی گاز اختیاری ندارد، لذا مصوبه مذکور به دلیل ورود به امر خارج از حدود اختیارات، مغایر با قانون و از منظر قانونی قابلیت ابطال خواهد داشت . \t ثالثاً: در متن مصوبـه هیأت ۴ نفره استـان به شرح خـدمات ابلاغی سال ۱۳۷۸ وزارت مسکن و شهرسازی استناد می‌شود در حالی که شیوه نامه شماره ۴۰۰\u002F۸۲۰۵ ـ ۱۳۸۴\u002F۳\u002F۲۴ (شیوه نامه اصلاحی اجرای تفاهم نامه مورخ ۱۳۸۲\u002F۵\u002F۱۳ وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت ملی گاز ایران) از لحاظ تاریخی در تعیین شیوه ارائه خدمات طراحی، نظارت و اجرای لوله کشی گاز خانگی و تجاری مقدم و ارجحیت اجرا دارد و مستند به اصل ۲۲ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که شغل اشخاص از تعرض مصون است مگر در مواردی که قانون تجویز کند، از این رو اقدام سلیقه‌ای طرفین شکایت اینجانب به نوعی تعرض به شغل افراد قلمداد می‌شود و ناقض روال قانونی است که پس از واگذاری نظارت بر اجرای لوله کشی گاز ساختمانها به سازمان نظام مهندسی ساختمان در شهریور ماه ۱۳۸۵ انجام شد . \t رابعاً: بند ۲ اصل ۴۳ قانون اساسی یکی از ضوابط استقلال اقتصادی جامعه و ریشه کن کردن فقر و محرومیت و برآوردن نیازهای انسانی در جریان رشد، تامین شرایط و امکانات کار به منظور رسیدن به اشتغال کامل است. از شهریور ماه ۱۳۸۵ پس از واگذاری نظارت بر اجرای لوله کشی گاز ساختمانها به سازمان نظام مهندسی ساختمان تاکنون در حدود ۱۶ سال است که خدمات بازرسی گاز خانگی و تجاری استان توسط حدود ۱۱۰۰ ناظر گاز (در قید حیات یا متوفی اعم از فعال و غیرفعال) که دارای صلاحیت در زمینه طراحی و نظارت و بازرسی لوله کشی گاز ساختمانها هستند و در قالب شیوه نامه اصلاحی اجرای تفاهم نامه ۱۳۸۲\u002F۵\u002F۱۳ وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت ملی گاز ایران در کل کشور و به تبع آن در استـان اصفهان در حـال انجام است. این خـدمات بـرای ناظرین گـاز مسئولیت‌های متعـددی از جمله مسئولیت‌های مـدنی، کیفری، اخلاقی، اداری، مالیاتی، بیمه‌ای و مهندسی ایجاد می‌نماید و به اذعان مسئولین کشوری و استانی از این جهت اقدامات خدماتی مهندسین ناظر گاز در ارائه خدمات به هموطنان شایسته و شایان تقدیر بوده است. خدماتی که در استان اصفهان در چارچوب حق الزحمه معین و مصوب در کل استان انجام می‌شود و محدود به شهرستان یا شهر یا روستای خاصی نیست ولی به واسطه مصوبه هیأت چهار نفره مذکور، ناظرین گاز بیش از پیش با تنگنای کسب درآمد حلال مواجه خواهند شد و محدود به فعالیت به پروژه‌های همان شهر محل سکونت خود خواهند بود که این امر منجر به اختلال در خدمات رسانی به موقع و در کوتاه ترین زمان ممکن به هموطنان و منجر به ایجاد بروکراسی‌های زاید اداری و تبعات حقوقی ناشی از قصور در ارائه خدمات خواهد بود. لذا با عنایت به موارد فوق مستند به شق (الف) و (ب) از بند ۱ ماده ۱۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و همچنین بند ۱ ماده ۱۲ آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، خواهشمند است نسبت به صدور رأی شایسته در خصوص ابطال متن مصوبه هیأت چهار نفره استان اصفهان در مورد انجام خدمات بازرسی گاز خانگی و تجاری به شماره دعوتنامه ۱۱\u002F۱۴۰۰\u002F۷۰۷۱ـ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۲ با تاریخ برگزاری ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ و ابلاغی توسط اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان به شماره ۱۱\u002F۱۴۰۰\u002F۱۶۸۳۷ـ ۱۴۰۰\u002F۴\u002F۲۸ که طی نامه شماره ۱۱\u002F۱۴۰۰\u002F۱۲۷۲۰ـ ۱۴۰۰\u002F۳\u002F۳۱ اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان مورد تنفیذ وزارت راه و شهرسازی قرار گرفته است، در راستای ممانعت از تضییع حقوق بیش از ۱۰۰۰ نفر از اعضای صلاحیت دار طراحی و نظارت و بازرسی لوله کشی گاز ساختمانها فرمایید .\" \t متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است : \t \" جناب آقای مهندس غلامی ـ معاون محترم هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان \t جناب آقای دکتر نوروزی ـ شهردار محترم اصفهان \t جناب آقای مهندس عسگری ـ رئیس محترم سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان \t موضوع: ابلاغ مصوبات هیأت چهار نفره مورخ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ \t با عنایت به ارسال مصوبات هیأت چهار نفره مورخ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ طی نامه شماره ۱۱\u002F۱۴۰۰\u002F۱۲۷۲۰ـ ۱۴۰۰\u002F۳\u002F۳۱ به وزارت متبوع، مصوبه هیأت چهارنفره مورخ مـذکور در خصوص افزایش تعرفه خـدمات مهندسی افزایش تعرفه بازرسی گاز خـانگی و استفاده از اشخاص دارای صلاحیت اجرا به عنـوان مجری سـاختمان در استان اصفهان جهت دستور اجرای مصوبات مزبور ارسال می‌گردد. خواهشمند است مقرر فرمایید ضمن رعایت مفاد مصوبات نسبت به انعکاس آن به مراجع ذیربط اقدامات لازم صورت پذیرد. ـ مدیرکل و رئیس شورای هماهنگی امور راه و شهرسازی استان اصفهان  \t مصوبه مورخ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ هیأت چهارنفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان \t اداره نظام مهندسی و مقررات ملی ساختمان \t دبیرخانه هیأت چهار نفر استان اصفهان \t تاریخ برگزاری: ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ \t موضوع دستورکار: ۱ـ تصویب تعرفه بازرسی گاز خانگی و تجاری \t  ۱ـ در خصوص انجام خدمات بازرسی گاز خانگی و تجاری با افزایش تعرفه به میزان   ۲۵   درصد نسبت به سال   ۱۳۹۹   موافقت گردید و در راستای تنسیق امور خدمات مهندسان تاسیسات مکانیکی در بخش طراحی و نظارت بر اساس شرح خدمات ابلاغی سال   ۱۳۷۸   وزارت مسکن و شهرسازی که طراحی و نظارت بر لوله کشی گاز را در زمره وظایف مهندسان طراح و ناظر مکانیک همان پروژه قرار داده است مقرر گردید با توجه به تکافوی تعداد مهندسان دارای صلاحیت بازرسی گاز و در جهت حذف بروکراسی‌های زاید اداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ظرف مـدت ۳ مـاه نسبت به ارائه خـدمات بازرسی گاز به کارفرمایان توسط مهندسان ناظر و طراح همان پروژه‌ها اقدام نماید. در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل و رئیس شورای هماهنگی امور راه و شهرسازی استان اصفهان به موجب لایحه شماره ۱۱\u002F۱۴۰۱\u002F۱۶۲۴۹ـ ۱۴۰۱\u002F۴\u002F۱۵ توضیح داده است که : \t \" ۱ـ بر اساس شرح خدمات مهندسی، ابلاغی توسط وزارت مسکن و شهرسازی در سال ۱۳۷۸ طراحی و نظارت بر عملیات اجرایی گازکشی ساختمان به دلیل اهمیت بالا جزء وظایف مهندسین دارای صلاحیت نظارت و طراحی مهندسی تاسیسات می‌باشد که پس از گذراندن دوره‌های آموزشی لازم واجد این صلاحیت می‌شوند. عملیات اجرایی گازکشی ساختمان بخشی از عملیات تاسیسات مکانیکی ساختمان است و می‌بایست با هماهنگی با سایر بخش‌های تاسیساتی ساختمان بر آن نظارت کرد و صلاحیت جداگانه‌ای به نام مهندس ناظر گاز که باعث ایجاد انحصار در عملیات گازکشی و به طبع آن کاهش کیفیت و افزایش تعرفه خدمات خواهد شد در قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی تعریف نشده است . \t  ۲ـ مطابق ماده ۳۵ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان «مسئولیت نظارت عالیه بر اجرای ضوابط و مقررات شهرسازی، مقررات ملی در طراحی و ...» به عهده وزارت راه و شهرسازی می‌باشد که برابر اختیارات مندرج در قانون نظام مهندسی از طریق وضع آیین‌نامه و یا ابلاغ شیوه نامه و دستورالعمل انجام می‌گیرد . \t  ۳ـ مصوبه هیأت ۴ نفره مورد دادخواست، در جهت اصلاح فرایند نظارت بر لوله کشی گاز و در جهت تنسیق امور مهندسین بنابر مفاد بند ۸ و ۱۰ ماده ۱۵ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و در خصوص ارجاع عادلانه کار و به منظور جلوگیری از انحصار خدمات مهندسی که منجر به پایین آمدن کیفیت خدمات خواهد شد، بنا به درخواست سازمان نظام مهندسی و پس از طی مراحل کارشناسی در کمیته‌های فنی در هیأت ۴ نفره مطرح و موضوع بر اساس شرح خدمات مهندسین طراح و ناظر به تفکیک رشته مورخ ۱۳۷۸ که لازم‌الاجرا می‌باشد به استناد اختیارات مندرج در مبحث دوم در خصـوص هیأت چهار نفره استان همچنین بند ۳ دستورالعمل شماره۱۰۳۴۰\u002F۴۳۰\u002F۹۰ ـ ۱۳۹\u002F۳\u002F۲۴ «هیأت‌های مذکور علاوه بر مواردی که در دستورالعمل‌ها و شیوه نامه‌های ابلاغی به عهده آنان گذاشته شده است می‌توانند مواردی را به منظور سهولت در اجرای مجموع شیوه نامه‌ها واصل می‌شود مشروط بر اینکه پیشنهادهای مذکور مغایر قانون، آیین‌نامه و اصول شیوه نامه نباشد مورد بررسی قرار دهند و در صورت لزوم تایید نمایند» ابلاغی از سوی وزارت راه و شهرسازی، که در تکمیل اختیارات هیأت ۴ نفره می‌باشد بررسی و بنا بر ضرورت جلوگیری از انحصار در موضوع نظارت بر عملیات اجرایی گازکشی تصویب شده است و با عنایت به بند ۵ دستورالعمل صدرالاشاره « ... مواردی که عندالزوم مورد تایید یا تصویب هیأت استانی قرار می‌گیرد باید حداکثر ظرف ۱۵ روز پس از تصویب به حوزه معاونت امور مسکن و ساختمان وزارت متبوع ارسال شود تا مورد بررسی و تطبیق با قوانین و مقررات مربوط و جاری قرار گیرد و در صورتی که بعد از سی روز از تاریخ وصول در حوزه مذکور اظهارنظری اعلان نگردد پیشنهاد مذکور تصویب شده تلقی می‌گردد.» با توجه به اینکه مصوبه هیأت ۴ نفره طی نامه شماره ۱۱\u002F۱۴۰۰\u002F۱۲۷۲۰ ـ ۱۴۰۰\u002F۳\u002F۳۱ به معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی ارسال گردیده و در پایان مهلت سی روزه پاسخی دریافت نشده، لذا مصوبه هیأت ۴ نفره مورد دعوا تصویب شده تلقی شده و به عنوان دستورالعمل ابلاغی از وزارت راه و شهرسازی محسوب می‌گردد و لازم‌لاجرا می‌باشد . \t ۴ـ مطابق بند ۸ ماده ۲ (شرح وظایف و تعهدات وزارت راه و شهرسازی) موضوع شیوه‌نامه، تفاهم‌نامه مورخ ۱۳۸۲\u002F۵\u002F۱۴ نظارت عالیه بر عملکرد سازمان، اشخاص حقیقی و حقوقی شاغل در بخش نظارت و طراحی و اجرای لوله کشی گاز بر عهده وزارت راه و شهرسازی است که این نظارت از طریق تنظیم و ابلاغ شیوه نامه‌ها و دستورالعمل‌ها بنا بر اختیارات مندرج در قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان که بخشی از آن در بندهای ۱ و ۲ آورده شده است، به منظور هماهنگی‌های استانی از طریق اختیـارات واگذار شده به هیأت‌های چهار نفره انجـام می‌گیرد. لذا مصوبه مـورد دعـوا جهت اعمال نظارت عالیه بر فرایند طراحی و نظارت بر عملیات اجرایی گاز می‌باشد و هیچگونه مغایرتی با قوانین نظام مهندسی و آیین‌نامه‌های مربوطه و تفاهم نامه و شیوه نامه تفاهم نامه مورخ ۱۳۸۲\u002F۵\u002F۱۳ ندارد .