چکیده دادنامه و رای دادگاه درباره ماهیت امضای ظهر چک: امضای ظهر چک ظهور در ظهرنویسی دارد و مدعی ضمانت بودن امضاء باید دلیل آن را ارئه کند.

رأی دادگاه بدوی

در خصوص دعوای اقای ک. ق.ز. علیه اقای م. توبیان مبنی بر مطالبه 232/532/000 ریال وجه چهار فقره چک با مشخصات مذکور در دادخواست نظر به اینکه اقای خواهان هم در متن دادخواست تقدیمی و هم در اظهارات خود در جلسه دادرسی به صراحت اعلام کرده که به عنوان ظهر نویس علیه خوانده طرح دعوا کرده است و محققا" عنوان ظهر نویس موجد مسئولیت به شرح مقرر در مواد 245 به بعد قانون تجارت برای ظهرنویس است پس دعوا علیه خوانده در این جا و از این منظر بررسی شد . نظر به اینکه مطابق مستفاد از مواد 245 تا 248 قانون تجارت و عملکرد قاطع عرف مبادله اسناد تجاری ظهر نویسی تا پیش از واخواست محقق می شود و اینکه دارنده سند تجاری پس از واخواست (در اینجا صدور گواهی عدم پرداخت )نسبت به انتقال ان اقدام کند می تواند از جمله نقل و انتقالات اموال (در اینجا طلب) باشد چه هر دارنده ای به عنوان مالک می تواند در مایملک خود تصرفات مجاز را انجام دهد اما این نقل و انتقال برای انتقال گیرنده این حق را ایجاد نمی کند که به عنوان ظهر نویس علیه انتقال دهنده طرح دعوا کند انچنان که خواهان این دعوا ادعا دارد . در حالیکه نگاهی به تاریخ چکها و تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت و همچنین تاریخ طرح دعوا نشان می دهد که فاصله ای بعضا" تا هجده سال بین تاریخ صدور چک و تاریخ طرح دعوا بر عدم استقرار دین مسلم دلالت دارد . نظر به اینکه اقای خواهان خود را بازرگان معرفی کرده و از دیگر سو در جلسه دادرسی اظهار داشت که برای مراودات تجاری چک صادر شده و از این رو موضوع مشمول حکم مقرر در ماده 318قانون تجارت نیز هست انجاکه امکان تعقیب قضایی ادعاهای ناشی از سند تجاری به ویژه با توجه به حکم مقرر در ماده 319 همان قانون بعد از انقضای پنج سال از تاریخ واخواست ممکن نیست نتیجه ان که دعوای خواهان علیه خوانده به عنوان ظهر نویس قابل استماع نیست و دادگاه به استناد قواعد مذکور در متن رای و مواد 2 (بند 11 )84 و 89 قانون ایین دادرسی مدنی قرار رد دعوا صادر می شود . این رای حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ در دادگاه تجدید نظر استان تهران قابل تجدید نظر خواهی است .

رئیس شعبه 36 دادگاه عمومی تهران - همایون رضایی نژاد

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

در خصوص تجدیدنظر خواهی آقای ک. ق.ز. به طرفیت آقای م. ت. از دادنامه شماره 9401055 مورخ 94/9/23 صادره ازشعبه 36 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن قرار رد دعوا به دلیل مندرج در دادنامه تجدیدنظرخواسته مبنی بر مطالبه وجه چهار فقره چک صادر گردیده است عمده دلیل تجدیدنظرخواهی این است که تجدیدنظرخواه مدعی است تجدیدنظرخوانده چکها را به عنوان ضامن امضا نموده است نه ظهر نویس مع الوصف با توجه به محتویات پرونده واظهارات قبلی آنها واینکه برای ادعای ضمانت بودن امضا دلیلی ارائه ننموده است فلذا با توجه به محتویات پرونده وادله و مستندات ابرازی طرفین وتحقیقات انجام شده تجدیدنظر خواهی مقرون به دلیلی نیست که موجبات فسخ دادنامه معترض عنه را فراهم آورد ورای صادره از نظر استناد به مواد ومنابع قانونی ورعایت اصول وقواعد دادرسی نیز فاقد اشکال بوده وبر اساس موازین قانونی ومستنبط از اصول وقواعد حقوقی اصدار یافته است فلذا باستناد ماده 358 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب در امورمدنی ضمن رد تجدیدنظر خواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را عینا" تایید واستوار می نماید- این رای حضوری و قطعی است/.

مستشاران شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر استان تهران

مجتبی شفیعی - سید فرخ مرتضوی