\" \t در اجرای ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ پرونده به هیأت تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست ارجاع می‌شود و هیأت مذکور به موجب دادنامه شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۸۵۰ ـ ۱۴۰۱\u002F۱۰\u002F۲۸ فراز ابتدایی مصوبه مورخ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان که بیان می‌دارد « در خصوص انجام خدمات بازرسی گاز خانگی و تجاری با افزایش تعرفه به میزان ۲۵ درصد نسبت به سال ۱۳۹۹ موافقت گردید» را قابل ابطال تشخیص نداد و رأی به رد شکایت صادر کرد. رأی مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت . \t رسیدگی به فراز پایانی مصوبه مورخ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ هیأت چهارنفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان  در دستور کار جلسه هیأت عمومی قرار گرفت . \t هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۱\u002F۱۲\u002F۲ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است . \t  \t رأی هیأت عمومی \t  \t اولا براساس بند ۱ـ ۴ ماده ۱ و بندهای ۳ـ۱۳ و ۳ـ۱۴ ماده ۳ از مبحث دوم مقررات ملّی ساختمان ایران مصوب سال ۱۳۸۴ هیأت‌های چهار نفره صرفاً اختیار افزایش یا کاهش برخی تعرفه­های خدمات مهندسی را داشته و صلاحیتی درخصوص الزام سازمان نظام مهندسـی و ساختمان استـان به ارائه خدمـات بازرسـی گاز به کارفرمایان توسط مهندسان ناظر و طراح همان پروژه­ها ظرف مدت سه ماه ندارند و بر همین اساس، فراز پایانی مصوبه مورد شکایت خارج از حدود اختیار مرجع تصویب‌کننده آن است. ثانیاً با توجه به رأی شماره ۱۹۱۷ مورخ ۱۳۹۹\u002F۱۲\u002F۱۲ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری که در رابطه با اختیارات هیأتهای چهار نفره بیان می­دارد که: «صرفاً در راستای رفع مشکلات مربوط به اجرای شیوه­نامه و کاهش یا افزایش برخی تعرفه­ها تشکیل می­شود و در سایر قوانین و مقررات، اختیار و صلاحیتی به هیأت مذکور داده نشده است...»، بنابراین فراز پایانی مصوبه مورد شکایت با این رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نیز مغایرت دارد. بنا به مراتب فوق، فراز پایانی مصوبه مورخ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان که مقرر می­دارد: «با توجه به تکافوی تعداد مهندسان دارای صلاحیت بازرسی گاز و در جهت حذف بروکراسیهای زاید اداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ظرف مدت ۳ ماه نسبت به ارائه خدمات بازرسی گاز به کارفرمایان توسط مهندسان ناظر و طراح همان پروژه‌ها اقدام نماید»، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می ‌شود . \t رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ حکمتعلی مظفری\u003C\u002Fp>\u003Cp> ",{"title":31,"law_id":6,"content":32,"pdf_url":33,"law_type":34,"text_status":35,"approval_date":36,"executive_bodies":37,"notification_date":13,"approval_authority":13,"notification_authority":13},"رأی شماره ۲۷۵۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع فراز پایانی مصوبه مورخ ۱۴۰۰\u002F۲\u002F۲۶ هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان که مقرر میدارد:با توجه به تکافوی تعداد مهندسان دارای صلاحیت بازرسی گاز و در جهت حذف بروکراسی های زاید اداری،سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ظرف مدت ۳ ماه نسبت به ارائه خدمات بازرسی گاز به کارفرمایان توسط مهندسان ناظر و طراح همان پروژه ها اقدام نماید، ابطال شد","شماره 0100352 – 1401\u002F12\u002F14 \t بسمه تعالی \t مدیر عامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران \t یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 2753 مورخ 2 \u002F12 \u002F1401 با موضوع: «فراز پایانی مصوبه مورخ 1400\u002F2\u002F26 هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان که مقرر می دارد: «با توجه به تکافوی تعداد مهندسان دارای صلاحیت بازرسی گاز و در جهت حذف بروکراسیهای زاید اداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ظرف مدت 3 ماه نسبت به ارائه خدمات بازرسی گاز به کارفرمایان توسط مهندسان ناظر و طراح همان پروژه ها اقدام نماید، ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد. \t مدیر کل هیأت عمومی و هیأت ههای تخصصی دیوان عدالت اداری – یدالله اسمعیلی فرد \t تاریخ دادنامه: 1401\u002F12\u002F2      شماره دادنامه: 2753    شماره پرونده: 0100352 \t مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری \t شاکی: آقای پدرام علی پور عمروآبادی \t طرف شکایت: اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان \t موضوع شکایت و خواسته: ابطال فراز پایانی مصوبه مورخ 1400\u002F2\u002F26 هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان \t گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال مصوبه مورخ 1400\u002F2\u002F26 هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که : \t \" احترامـاً به استحضار می‌رسانـد با توجه به مواد 4 و 32 الی 35 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و در اجرای مبحث هفدهم مقررات مالی ساختمان (تاسیسات لوله کشی و تجهیزات گاز ساختمانها)، شیوه نامه شماره 400\u002F8205 ـ 1384\u002F3\u002F24 ( شیوه نامه اصلاحی اجرای تفاهم‌نامه مورخ 1382\u002F5\u002F13 وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت ملی گاز ایران) که کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی شاغل و عوامل مرتبط در بخش لوله کشی گاز ساختمانهای حوزه شمول مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان را بر رعایت آن موظف و مکلف می‌داند و از آنجا که مسئولیت مدنی مهندس ناظر گاز به طور مستقیم و غیر مستقیم بر حقوق آحاد جامعه تاثیرگذار است و وارد نمودن الزامات خارج از چارچوب مسئولیتها از مصادیق غصب و اتلاف و تسبیب و استیفا، بوده و زمینه ساز تقصیرات فعلی اعم از فعل یا ترک فعل که مستوجب ضمان و مسئولیت مدنی در جبران خسارات وارده می‌باشد موارد نقض و تضییع حقوق مهندسین دارای صلاحیت طراحی و نظارت و بازرسی لوله کشی گاز سازمان نظام مهندسی استان اصفهان بر اساس مصوبه خلاف قانون موصوف، جهت امعان نظر آن مقام به شرح زیر قابل بررسی است: دلایل درخواست صدور ابطال مصوبه مذکور : \t اولاً: در تبصره بند 7 ماده 5 شیوه نامه شماره 400\u002F8205 ـ 1384\u002F3\u002F24 ( شیوه نامه اصلاحی اجرای تفاهم نامه مورخ 1382\u002F5\u002F13 وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت ملی گاز ایران) در خصوص ناظر گاز به صراحت آمده است «ناظر موظف است انجام نظارت را طی ساعات روز برنامه‌ریزی نموده و سازمان استان به منظور حفظ کیفیت اجرای کار نظارت حداکثر تعداد نظارت در ماه برای هر ناظر را تعیین و اعلام می‌نماید (با توجه به اینکه هر ناظر حداقل در سه مرحله باید از هر کار بازدید نماید.)» لذا با عنایت به مورد فوق‌الذکر به طور واضح مشخص است که مهندس ناظر گاز از مهندسین ناظر پروژه متمایز و متفاوت باید باشد چرا که ناظران مطابق تبصره 7 ماده 100 قانون شهرداری موظف به نظارت « مستمر» بر اجرای عملیات ساختمان هستند و به طور قانونی این وظیفه بر عهده  مهندسین ناظر ساختمان شامل ناظرین عمران، معماری، تاسیسات مکانیکی و تاسیسات برقی است و ایجاد مسئولیت نظارت مستمر برای ناظر گاز که وظایف ادواری و موردی را دارد و بالعکس ایجاد مسئولیت خطیر و حساس بازرسی گاز ساختمان برای ناظر تاسیسات مکانیکی که وظایف نظارت مستمر را دارد، مغایر قانون و باطل خواهد بود. تصریح می‌شود که شرح وظایف ناظر تاسیسات مکانیکی و ناظر گاز (بازرس گاز) به صورت تضامنی است که نفیاً و اثباتاً در تایید ساختمان مسئول هستند . \t ثانیاً: از آنجا که ارکان اصلی شیوه نامه شماره 400\u002F8205 ـ 1384\u002F3\u002F24 ( شیوه نامه اصلاحی اجرای تفاهم نامه مورخ 1382\u002F5\u002F13 وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت ملی گاز ایران) وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت بازرگانی، شرکت ملی گاز ایران، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان، مهندس ناظر گاز، مجری لوله کشی گاز و متقاضی هستند و با عنایت به اینکه به استناد بندهای مبحث دوم مقررات ملی ساختمان (نظامات اداری) که در بند 14ـ 3ـ 2 اشاره دارد ظرفیت اشتغال و تعداد کار ناظر حقیقی ساختمان، در هر استان با توجه به شرایط استان و تعداد دارندگان صلاحیت در رشته‌های مختلف ساختمان می‌تواند به پیشنهاد هیأت مدیره سازمان استان و تصویب هیأت 3 نفره (4 نفره) حداکثر تا 20 درصد افزایش یا کاهش یابد، بند 14ـ 3ـ 3 اشاره دارد ظرفیت  اشتغال و تعداد کار ناظران حقیقی که خارج از کارهای ساختمانی شاغل تمام وقت نباشند و تعهد نمایند در طول مدت یک سال آینده شغل تمام وقت دیگری را تقبل نکنند و مراتب مورد تایید هیأت مدیره سازمان استان باشد، حداکثر تا 50 درصد به پیشنهاد هیأت مدیره سازمان استان و تصویب هیأت 3 نفره (4 نفره) افزایش می‌یابد، 14ـ 3ـ 4 اشاره دارد ناظرانی که تمایل به انجام کار نظارت در نقاط محروم و فاقد ناظر به تعداد کافی باشند به پیشنهاد هیأت مدیره سازمان استان و تصویب هیأت 3 نفره (4 نفره) تا 50 درصد ظرفیت آنان و تعداد کارها در مناطق محروم اضافه خواهـد شد و بند 17ـ 3 که اشاره دارد قیمت‌های منـدرج با توجه به شرایط و کیفیت ساخت و ساز در هر استان می‌تواند بر اساس پیشنهاد هیأت مدیره سازمان استان و تصویب هیأتی مرکب از معاون عمرانی استانداری و رئیس سازمان مسکن و شهرسازی و رئیس سازمان استان حداکثر تا 25 درصد نسبت به قیمت‌های تعیین شده کاهش یا افزایش یابد، بند 17ـ 4 اشاره دارد در خصوص قیمت‌های ساختمان‌های گروه‌های (الف)، (ب)، (چ) و (د) هیأت مدیره سازمان استان م ی‌تواند از هیأت 3 نفره (4 نفره) موضوع بند 17ـ 3 این دستورالعمل استعلام نماید و بند 17ـ 6 اشاره دارد مبانی قیمت گذاری خدمات مهندسی ساختمان با توجه به شرایط هر استان را می‌توان بنا به پیشنهاد هیأت مدیره سازمان استان و تصویب هیأت 3 نفره (4 نفره) حداکثر تا 25 درصد کاهش یا افزایش داد، حدود و ثغور اختیارات هیأت 4 نفره استان نسبت به اعمال بندهای آیین‌نامه‌ای تنها مختص به افزایش یا کاهش ظرفیت اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی و افزایش یا کاهش حق الزحمه خدمات مهندسی است و نسبت به تعیین نحوه ارجاع کار به مهندسین ناظر گاز تعیین شیوه ارئه خدمات طراحی، نظارت و اجرای لوله کشی گاز اختیاری ندارد، لذا مصوبه مذکور به دلیل ورود به امر خارج از حدود اختیارات، مغایر با قانون و از منظر قانونی قابلیت ابطال خواهد داشت . \t ثالثاً: در متن مصوبـه هیأت 4 نفره استـان به شرح خـدمات ابلاغی سال 1378 وزارت مسکن و شهرسازی استناد می‌شود در حالی که شیوه نامه شماره 400\u002F8205 ـ 1384\u002F3\u002F24 (شیوه نامه اصلاحی اجرای تفاهم نامه مورخ 1382\u002F5\u002F13 وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت ملی گاز ایران) از لحاظ تاریخی در تعیین شیوه ارائه خدمات طراحی، نظارت و اجرای لوله کشی گاز خانگی و تجاری مقدم و ارجحیت اجرا دارد و مستند به اصل 22 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که شغل اشخاص از تعرض مصون است مگر در مواردی که قانون تجویز کند، از این رو اقدام سلیقه‌ای طرفین شکایت اینجانب به نوعی تعرض به شغل افراد قلمداد می‌شود و ناقض روال قانونی است که پس از واگذاری نظارت بر اجرای لوله کشی گاز ساختمانها به سازمان نظام مهندسی ساختمان در شهریور ماه 1385 انجام شد . \t رابعاً: بند 2 اصل 43 قانون اساسی یکی از ضوابط استقلال اقتصادی جامعه و ریشه کن کردن فقر و محرومیت و برآوردن نیازهای انسانی در جریان رشد، تامین شرایط و امکانات کار به منظور رسیدن به اشتغال کامل است. از شهریور ماه 1385 پس از واگذاری نظارت بر اجرای لوله کشی گاز ساختمانها به سازمان نظام مهندسی ساختمان تاکنون در حدود 16 سال است که خدمات بازرسی گاز خانگی و تجاری استان توسط حدود 1100 ناظر گاز (در قید حیات یا متوفی اعم از فعال و غیرفعال) که دارای صلاحیت در زمینه طراحی و نظارت و بازرسی لوله کشی گاز ساختمانها هستند و در قالب شیوه نامه اصلاحی اجرای تفاهم نامه 1382\u002F5\u002F13 وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت ملی گاز ایران در کل کشور و به تبع آن در استـان اصفهان در حـال انجام است. این خـدمات بـرای ناظرین گـاز مسئولیت‌های متعـددی از جمله مسئولیت‌های مـدنی، کیفری، اخلاقی، اداری، مالیاتی، بیمه‌ای و مهندسی ایجاد می‌نماید و به اذعان مسئولین کشوری و استانی از این جهت اقدامات خدماتی مهندسین ناظر گاز در ارائه خدمات به هموطنان شایسته و شایان تقدیر بوده است. خدماتی که در استان اصفهان در چارچوب حق الزحمه معین و مصوب در کل استان انجام می‌شود و محدود به شهرستان یا شهر یا روستای خاصی نیست ولی به واسطه مصوبه هیأت چهار نفره مذکور، ناظرین گاز بیش از پیش با تنگنای کسب درآمد حلال مواجه خواهند شد و محدود به فعالیت به پروژه‌های همان شهر محل سکونت خود خواهند بود که این امر منجر به اختلال در خدمات رسانی به موقع و در کوتاه ترین زمان ممکن به هموطنان و منجر به ایجاد بروکراسی‌های زاید اداری و تبعات حقوقی ناشی از قصور در ارائه خدمات خواهد بود. لذا با عنایت به موارد فوق مستند به شق (الف) و (ب) از بند 1 ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و همچنین بند 1 ماده 12 آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، خواهشمند است نسبت به صدور رأی شایسته در خصوص ابطال متن مصوبه هیأت چهار نفره استان اصفهان در مورد انجام خدمات بازرسی گاز خانگی و تجاری به شماره دعوتنامه 11\u002F1400\u002F7071ـ 1400\u002F2\u002F22 با تاریخ برگزاری 1400\u002F2\u002F26 و ابلاغی توسط اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان به شماره 11\u002F1400\u002F16837ـ 1400\u002F4\u002F28 که طی نامه شماره 11\u002F1400\u002F12720ـ 1400\u002F3\u002F31 اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان مورد تنفیذ وزارت راه و شهرسازی قرار گرفته است، در راستای ممانعت از تضییع حقوق بیش از 1000 نفر از اعضای صلاحیت دار طراحی و نظارت و بازرسی لوله کشی گاز ساختمانها فرمایید .\" \t متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است : \t \" جناب آقای مهندس غلامی ـ معاون محترم هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان \t جناب آقای دکتر نوروزی ـ شهردار محترم اصفهان \t جناب آقای مهندس عسگری ـ رئیس محترم سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان \t موضوع: ابلاغ مصوبات هیأت چهار نفره مورخ 1400\u002F2\u002F26 \t با عنایت به ارسال مصوبات هیأت چهار نفره مورخ 1400\u002F2\u002F26 طی نامه شماره 11\u002F1400\u002F12720ـ 1400\u002F3\u002F31 به وزارت متبوع، مصوبه هیأت چهارنفره مورخ مـذکور در خصوص افزایش تعرفه خـدمات مهندسی افزایش تعرفه بازرسی گاز خـانگی و استفاده از اشخاص دارای صلاحیت اجرا به عنـوان مجری سـاختمان در استان اصفهان جهت دستور اجرای مصوبات مزبور ارسال می‌گردد. خواهشمند است مقرر فرمایید ضمن رعایت مفاد مصوبات نسبت به انعکاس آن به مراجع ذیربط اقدامات لازم صورت پذیرد. ـ مدیرکل و رئیس شورای هماهنگی امور راه و شهرسازی استان اصفهان  \t مصوبه مورخ 1400\u002F2\u002F26 هیأت چهارنفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان \t اداره نظام مهندسی و مقررات ملی ساختمان \t دبیرخانه هیأت چهار نفر استان اصفهان \t تاریخ برگزاری: 1400\u002F2\u002F26 \t موضوع دستورکار: 1ـ تصویب تعرفه بازرسی گاز خانگی و تجاری \t  1ـ در خصوص انجام خدمات بازرسی گاز خانگی و تجاری با افزایش تعرفه به میزان   25   درصد نسبت به سال   1399   موافقت گردید و در راستای تنسیق امور خدمات مهندسان تاسیسات مکانیکی در بخش طراحی و نظارت بر اساس شرح خدمات ابلاغی سال   1378   وزارت مسکن و شهرسازی که طراحی و نظارت بر لوله کشی گاز را در زمره وظایف مهندسان طراح و ناظر مکانیک همان پروژه قرار داده است مقرر گردید با توجه به تکافوی تعداد مهندسان دارای صلاحیت بازرسی گاز و در جهت حذف بروکراسی‌های زاید اداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ظرف مـدت 3 مـاه نسبت به ارائه خـدمات بازرسی گاز به کارفرمایان توسط مهندسان ناظر و طراح همان پروژه‌ها اقدام نماید. در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل و رئیس شورای هماهنگی امور راه و شهرسازی استان اصفهان به موجب لایحه شماره 11\u002F1401\u002F16249ـ 1401\u002F4\u002F15 توضیح داده است که : \t \" 1ـ بر اساس شرح خدمات مهندسی، ابلاغی توسط وزارت مسکن و شهرسازی در سال 1378 طراحی و نظارت بر عملیات اجرایی گازکشی ساختمان به دلیل اهمیت بالا جزء وظایف مهندسین دارای صلاحیت نظارت و طراحی مهندسی تاسیسات می‌باشد که پس از گذراندن دوره‌های آموزشی لازم واجد این صلاحیت می‌شوند. عملیات اجرایی گازکشی ساختمان بخشی از عملیات تاسیسات مکانیکی ساختمان است و می‌بایست با هماهنگی با سایر بخش‌های تاسیساتی ساختمان بر آن نظارت کرد و صلاحیت جداگانه‌ای به نام مهندس ناظر گاز که باعث ایجاد انحصار در عملیات گازکشی و به طبع آن کاهش کیفیت و افزایش تعرفه خدمات خواهد شد در قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی تعریف نشده است . \t  2ـ مطابق ماده 35 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان «مسئولیت نظارت عالیه بر اجرای ضوابط و مقررات شهرسازی، مقررات ملی در طراحی و ...» به عهده وزارت راه و شهرسازی می‌باشد که برابر اختیارات مندرج در قانون نظام مهندسی از طریق وضع آیین‌نامه و یا ابلاغ شیوه نامه و دستورالعمل انجام می‌گیرد . \t  3ـ مصوبه هیأت 4 نفره مورد دادخواست، در جهت اصلاح فرایند نظارت بر لوله کشی گاز و در جهت تنسیق امور مهندسین بنابر مفاد بند 8 و 10 ماده 15 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و در خصوص ارجاع عادلانه کار و به منظور جلوگیری از انحصار خدمات مهندسی که منجر به پایین آمدن کیفیت خدمات خواهد شد، بنا به درخواست سازمان نظام مهندسی و پس از طی مراحل کارشناسی در کمیته‌های فنی در هیأت 4 نفره مطرح و موضوع بر اساس شرح خدمات مهندسین طراح و ناظر به تفکیک رشته مورخ 1378 که لازم‌الاجرا می‌باشد به استناد اختیارات مندرج در مبحث دوم در خصـوص هیأت چهار نفره استان همچنین بند 3 دستورالعمل شماره10340\u002F430\u002F90 ـ 139\u002F3\u002F24 «هیأت‌های مذکور علاوه بر مواردی که در دستورالعمل‌ها و شیوه نامه‌های ابلاغی به عهده آنان گذاشته شده است می‌توانند مواردی را به منظور سهولت در اجرای مجموع شیوه نامه‌ها واصل می‌شود مشروط بر اینکه پیشنهادهای مذکور مغایر قانون، آیین‌نامه و اصول شیوه نامه نباشد مورد بررسی قرار دهند و در صورت لزوم تایید نمایند» ابلاغی از سوی وزارت راه و شهرسازی، که در تکمیل اختیارات هیأت 4 نفره می‌باشد بررسی و بنا بر ضرورت جلوگیری از انحصار در موضوع نظارت بر عملیات اجرایی گازکشی تصویب شده است و با عنایت به بند 5 دستورالعمل صدرالاشاره « ... مواردی که عندالزوم مورد تایید یا تصویب هیأت استانی قرار می‌گیرد باید حداکثر ظرف 15 روز پس از تصویب به حوزه معاونت امور مسکن و ساختمان وزارت متبوع ارسال شود تا مورد بررسی و تطبیق با قوانین و مقررات مربوط و جاری قرار گیرد و در صورتی که بعد از سی روز از تاریخ وصول در حوزه مذکور اظهارنظری اعلان نگردد پیشنهاد مذکور تصویب شده تلقی می‌گردد.» با توجه به اینکه مصوبه هیأت 4 نفره طی نامه شماره 11\u002F1400\u002F12720 ـ 1400\u002F3\u002F31 به معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی ارسال گردیده و در پایان مهلت سی روزه پاسخی دریافت نشده، لذا مصوبه هیأت 4 نفره مورد دعوا تصویب شده تلقی شده و به عنوان دستورالعمل ابلاغی از وزارت راه و شهرسازی محسوب می‌گردد و لازم‌لاجرا می‌باشد . \t 4ـ مطابق بند 8 ماده 2 (شرح وظایف و تعهدات وزارت راه و شهرسازی) موضوع شیوه‌نامه، تفاهم‌نامه مورخ 1382\u002F5\u002F14 نظارت عالیه بر عملکرد سازمان، اشخاص حقیقی و حقوقی شاغل در بخش نظارت و طراحی و اجرای لوله کشی گاز بر عهده وزارت راه و شهرسازی است که این نظارت از طریق تنظیم و ابلاغ شیوه نامه‌ها و دستورالعمل‌ها بنا بر اختیارات مندرج در قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان که بخشی از آن در بندهای 1 و 2 آورده شده است، به منظور هماهنگی‌های استانی از طریق اختیـارات واگذار شده به هیأت‌های چهار نفره انجـام می‌گیرد. لذا مصوبه مـورد دعـوا جهت اعمال نظارت عالیه بر فرایند طراحی و نظارت بر عملیات اجرایی گاز می‌باشد و هیچگونه مغایرتی با قوانین نظام مهندسی و آیین‌نامه‌های مربوطه و تفاهم نامه و شیوه نامه تفاهم نامه مورخ 1382\u002F5\u002F13 ندارد .\" \t در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 پرونده به هیأت تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست ارجاع می‌شود و هیأت مذکور به موجب دادنامه شماره 140109970906010850 ـ 1401\u002F10\u002F28 فراز ابتدایی مصوبه مورخ 1400\u002F2\u002F26 هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان که بیان می‌دارد « در خصوص انجام خدمات بازرسی گاز خانگی و تجاری با افزایش تعرفه به میزان 25 درصد نسبت به سال 1399 موافقت گردید» را قابل ابطال تشخیص نداد و رأی به رد شکایت صادر کرد. رأی مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت . \t رسیدگی به فراز پایانی مصوبه مورخ 1400\u002F2\u002F26 هیأت چهارنفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان  در دستور کار جلسه هیأت عمومی قرار گرفت . \t هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1401\u002F12\u002F2 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است . \t  \t رأی هیأت عمومی \t  \t اولا براساس بند 1ـ 4 ماده 1 و بندهای 3ـ13 و 3ـ14 ماده 3 از مبحث دوم مقررات ملّی ساختمان ایران مصوب سال 1384 هیأت‌های چهار نفره صرفاً اختیار افزایش یا کاهش برخی تعرفه­های خدمات مهندسی را داشته و صلاحیتی درخصوص الزام سازمان نظام مهندسـی و ساختمان استـان به ارائه خدمـات بازرسـی گاز به کارفرمایان توسط مهندسان ناظر و طراح همان پروژه­ها ظرف مدت سه ماه ندارند و بر همین اساس، فراز پایانی مصوبه مورد شکایت خارج از حدود اختیار مرجع تصویب‌کننده آن است. ثانیاً با توجه به رأی شماره 1917 مورخ 1399\u002F12\u002F12 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری که در رابطه با اختیارات هیأتهای چهار نفره بیان می­دارد که: «صرفاً در راستای رفع مشکلات مربوط به اجرای شیوه­نامه و کاهش یا افزایش برخی تعرفه­ها تشکیل می­شود و در سایر قوانین و مقررات، اختیار و صلاحیتی به هیأت مذکور داده نشده است...»، بنابراین فراز پایانی مصوبه مورد شکایت با این رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نیز مغایرت دارد. بنا به مراتب فوق، فراز پایانی مصوبه مورخ 1400\u002F2\u002F26 هیأت چهار نفره اداره کل راه و شهرسازی استان اصفهان که مقرر می­دارد: «با توجه به تکافوی تعداد مهندسان دارای صلاحیت بازرسی گاز و در جهت حذف بروکراسیهای زاید اداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان ظرف مدت 3 ماه نسبت به ارائه خدمات بازرسی گاز به کارفرمایان توسط مهندسان ناظر و طراح همان پروژه‌ها اقدام نماید»، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می ‌شود . \t رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ حکمتعلی مظفری\u003Cbr \u002F> ","https:\u002F\u002Fqavanin.ir\u002FPdfs\u002Fnewspapers\u002F252121.pdf","رأی\u002Fنظر","valid","1401\u002F12\u002F02","[]",{"id":39,"scope":40,"key":41,"value":42,"created_at":1921},"01KHZKFFHC0KXYFVA7T7GC57E0","client","links",[43,46,49,52,55,57,59,62,64,67,69,71,74,76,78,81,83,85,88,90,93,95,97,100,102,104,107,109,111,114,116,118,121,123,125,128,130,132,135,137,139,142,144,146,149,151,153,156,158,160,163,165,167,170,172,174,177,179,181,184,186,188,191,193,195,198,200,203,205,207,210,212,214,217,219,221,224,226,229,231,234,236,238,241,243,245,248,250,252,255,257,259,262,264,266,269,271,273,276,278,281,283,285,288,290,292,295,297,299,302,304,306,309,311,314,316,318,321,323,325,328,330,332,335,337,339,342,344,346,349,351,353,356,358,361,363,365,368,370,373,375,377,380,382,384,387,389,391,394,396,398,401,403,405,408,410,412,415,417,419,422,424,426,429,431,433,436,438,440,443,445,447,450,452,454,457,459,461,464,466,468,471,473,475,478,480,482,485,487,489,492,494,496,499,501,503,506,508,510,513,515,517,520,522,524,527,529,531,534,536,538,541,543,545,548,550,552,555,557,559,562,564,566,569,571,573,576,578,580,583,585,587,590,592,594,597,599,601,604,606,608,611,613,615,618,620,622,625,627,629,632,634,636,639,641,643,646,648,650,653,655,657,660,662,664,667,669,671,674,676,678,681,683,685,688,690,692,695,697,699,702,704,706,709,711,714,716,719,721,723,726,728,730,733,735,737,740,742,744,747,749,751,754,756,758,761,763,765,768,770,772,775,777,779,782,784,786,789,791,793,796,798,800,803,805,808,810,812,815,817,819,822,824,827,829,831,834,836,838,841,843,845,848,850,852,855,857,859,862,864,866,869,871,873,876,878,880,883,885,887,890,892,894,897,899,901,904,906,908,911,913,915,918,920,922,925,927,929,932,934,936,939,941,944,946,948,951,953,955,958,960,962,965,967,969,972,974,976,979,981,983,986,988,990,993,995,997,1000,1002,1004,1007,1009,1011,1014,1016,1018,1021,1023,1025,1028,1030,1032,1035,1037,1039,1042,1044,1046,1049,1051,1053,1056,1058,1060,1063,1065,1067,1070,1072,1074,1077,1079,1081,1084,1086,1088,1091,1093,1095,1098,1100,1102,1105,1107,1109,1112,1114,1116,1119,1121,1123,1126,1128,1130,1133,1135,1137,1140,1142,1144,1146,1148,1150,1153,1155,1157,1160,1162,1164,1167,1169,1171,1174,1176,1178,1181,1183,1185,1188,1190,1192,1195,1197,1199,1202,1204,1206,1209,1211,1213,1216,1218,1220,1223,1225,1227,1230,1232,1234,1237,1239,1241,1244,1246,1248,1251,1253,1255,1258,1260,1262,1265,1267,1269,1272,1274,1276,1279,1281,1283,1286,1288,1290,1293,1295,1297,1300,1302,1304,1307,1309,1311,1314,1316,1318,1321,1323,1325,1328,1330,1332,1335,1337,1339,1342,1344,1346,1349,1351,1353,1356,1358,1360,1363,1365,1367,1370,1372,1374,1377,1379,1381,1384,1386,1388,1391,1393,1396,1398,1400,1403,1405,1407,1410,1412,1414,1417,1419,1421,1424,1426,1428,1431,1433,1435,1438,1440,1442,1445,1447,1449,1452,1454,1456,1459,1461,1463,1466,1468,1470,1473,1475,1477,1480,1482,1484,1487,1489,1492,1494,1497,1499,1502,1504,1506,1509,1511,1513,1516,1518,1520,1523,1525,1528,1530,1533,1535,1538,1540,1543,1545,1548,1550,1553,1555,1558,1560,1562,1565,1567,1570,1572,1574,1577,1579,1582,1584,1586,1589,1591,1593,1596,1598,1600,1603,1605,1607,1610,1612,1614,1617,1619,1621,1624,1626,1629,1631,1633,1636,1638,1641,1643,1645,1648,1650,1652,1655,1657,1659,1662,1664,1667,1669,1672,1674,1677,1679,1682,1684,1686,1689,1691,1694,1696,1698,1701,1703,1706,1708,1711,1713,1715,1718,1720,1723,1725,1728,1730,1732,1735,1737,1739,1742,1744,1746,1749,1751,1754,1756,1758,1761,1763,1765,1768,1770,1772,1775,1777,1779,1782,1784,1786,1789,1791,1793,1796,1798,1801,1803,1805,1808,1810,1812,1815,1817,1819,1822,1824,1827,1829,1832,1834,1837,1839,1841,1844,1846,1848,1851,1853,1855,1858,1860,1862,1865,1867,1869,1872,1874,1876,1879,1881,1884,1886,1888,1891,1893,1896,1898,1900,1903,1905,1907,1910,1912,1914,1917,1919],[44,45],"نقشه برداری","complete-guide-to-surveying-mapping",[47,48],"نقشه برداری هوایی","aerial-surveying-types-uses-and-future",[50,51],"نقشه برداری زمینی","land-surveying-what-and-uses",[53,54],"وجه التزام","iran-travel-ban-exit-restrictions-gois",[56,54],"وجه التزام در قرارداد",[58,54],"مطالبه وجه التزام",[60,61],"کهکشان راه شیری","best-milky-way-photos-2024-25-stunning",[63,61],"عکس کهکشان راه شیری ۲۰۲۴",[65,66],"کشف نجومی ۲۰۲۵","8-astronomy-discoveries-2025",[68,66],"اخبار نجوم ۲۰۲۵",[70,66],"انرژی تاریک",[72,73],"ساتراپی هخامنشی","achaemenid-satrapy-system-management",[75,73],"امپراتوری هخامنشی",[77,73],"نظام اداری هخامنشی",[79,80],"قدرالسهم","land-share-calculation-legal-guide",[82,80],"محاسبه قدرالسهم",[84,80],"قدرالسهم ملک",[86,87],"سیاهچاله","black-holes-complete-guide",[89,87],"انواع سیاهچاله",[91,92],"مالکیت کوچه بن بست","cul-de-sac-ownership",[94,92],"کوچه بن بست",[96,92],"حقوق مالک کوچه بن بست",[98,99],"سامانه ثبت ادعا","saqar-guide",[101,99],"سامانه ساغر",[103,99],"ثبت ادعای مالکیت",[105,106],"زیرساخت سبز","green-infrastructure-water-management",[108,106],"مدیریت آب شهری",[110,106],"باغ بارانی",[112,113],"واحدهای مساحت زمین","land-measurement-units-iran",[115,113],"جریب به متر مربع",[117,113],"هکتار به متر مربع",[119,120],"نئوم عربستان","linear-city-neom-saudi-arabia",[122,120],"شهر خطی",[124,120],"THE LINE",[126,127],"زیگورات","ziggurat-chogha-zanbil-info",[129,127],"چغازنبیل",[131,127],"زیگورات ایران",[133,134],"عکس برداری هوایی","what-is-aerial-photography",[136,134],"عکاسی هوایی",[138,134],"عکس برداری هوایی با پهپاد",[140,141],"عکس هوایی","aerial-photography-complete-guide",[143,141],"عکاسی هوایی با پهپاد",[145,141],"تفاوت عکس هوایی و ماهواره ای",[147,148],"ماهواره نقشه برداری","what-is-satellite-use-in-surveying",[150,148],"ماهواره",[152,148],"سنجش از دور ماهواره ای",[154,155],"شهرستان قوچان","quchan-county-guide",[157,155],"قوچان",[159,155],"گردشگری قوچان",[161,162],"کمیسیون ماده ۵۶","commission-56-national-land-objections",[164,162],"اعتراض اراضی ملی",[166,162],"اراضی ملی ماده ۵۶",[168,169],"سرمایه گذاری در ملک","real-estate-investing-guide-market",[171,169],"سرمایه گذاری در مسکن",[173,169],"بازار ملک ایران",[175,176],"نقشه برداری مسیر","what-is-route-surveying-transportation",[178,176],"نقشه برداری راه",[180,176],"GPS در مسیریابی",[182,183],"شرکت پیمانکاری","contracting-and-construction-company",[185,183],"ثبت شرکت عمرانی",[187,183],"رتبه بندی پیمانکاری",[189,190],"شهرستان کاشان","kashan-county-guide",[192,190],"گردشگری کاشان",[194,190],"جاذبه های کاشان",[196,197],"شهرستان قرچک","qarchak-county-guide",[199,197],"قرچک تهران",[201,202],"شهر ۱۵ دقیقه ای","15-minute-city-sustainable-urban",[204,202],"شهرسازی پایدار",[206,202],"شهر انسان محور",[208,209],"مهندس نقشه بردار دعاوی ملکی","surveyor-role-land-disputes-resolution",[211,209],"اختلافات ملکی نقشه برداری",[213,209],"کارشناسی نقشه برداری ملکی",[215,216],"دفتر خدمات الکترونیک قضایی","judicial-electronic-service-offices",[218,216],"ثبت شکایت آنلاین",[220,216],"سامانه ثنا دادگستری",[222,223],"باتری سیمانی","concrete-battery-energy-storage",[225,223],"ذخیره سازی انرژی در بتن",[227,228],"موسسه حقوقی","legal-institution-services",[230,228],"تفاوت موسسه حقوقی و دفتر وکالت",[232,233],"بیدو","what-is-beidou-china-gps-alternative",[235,233],"سامانه ناوبری بیدو",[237,233],"جایگزین GPS چین",[239,240],"وام ودیعه مسکن ۱۴۰۴","saman-mrud-guide",[242,240],"شرایط وام ودیعه مسکن",[244,240],"ودیعه مسکن مستاجران",[246,247],"کاربری زمین","land-use-types-inquiry-change",[249,247],"تغییر کاربری زمین",[251,247],"استعلام کاربری ملک",[253,254],"شهرستان ورامین","varamin-county-guide",[256,254],"ورامین تهران",[258,254],"گردشگری ورامین",[260,261],"لس آنجلس هوشمند","los-angeles-smartla-2028-plan",[263,261],"SmartLA 2028",[265,261],"آتش سوزی لس آنجلس ۲۰۲۵",[267,268],"مهندس نقشه بردار","survey-engineer-duties-skills-and-income",[270,268],"وظایف نقشه بردار",[272,268],"درآمد مهندس نقشه بردار",[274,275],"شهرستان شهریار","shahriar-county-guide",[277,275],"شهریار تهران",[279,280],"نقشه","what-is-a-map-history-types-and-uses",[282,280],"انواع نقشه",[284,280],"تاریخچه نقشه",[286,287],"متاورس","what-is-metaverse-digital-cities",[289,287],"شهر متاورسی",[291,287],"دیجیتال تویین شهری",[293,294],"مشاور املاک","real-estate-agent",[296,294],"شغل مشاور املاک",[298,294],"درآمد مشاور املاک",[300,301],"شهر قم","qom-city-guide",[303,301],"گردشگری قم",[305,301],"جاذبه های قم",[307,308],"شهر سمنان","semnan-city-guide",[310,308],"گردشگری سمنان",[312,313],"انسلادوس","enceladus-saturn-moon-hidden-ocean",[315,313],"قمر یخی زحل",[317,313],"حیات در فضا قمر",[319,320],"شهر بیرجند","birjand-city-guide",[322,320],"خراسان جنوبی بیرجند",[324,320],"گردشگری بیرجند",[326,327],"شهر گرگان","gorgan-city-guide",[329,327],"گردشگری گرگان",[331,327],"گلستان گرگان",[333,334],"شهر شهرکرد","shahrekord-city-guide",[336,334],"چهارمحال بختیاری",[338,334],"گردشگری شهرکرد",[340,341],"شهر زاهدان","zahedan-city-guide",[343,341],"سیستان بلوچستان",[345,341],"گردشگری زاهدان",[347,348],"شهر بوشهر","bushehr-city-guide",[350,348],"گردشگری بوشهر",[352,348],"بندر بوشهر",[354,355],"شهر زنجان","zanjan-city-guide",[357,355],"گردشگری زنجان",[359,360],"شهر کرمان","kerman-city-guide",[362,360],"گردشگری کرمان",[364,360],"جاذبه های کرمان",[366,367],"شهر کرمانشاه","kermanshah-city-guide",[369,367],"گردشگری کرمانشاه",[371,372],"دفتر اسناد رسمی","notary-publics-office",[374,372],"سردفتر اسناد رسمی",[376,372],"درآمد سردفتری",[378,379],"سامانه ثنا","sana-adliran-guide",[381,379],"ثبت نام ثنا",[383,379],"ابلاغ الکترونیکی قضایی",[385,386],"شهر سبز","green-city-renewable-energy-future",[388,386],"انرژی تجدیدپذیر شهری",[390,386],"شهرسازی پایدار سبز",[392,393],"شهر کرج","karaj-city-guide",[395,393],"استان البرز کرج",[397,393],"گردشگری کرج",[399,400],"شهر یاسوج","yasuj-city-guide",[402,400],"کهگیلویه یاسوج",[404,400],"گردشگری یاسوج",[406,407],"شهر اهواز","ahvaz-city-guide",[409,407],"خوزستان اهواز",[411,407],"گردشگری اهواز",[413,414],"کارشناس رسمی راه و ساختمان","court-certified-expert-road-and-building",[416,414],"کارشناسی دادگستری ساختمان",[418,414],"حق الزحمه کارشناس ساختمان ۱۴۰۴",[420,421],"وکیل دادگستری","lawyer-duties-income",[423,421],"درآمد وکیل",[425,421],"آزمون وکالت",[427,428],"شهر بجنورد","bojnurd-city-guide",[430,428],"خراسان شمالی",[432,428],"گردشگری بجنورد",[434,435],"کارشناس رسمی معماری","court-certified-expert-architecture",[437,435],"کارشناسی دادگستری معماری",[439,435],"تعرفه کارشناس معماری",[441,442],"شهر سنندج","sanandaj-city-guide",[444,442],"کردستان سنندج",[446,442],"گردشگری سنندج",[448,449],"کارشناس رسمی کشاورزی","court-certified-expert-agriculture",[451,449],"دادگستری کشاورزی منابع طبیعی",[453,449],"حق الزحمه کارشناس کشاورزی",[455,456],"شهر بندرعباس","bandar-abbas-city-guide",[458,456],"هرمزگان بندرعباس",[460,456],"گردشگری بندرعباس",[462,463],"پمپئی","pompeii-frozen-city-ancient-rome",[465,463],"شهر پمپئی",[467,463],"روم باستان آتشفشان",[469,470],"کارشناس رسمی امور ثبتی","court-certified-expert-property-registry",[472,470],"دادگستری ثبت اسناد",[474,470],"کارشناس ثبت ملک",[476,477],"کارشناس رسمی نقشه برداری","court-certified-expert-surveying",[479,477],"کارشناسی دادگستری نقشه برداری",[481,477],"آزمون کارشناس نقشه برداری",[483,484],"شهر ایلام","ilam-city-guide",[486,484],"گردشگری ایلام",[488,484],"طبیعت ایلام",[490,491],"شهر ساری","sari-city-guide",[493,491],"مازندران ساری",[495,491],"گردشگری ساری",[497,498],"سامانه کاتب","kateb-guide",[500,498],"قرارداد الکترونیکی کاتب",[502,498],"ثبت قرارداد آنلاین",[504,505],"شهر همدان","hamedan-city-guide",[507,505],"گردشگری همدان",[509,505],"جاذبه های همدان",[511,512],"استیون ویتکاف","steven-witkoff-biography",[514,512],"مشاور ملکی معروف جهان",[516,512],"امپراتور ملک آمریکا",[518,519],"K2-18b سیاره","k2-18-and-biosignatures-are-we-alone",[521,519],"حیات فرازمینی",[523,519],"سیاره مسکون فضایی",[525,526],"UTM","what-is-utm-coordinate-system-guide",[528,526],"سیستم مختصات UTM",[530,526],"مختصات جغرافیایی نقشه برداری",[532,533],"روش های نوین تولید برق","8modern-electricity-generation-methods",[535,533],"انرژی خورشیدی برق",[537,533],"هیدروژن سبز",[539,540],"قولنامه","what-is-preliminary-agreement",[542,540],"قولنامه ملک",[544,540],"اعتبار حقوقی قولنامه",[546,547],"اکتشاف مریخ","mars-exploration-science-tech-and-future",[549,547],"مأموریت مریخ",[551,547],"سکونت در مریخ",[553,554],"شهرهای نابودشده تاریخ","destroyed-cities-ancient-ruins-world",[556,554],"شهرهای باستانی ویران",[558,554],"شهر سوخته ایران",[560,561],"حیات در مریخ","mars-life-search-red-planet",[563,561],"جستجوی حیات مریخ",[565,561],"میکروب مریخ",[567,568],"استارلینک","starlink-satellite-internet-future-guide",[570,568],"اینترنت ماهواره ای",[572,568],"استارلینک در ایران",[574,575],"رویداد نجومی آوریل ۲۰۲۵","astronomy-events-april-2025-calendar",[577,575],"ماه صورتی ۲۰۲۵",[579,575],"بارش شهابی شلیاقی",[581,582],"مدیر ساختمان","building-manager-duties",[584,582],"وظایف مدیر ساختمان",[586,582],"قوانین مدیر ساختمان ۱۴۰۴",[588,589],"سامانه ثبت ملک","sabtemelk-ssaa-guide",[591,589],"سند تک برگ sabtemelk",[593,589],"دریافت سند تک برگ آنلاین",[595,596],"شهر اردبیل","ardebil-city-guide",[598,596],"گردشگری اردبیل",[600,596],"جاذبه های اردبیل",[602,603],"شهر اراک","arak-city-guide",[605,603],"گردشگری اراک",[607,603],"صنعت اراک",[609,610],"شهر رشت","rasht-city-guide",[612,610],"گیلان رشت",[614,610],"گردشگری رشت",[616,617],"شهر قزوین","qazvin-city-guide",[619,617],"گردشگری قزوین",[621,617],"جاذبه های قزوین",[623,624],"شهر خرم آباد","khorramabad-city-guide",[626,624],"لرستان خرم آباد",[628,624],"گردشگری خرم آباد",[630,631],"شهر ارومیه","urmia-city-guide",[633,631],"دریاچه ارومیه",[635,631],"گردشگری ارومیه",[637,638],"شهر یزد","yazd-city-guide",[640,638],"گردشگری یزد",[642,638],"معماری سنتی یزد",[644,645],"شهر تبریز","tabriz-city-guide",[647,645],"گردشگری تبریز",[649,645],"بازار تبریز",[651,652],"شهر اصفهان","isfahan-city-guide",[654,652],"گردشگری اصفهان",[656,652],"نصف جهان اصفهان",[658,659],"شهر شیراز","shiraz-city-guide",[661,659],"گردشگری شیراز",[663,659],"جاذبه های شیراز",[665,666],"شهر مشهد","mashhad-city-guide",[668,666],"گردشگری مشهد",[670,666],"حرم امام رضا",[672,673],"شهر تهران","tehran-city-guide",[675,673],"پایتخت ایران",[677,673],"گردشگری تهران",[679,680],"استان سیستان و بلوچستان","sistan-and-baluchestan-province-guide",[682,680],"گردشگری سیستان",[684,680],"طبیعت سیستان و بلوچستان",[686,687],"دیوان عدالت اداری","administrative-court-nesab-rulings",[689,687],"نصاب مالکانه اراضی",[691,687],"اعتراض به کمیسیون ماده ۱۲",[693,694],"استان کرمان","kerman-province-guide",[696,694],"گردشگری استان کرمان",[698,694],"پهناورترین استان ایران",[700,701],"استان قم","qom-province-guide",[703,701],"حرم حضرت معصومه",[705,701],"قطب مذهبی ایران",[707,708],"استان ایلام","ilam-province-guide",[710,708],"گردشگری استان ایلام",[712,713],"استان سمنان","semnan-province-guide",[715,713],"شهرهای استان سمنان",[717,718],"استان گیلان","gilan-province-guide",[720,718],"گردشگری گیلان",[722,718],"شمال ایران گیلان",[724,725],"نصاب مالکانه","nesab-malekaneh-complete-guide",[727,725],"اراضی موات شهری حقوق",[729,725],"حقوق مالکان اراضی موات",[731,732],"استان چهارمحال و بختیاری","chaharmahal-and-bakhtiari-province-guide",[734,732],"گردشگری چهارمحال",[736,732],"بام ایران",[738,739],"استان بوشهر","bushehr-province-guide",[741,739],"خلیج فارس بوشهر",[743,739],"گردشگری استان بوشهر",[745,746],"استان خوزستان","khuzestan-province-guide",[748,746],"صنعت نفت خوزستان",[750,746],"گردشگری خوزستان",[752,753],"استان البرز","alborz-province-guide",[755,753],"کرج البرز",[757,753],"صنعت استان البرز",[759,760],"استان همدان","hamedan-province-guide",[762,760],"هگمتانه همدان",[764,760],"گردشگری استان همدان",[766,767],"تعریف خانه","home-definition-human-importance",[769,767],"تاریخچه خانه",[771,767],"معماری سنتی ایران",[773,774],"استان کهگیلویه و بویراحمد","kohgiluyeh-boyer-ahmad-province-guide",[776,774],"گردشگری کهگیلویه",[778,774],"طبیعت کهگیلویه",[780,781],"استان گلستان","golestan-province-guide",[783,781],"جنگل هیرکانی گلستان",[785,781],"گردشگری گلستان",[787,788],"استان کردستان","kurdistan-province-guide",[790,788],"گردشگری کردستان",[792,788],"طبیعت کردستان",[794,795],"استان مرکزی","markazi-province-guide",[797,795],"صنعت استان مرکزی",[799,795],"گردشگری استان مرکزی",[801,802],"حق کسب و پیشه","business-trade-rights-iran",[804,802],"انتقال حق کسب و پیشه",[806,807],"استان مازندران","mazandaran-province-guide",[809,807],"گردشگری مازندران",[811,807],"شمال ایران مازندران",[813,814],"استان زنجان","zanjan-province-guide",[816,814],"صنایع دستی زنجان",[818,814],"گردشگری استان زنجان",[820,821],"استان اردبیل","ardebil-province-guide",[823,821],"چشمه های آب گرم اردبیل",[825,826],"استان یزد","yazd-province-guide",[828,826],"بافت تاریخی یزد",[830,826],"میراث جهانی یزد",[832,833],"استان فارس","fars-province-guide",[835,833],"تخت جمشید شیراز",[837,833],"گردشگری استان فارس",[839,840],"استان لرستان","lorestan-province-guide",[842,840],"طبیعت لرستان",[844,840],"آبشارهای لرستان",[846,847],"سرقفلی","goodwill-definitions-types-laws",[849,847],"انواع سرقفلی",[851,847],"قانون سرقفلی",[853,854],"مستثنیات اراضی ملی","national-land-exemptions-rights",[856,854],"حقوق مالکان اراضی ملی",[858,854],"خروج از اراضی ملی",[860,861],"استان خراسان جنوبی","south-khorasan-province-guide",[863,861],"گردشگری خراسان جنوبی",[865,861],"بیرجند خراسان جنوبی",[867,868],"استان اصفهان","isfahan-province-guide",[870,868],"گردشگری استان اصفهان",[872,868],"صنعت اصفهان",[874,875],"استان آذربایجان غربی","west-azerbaijan-province-guide",[877,875],"ارومیه آذربایجان غربی",[879,875],"گردشگری آذربایجان غربی",[881,882],"آپارتمان","apartment-definition-rights-culture",[884,882],"قوانین آپارتمان نشینی",[886,882],"حقوق ساکنین آپارتمان",[888,889],"استان هرمزگان","hormozgan-province-guide",[891,889],"خلیج فارس هرمزگان",[893,889],"گردشگری هرمزگان",[895,896],"استان خراسان رضوی","khorasan-razavi-province-guide",[898,896],"مشهد خراسان رضوی",[900,896],"گردشگری خراسان رضوی",[902,903],"استان تهران","tehran-province-guide-investment",[905,903],"سرمایه گذاری در تهران",[907,903],"اقتصاد استان تهران",[909,910],"الزام به تنظیم سند رسمی","deed-registration-legal-process",[912,910],"دعوای سند رسمی ملک",[914,910],"مراحل اخذ سند رسمی",[916,917],"استان خراسان شمالی","north-khorasan-province-guide",[919,917],"بجنورد خراسان شمالی",[921,917],"گردشگری خراسان شمالی",[923,924],"استان آذربایجان شرقی","east-azerbaijan-province-guide",[926,924],"تبریز آذربایجان شرقی",[928,924],"گردشگری آذربایجان شرقی",[930,931],"استان قزوین","qazvin-province-guide",[933,931],"گردشگری استان قزوین",[935,931],"باغستان قزوین",[937,938],"استان کرمانشاه","kermanshah-province-guide",[940,938],"طبیعت کرمانشاه",[942,943],"جغرافیای ایران","iran-geography-economy-global-position",[945,943],"اقتصاد ایران",[947,943],"جایگاه ایران در جهان",[949,950],"سامانه املاک و اسکان","amlak-mrud-guide",[952,950],"ثبت نام سامانه اسکان",[954,950],"کد یکتا مسکن",[956,957],"خرید زمین امن","safe-land-purchase-15-tips",[959,957],"جلوگیری از خرید اراضی ملی",[961,957],"برگ تشخیص ماده ۵۶",[963,964],"احداث نیروگاه خورشیدی","solar-power-plant-land-guide",[966,964],"زمین نیروگاه خورشیدی دولتی",[968,964],"وام نیروگاه خورشیدی",[970,971],"عقد رهن","mortgage-contract-legal-aspects",[973,971],"رهن ملک",[975,971],"تفاوت رهن و وثیقه",[977,978],"رژه سیاره ای","planetary-parade-what-when-how",[980,978],"هم راستایی سیارات",[982,978],"رصد سیارات",[984,985],"سامانه خودنویس","khodnevis-property-registration",[987,985],"ثبت قرارداد ملک آنلاین",[989,985],"قرارداد اجاره خودنویس",[991,992],"تاریخچه مریخ","mars-history-why-lost-water-and-air",[994,992],"جو مریخ",[996,992],"آب مریخ باستان",[998,999],"GIS مدیریت اراضی ملی","integrated-tech-land-management",[1001,999],"پهپاد مدیریت اراضی",[1003,999],"سامانه دیجیتال اراضی ملی",[1005,1006],"استعلام اراضی ملی","national-land-inquiry-step-by-step",[1008,1006],"منابع طبیعی استعلام زمین",[1010,1006],"پیگیری استعلام اراضی ملی",[1012,1013],"کاربردهای هوش مصنوعی","ai-applications-daily-life-industry",[1015,1013],"AI در صنعت",[1017,1013],"هوش مصنوعی در زندگی روزمره",[1019,1020],"سرمایه گذاری در مکران","makran-investment-opportunity",[1022,1020],"مکران پایتخت جدید ملک",[1024,1020],"بازار ملک مکران",[1026,1027],"مکران کجاست","where-is-makran-iran-new-capital",[1029,1027],"پایتخت جدید ایران",[1031,1027],"انتقال پایتخت از تهران",[1033,1034],"پهپاد در مدیریت اراضی","drone-applications-land-management",[1036,1034],"کاربرد پهپاد در منابع طبیعی",[1038,1034],"نظارت اراضی ملی با پهپاد",[1040,1041],"ثبت اختراع آنلاین","my-ssaa-guide-part-2",[1043,1041],"ثبت علامت تجاری my.ssaa.ir",[1045,1041],"مالکیت معنوی ثبت من",[1047,1048],"پیش فروش ملک","pre-sale-pre-purchase-real-estate",[1050,1048],"پیش خرید آپارتمان",[1052,1048],"قوانین پیش فروش ملک",[1054,1055],"مسکن ارزان قیمت","affordable-housing-analysis-economic",[1057,1055],"مسکن اجتماعی ایران",[1059,1055],"تحلیل بازار مسکن ارزان",[1061,1062],"هوش مصنوعی در حقوق","ai-tools-in-law-iran-and-world",[1064,1062],"ابزار AI حقوقی",[1066,1062],"نرم افزار حقوقی هوشمند",[1068,1069],"GIS در مدیریت اراضی","gis-applications-land-management",[1071,1069],"سیستم اطلاعات جغرافیایی اراضی",[1073,1069],"کاربرد GIS منابع طبیعی",[1075,1076],"تغییرات جمعیتی مسکن ایران","demographic-changes-housing-iran-impacts",[1078,1076],"بازار مسکن و جمعیت",[1080,1076],"سالمندی جمعیت مسکن",[1082,1083],"سامانه ثبت من","my-ssaa-guide-part-1",[1085,1083],"my.ssaa.ir راهنما",[1087,1083],"ثبت ملک آنلاین ssaa",[1089,1090],"هوش مصنوعی","what-is-ai-history-and-applications",[1092,1090],"تاریخچه هوش مصنوعی",[1094,1090],"یادگیری ماشین",[1096,1097],"سامانه دیجیتال مدیریت اراضی","digital-land-management-system",[1099,1097],"کاداستر دیجیتال",[1101,1097],"GIS اراضی ملی",[1103,1104],"نقشه برداری ثبتی","cadastral-surveying-importance-and-uses",[1106,1104],"کاداستر نقشه برداری",[1108,1104],"نقشه برداری کاداستر",[1110,1111],"صندوق سرمایه گذاری ملک","reit-investment-guide-2025",[1113,1111],"REIT",[1115,1111],"سرمایه گذاری مسکن REIT",[1117,1118],"واقعیت مجازی نقشه برداری","ar-vr-surveying-complete-guide-part2",[1120,1118],"VR در نقشه برداری",[1122,1118],"نقشه برداری هوشمند VR",[1124,1125],"لیزر اسکنر نقشه برداری","laser-scanner-guide-for-3d-surveying",[1127,1125],"نقشه برداری سه بعدی LiDAR",[1129,1125],"لیزر اسکنر",[1131,1132],"اراضی ملی","national-lands-iran-guide",[1134,1132],"قوانین اراضی ملی",[1136,1132],"تشخیص اراضی ملی",[1138,1139],"دیجیتال مارکتینگ ملک","real-estate-digital-marketing",[1141,1139],"بازاریابی آنلاین مسکن",[1143,1139],"SEO ملک و مسکن",[1145,61],"بهترین عکس کهکشان ۲۰۲۴",[1147,61],"مسابقه عکاسی راه شیری",[1149,61],"عکس نجومی ۲۰۲۴",[1151,1152],"واقعیت افزوده نقشه برداری","ar-vr-surveying-complete-guide-part1",[1154,1152],"AR در نقشه برداری",[1156,1152],"تفاوت AR و VR نقشه برداری",[1158,1159],"طراحی داخلی و ارزش ملک","interior-design-property-value",[1161,1159],"افزایش ارزش ملک با دکوراسیون",[1163,1159],"طراحی داخلی برای فروش خانه",[1165,1166],"تغییر کاربری اراضی کشاورزی","agricultural-land-use-change-law-1404",[1168,1166],"قانون تغییر کاربری ۱۴۰۴",[1170,1166],"جریمه تغییر کاربری کشاورزی",[1172,1173],"روانشناسی خرید ملک","real-estate-buy-sell-psychology-guide",[1175,1173],"رفتار خریدار مسکن",[1177,1173],"روانشناسی فروش ملک",[1179,1180],"هوش مصنوعی در نقشه برداری","artificial-intelligence-in-surveying",[1182,1180],"AI نقشه برداری",[1184,1180],"کاربرد AI در نقشه برداری",[1186,1187],"فروش سریع ملک","prepare-property-for-fast-sale",[1189,1187],"آماده سازی ملک برای فروش",[1191,1187],"ترفند فروش خانه",[1193,1194],"مریخ","mars-why-red-planet-is-our-future",[1196,1194],"سکونت انسان در مریخ",[1198,1194],"آینده مریخ برای بشر",[1200,1201],"یونوسفر","ionosphere-smartphone-surveying",[1203,1201],"GPS و یونوسفر",[1205,1201],"دقت GPS موبایل",[1207,1208],"معیارهای قیمت گذاری ملک","property-pricing-criteria",[1210,1208],"قیمت آپارتمان مشهد",[1212,1208],"عوامل قیمت ملک",[1214,1215],"سونار","advanced-sonar-new-tech-and-applications",[1217,1215],"فناوری سونار",[1219,1215],"کاربرد سونار زیر آب",[1221,1222],"اراضی موات","land-mavat-history-iran",[1224,1222],"تاریخچه اراضی موات ایران",[1226,1222],"تفاوت موات و بایر",[1228,1229],"نقشه برداری و مدیریت زلزله","surveying-remote-sensing-earthquake-p2",[1231,1229],"InSAR زلزله",[1233,1229],"سنجش از دور در زلزله",[1235,1236],"سند معارض","conflicting-deed-guide-prevention",[1238,1236],"رفع سند معارض",[1240,1236],"پیشگیری از سند معارض",[1242,1243],"نقشه برداری در لرزه شناسی","surveying-remote-sensing-earthquake-p1",[1245,1243],"GNSS و زلزله",[1247,1243],"سنجش از دور لرزه نگاری",[1249,1250],"قانون حدنگار","boundary-law-and-land-registration-laws",[1252,1250],"الزام به ثبت اراضی",[1254,1250],"کاداستر قانون",[1256,1257],"فناوری ژئودزی آلمان","geodesy-technology-germany-visit",[1259,1257],"پروژه های ژئودزی اروپا",[1261,1257],"ژئودزی مدرن",[1263,1264],"تبدیل سند مشاع به مفروز","guide-separation-joint-ownership",[1266,1264],"افراز ملک مشاع",[1268,1264],"هزینه تبدیل سند مشاع",[1270,1271],"انواع اراضی در ایران","land-types-history-iran",[1273,1271],"اراضی تاریخی ایران",[1275,1271],"اراضی خالصه و موقوفه",[1277,1278],"هیدروگرافی","what-is-hydrography-underwater-surveying",[1280,1278],"نقشه برداری زیر آب",[1282,1278],"فناوری سونار هیدروگرافی",[1284,1285],"ArcGIS مدیریت اراضی","arcgis-technology-land-management",[1287,1285],"مدل سازی سه بعدی GIS",[1289,1285],"تحلیل اراضی با ArcGIS",[1291,1292],"اصلاحات ارضی ایران","land-reform-policies-in-iran",[1294,1292],"انقلاب سفید زمین",[1296,1292],"تاریخچه اصلاحات ارضی",[1298,1299],"سند تک برگ","what-is-title-deed-why-mandatory",[1301,1299],"مزایای سند تک برگ",[1303,1299],"اخذ سند تک برگ",[1305,1306],"مالکیت زمین ایران باستان","ancient-iran-land-ownership-history",[1308,1306],"تاریخ زمین داری ایران",[1310,1306],"دهقانان ساسانی",[1312,1313],"انواع کاداستر","cadastre-types-10-modern-technologies",[1315,1313],"فناوری های نوین کاداستر",[1317,1313],"کاداستر ۲۰۲۵",[1319,1320],"تاریخچه سکونت بشر","human-settlement-evolution-history",[1322,1320],"یکجانشینی انسان",[1324,1320],"آغاز کشاورزی و شهرنشینی",[1326,1327],"نقشه برداری نظامی","military-surveying-guide-tech-future",[1329,1327],"فناوری نظامی نقشه برداری",[1331,1327],"کاربرد نقشه برداری در ارتش",[1333,1334],"تاریخچه مالکیت اراضی ایران","land-ownership-iran-5000-years",[1336,1334],"زمین خواری تاریخی",[1338,1334],"اصلاحات ارضی ایلامیان تا امروز",[1340,1341],"کاداستر","cadastre-history-applications-challenges",[1343,1341],"تاریخچه کاداستر",[1345,1341],"کاربرد کاداستر",[1347,1348],"تفاوت قولنامه و مبایعه نامه","sale-agreement-vs-deed-legal-guide",[1350,1348],"ملک قولنامه ای",[1352,1348],"ریسک قولنامه ملک",[1354,1355],"تاریخچه سند ملکی","history-of-ownership-document",[1357,1355],"سند ملک باستان",[1359,1355],"تحول سند مالکیت",[1361,1362],"منظومه شمسی","solar-system-planets-and-moons",[1364,1362],"سیارات منظومه شمسی",[1366,1362],"قمرهای منظومه شمسی",[1368,1369],"نقشه برداری زیرزمینی","underground-surveying-mapping",[1371,1369],"نقشه برداری معدن",[1373,1369],"نقشه برداری تونل",[1375,1376],"شهرنشینی","urbanization-history-challenges-future",[1378,1376],"تاریخچه شهرنشینی",[1380,1376],"چالش های شهرنشینی",[1382,1383],"حقوق ملکی ایران","property-law-guide-iran",[1385,1383],"قوانین ملک ایران",[1387,1383],"راهنمای قانونی خرید ملک",[1389,1390],"شهرستان بردسکن","bardaskan-county-guide",[1392,1390],"بردسکن خراسان رضوی",[1394,1395],"آینده مشاور ملک","tech-and-real-estate-agent-threat-or-op",[1397,1395],"تکنولوژی در ملک و مسکن",[1399,1395],"دیجیتال مارکتینگ مشاور ملک",[1401,1402],"هوش مصنوعی برای وکلا","ai-in-law-llm-guide-for-lawyers",[1404,1402],"LLM در حقوق",[1406,1402],"AI در تحلیل قرارداد",[1408,1409],"بلاک چین ملک","real-estate-tech-blockchain-vr-ai",[1411,1409],"هوش مصنوعی در مسکن",[1413,1409],"واقعیت مجازی برای بازدید ملک",[1415,1416],"کتاب سه دقیقه نخستین","first-three-minutes-book-summary",[1418,1416],"استیون واینبرگ بیگ بنگ",[1420,1416],"خلاصه کتاب بیگ بنگ",[1422,1423],"تاریخچه مالکیت زمین","land-ownership-history-blockchain",[1425,1423],"بلاک چین مالکیت زمین",[1427,1423],"تحول مالکیت زمین",[1429,1430],"نقشه برداری صنعتی","industrial-surveying-importance",[1432,1430],"LiDAR در صنعت",[1434,1430],"تفاوت نقشه برداری صنعتی و عمومی",[1436,1437],"تاریخچه ملک","property-history",[1439,1437],"بازار مسکن تاریخی",[1441,1437],"تحول بازار ملک",[1443,1444],"حرکت ماهواره در فضا","how-do-satellites-move-in-space",[1446,1444],"مدار ماهواره",[1448,1444],"انواع ماهواره",[1450,1451],"تاریخچه نقشه برداری","history-of-surveying-from-2700-bc",[1453,1451],"نقشه برداری در مصر باستان",[1455,1451],"تحول علم نقشه برداری",[1457,1458],"پیدایش زمین","earth-birth-4-billion-years-ago",[1460,1458],"تشکیل سیاره زمین",[1462,1458],"تاریخچه زمین ۴.۶ میلیارد سال",[1464,1465],"نظریه بیگ بنگ","big-bang-theory-origins-of-universe",[1467,1465],"آغاز جهان بیگ بنگ",[1469,1465],"شواهد بیگ بنگ",[1471,1472],"قرارداد اجاره آپارتمان","apartment-rental-contract-drafting",[1474,1472],"تنظیم قرارداد اجاره",[1476,1472],"نکات حقوقی اجاره نامه",[1478,1479],"ممنوع الخروجی","iran-travel-ban-exit-restrictions-guides",[1481,1479],"استعلام ممنوع الخروجی",[1483,1479],"رفع ممنوع الخروجی",[1485,1486],"شهرستان بجستان","bajestan-county-guide",[1488,1486],"بجستان خراسان رضوی",[1490,1491],"شهرستان چناران","chenaran-county-guide",[1493,1491],"چناران خراسان رضوی",[1495,1496],"شهرستان جوین","joveyn-county-guide",[1498,1496],"جوین خراسان رضوی",[1500,1501],"ثبت شرکت معماری","architecture-company",[1503,1501],"مجوز شرکت معماری",[1505,1501],"راهنمای قانونی شرکت معماری",[1507,1508],"کارشناس رسمی شهرسازی","court-certified-expert-urban-planning",[1510,1508],"برنامه ریزی شهری کارشناسی",[1512,1508],"درآمد کارشناس شهرسازی",[1514,1515],"شهرستان گلبهار","golbahar-county-guide",[1517,1515],"گلبهار مشهد",[1519,1515],"سرمایه گذاری گلبهار",[1521,1522],"شهرستان خواف","khaf-county-guide",[1524,1522],"خواف خراسان رضوی",[1526,1527],"شهرستان تایباد","taybad-county-guide",[1529,1527],"تایباد مرزی خراسان",[1531,1532],"شهرستان گناباد","gonabad-county-guide",[1534,1532],"قنات قصبه گناباد",[1536,1537],"شهرستان فریمان","fariman-county-guide",[1539,1537],"فریمان خراسان رضوی",[1541,1542],"شهرستان تربت جام","torbat-jam-county-guide",[1544,1542],"تربت جام خراسان",[1546,1547],"شهرستان تربت حیدریه","torbat-heydariyeh-county-guide",[1549,1547],"زعفران تربت حیدریه",[1551,1552],"شهرستان کاشمر","kashmar-county-guide",[1554,1552],"کاشمر خراسان رضوی",[1556,1557],"مشاور ملک موفق","agent-client-vs-sales-focus",[1559,1557],"فروشنده محور یا مشتری محور",[1561,1557],"سبک مشاوره ملک",[1563,1564],"شهرستان درگز","dargaz-county-guide",[1566,1564],"درگز خراسان رضوی",[1568,1569],"مقابله زحل","saturn-opposition-complete-observation",[1571,1569],"رصد زحل",[1573,1569],"حلقه های زحل",[1575,1576],"شهرستان سرخس","sarakhs-county-guide",[1578,1576],"سرخس خراسان رضوی",[1580,1581],"پلاک ثبتی","registry-vs-subdivision-plaque",[1583,1581],"پلاک تفکیکی",[1585,1581],"استعلام پلاک ملک",[1587,1588],"بحران آب جهانی","all-about-water-cosmic-to-crisis",[1590,1588],"منشأ آب در زمین",[1592,1588],"چرخه آب طبیعت",[1594,1595],"شهرستان نیشابور","neyshabur-county-guide",[1597,1595],"نیشابور خراسان رضوی",[1599,1595],"گردشگری نیشابور",[1601,1602],"پرتفوی ملکی","real-estate-portfolio-guide",[1604,1602],"سبد سرمایه گذاری ملک",[1606,1602],"ریسک سرمایه گذاری مسکن",[1608,1609],"معماران بزرگ ایرانی","iranian-architects-top-list",[1611,1609],"معماری ایران معاصر",[1613,1609],"آثار معماران ایرانی",[1615,1616],"شهرستان سبزوار","sabzevar-county-guide",[1618,1616],"سبزوار خراسان رضوی",[1620,1616],"گردشگری سبزوار",[1622,1623],"شهرستان نظرآباد","nazarabad-county-guide",[1625,1623],"نظرآباد استان البرز",[1627,1628],"GPS","what-is-gps-and-how-does-it-work",[1630,1628],"سامانه موقعیت یابی جهانی",[1632,1628],"کاربرد GPS",[1634,1635],"شهرستان فردیس","fardis-county-guide",[1637,1635],"فردیس استان البرز",[1639,1640],"ماه خونین","blood-moon-lunar-eclipse-explained",[1642,1640],"ماه گرفتگی قرمز",[1644,1640],"رصد ماه گرفتگی",[1646,1647],"بیوگرافی دونالد ترامپ","donald-trump-biography",[1649,1647],"دونالد ترامپ ملک",[1651,1647],"ترامپ ریاست جمهوری ۲۰۲۴",[1653,1654],"شهرستان طالقان","taleqan-county-guide",[1656,1654],"طالقان استان البرز",[1658,1654],"گردشگری طالقان",[1660,1661],"شهرستان ساوجبلاغ","savojbolagh-county-guide",[1663,1661],"ساوجبلاغ استان البرز",[1665,1666],"شهرستان چهارباغ","chaharbagh-county-guide",[1668,1666],"چهارباغ استان البرز",[1670,1671],"شهرستان اشتهارد","eshtehard-county-guide",[1673,1671],"اشتهارد استان البرز",[1675,1676],"شهرستان کهک","kahak-county-guide",[1678,1676],"کهک استان قم",[1680,1681],"ژئودزی","what-is-geodesy-history-tools-and-uses",[1683,1681],"علم ژئودزی",[1685,1681],"ژئودزی و GPS",[1687,1688],"شهرستان جعفرآباد قم","jafarabad-county-guide",[1690,1688],"جعفرآباد استان قم",[1692,1693],"خانه هوشمند مزایا","smart-home-pros-cons-value",[1695,1693],"مزایا و معایب خانه هوشمند",[1697,1693],"خانه هوشمند و ارزش ملک",[1699,1700],"شهرستان آوج","avaj-county-guide",[1702,1700],"آوج استان قزوین",[1704,1705],"شهرستان البرز قزوین","alborz-county-guide",[1707,1705],"البرز استان قزوین",[1709,1710],"شهرستان تاکستان","takestan-county-guide",[1712,1710],"انگور تاکستان",[1714,1710],"تاکستان قزوین",[1716,1717],"شهرستان بوئین زهرا","buin-zahra-county-guide",[1719,1717],"بوئین زهرا قزوین",[1721,1722],"شهرستان آبیک","abyek-county-guide",[1724,1722],"آبیک استان قزوین",[1726,1727],"شهرستان ملارد","malard-county-guide",[1729,1727],"ملارد استان تهران",[1731,1727],"سرمایه گذاری ملارد",[1733,1734],"مهندسی کشاورزی","agricultural-engineering",[1736,1734],"رشته کشاورزی بازار کار",[1738,1734],"درآمد مهندس کشاورزی",[1740,1741],"شهرستان شمیرانات","shemiranat-county-guide",[1743,1741],"شمیرانات تهران",[1745,1741],"ویلاهای شمیرانات",[1747,1748],"شهرستان قدس","qods-county-guide",[1750,1748],"قدس تهران",[1752,1753],"شهرستان فیروزکوه","firoozkooh-county-guide",[1755,1753],"فیروزکوه تهران",[1757,1753],"گردشگری فیروزکوه",[1759,1760],"بحران آب ایران","iran-water-crisis-solutions",[1762,1760],"مدیریت آب پایدار ایران",[1764,1760],"راهکارهای کمبود آب",[1766,1767],"شهرستان ری","rey-county-guide",[1769,1767],"شهرری تهران",[1771,1767],"جاذبه های ری",[1773,1774],"جید میلز","jade-mills-richest-real-estate-agent",[1776,1774],"ثروتمندترین مشاور ملک دنیا",[1778,1774],"موفق ترین مشاور ملک",[1780,1781],"کره زمین","earth-amazing-facts-about-blue-planet",[1783,1781],"حقایق زمین",[1785,1781],"گرمایش جهانی زمین",[1787,1788],"حکم تخلیه مستاجر","tenant-eviction-order",[1790,1788],"دستور تخلیه فوری",[1792,1788],"مراحل تخلیه مستاجر",[1794,1795],"شهرستان رباط کریم","robat-karim-county-guide",[1797,1795],"رباط کریم تهران",[1799,1800],"شهرستان دماوند","damavand-county-guide",[1802,1800],"دماوند تهران",[1804,1800],"کوه دماوند گردشگری",[1806,1807],"ماه ماهی خاویار","sturgeon-moon-august-full-moon",[1809,1807],"ابرماه اگوست",[1811,1807],"ماه کامل اوت",[1813,1814],"راهنمای خرید خانه","buying-renting-house-guide",[1816,1814],"چک لیست خرید ملک",[1818,1814],"راهنمای اجاره آپارتمان",[1820,1821],"شهرستان پیشوا","pishva-county-guide",[1823,1821],"پیشوا تهران",[1825,1826],"راهنمای سامانه اسکان","answer-faq-amlak-mrud-platform",[1828,1826],"رفع خطا سامانه اسکان",[1830,1831],"شهرستان پردیس","pardis-county-guide",[1833,1831],"پردیس تهران شرق",[1835,1836],"سنجش از دور","what-is-remote-sensing-concepts-and-uses",[1838,1836],"فناوری RS سنجش از دور",[1840,1836],"ماهواره سنجش از دور",[1842,1843],"مهندسی معماری","architecture-engineering",[1845,1843],"رشته معماری بازار کار",[1847,1843],"درآمد مهندس معمار",[1849,1850],"شهرستان پاکدشت","pakdasht-county-guide",[1852,1850],"پاکدشت تهران",[1854,1850],"کشاورزی پاکدشت",[1856,1857],"کارشناس رسمی معدن","court-certified-expert-mining",[1859,1857],"دادگستری معدن",[1861,1857],"حق الزحمه کارشناس معدن",[1863,1864],"کارشناس رسمی مهندسی آب","court-certified-expert-water-engineering",[1866,1864],"کارشناس آب دادگستری",[1868,1864],"صلاحیت کارشناس آب",[1870,1871],"شهرستان کلات","kalat-county-guide",[1873,1871],"کلات خراسان رضوی",[1875,1871],"گردشگری کلات",[1877,1878],"شهرستان بهارستان","baharestan-county-guide",[1880,1878],"بهارستان تهران",[1882,1883],"قانون تعیین تکلیف ملک","property-status-law-official-deed-guide",[1885,1883],"هیات تعیین تکلیف اراضی",[1887,1883],"سند رسمی ملک بدون سند",[1889,1890],"شهرستان اسلامشهر","eslamshahr-county-guide",[1892,1890],"اسلامشهر تهران",[1894,1895],"مهندس عمران","civil-engineer-education-salary-job",[1897,1895],"رشته عمران درآمد",[1899,1895],"بازار کار مهندسی عمران",[1901,1902],"ماده ۱۰۰ شهرداری","commission-article-100-the-municipal-law",[1904,1902],"تخلفات ساختمانی",[1906,1902],"کمیسیون ماده ۱۰۰",[1908,1909],"شهرستان تالش","talesh-county-guide",[1911,1909],"تالش",[1913,1909],"گردشگری تالش",[1915,1916],"تلسکوپ جیمز وب","james-web-journey-to-cosmic-origins",[1918,1916],"کشفیات جیمز وب ۲۰۲۵",[1920,1916],"جیمز وب کهکشان","2026-02-22T14:15:21+03:30"]