مقررات نظام ایمنی هسته ای در خصوص نواحی انحصاری، کم جمعیت و فاصله از مرکز جمعیت در تاسیسات هسته ای

هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۲/۷/۲۳ به پیشنهاد سازمان انرژی اتمی ایران (مرکز نظام ایمنی هسته ای کشور) و به استناد تبصره (۱) ماده (۲۶) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، مقررات نظام ایمنی هسته ای در خصوص نواحی انحصاری، کم جمعیت و فاصله از مرکز جمعیت در تأسیسات هسته ای به شرح زیر تصویب کرد: مقررات نظام ایمنی هسته ای در خصوص نواحی انحصاری، کم جمعیت و فاصله از مرکز جمعیت در تأسیسات هسته ای

مصوب ۱۴۰۲,۰۷,۲۳

با اصلاحات و الحاقات بعدی

ماده ۱ - در این تصویب نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند: ۱ - پروانه: مجوزی که توسط سازمان انرژی اتمی ایران (مرکز نظام ایمنی هسته ای کشور) برای اشخاص حقیقی و حقوقی و به منظور انجام فعالیت های مشخص در زمینه تأسیسات و فعالیت های هسته ای و پرتویی تهیه می شود. ۲ - تأسیسات هسته ای: هر نوع عامل واکنش (راکتور) هسته ای، تأسیسات تولید سوخت هسته ای، تأسیسات نگهداری سوخت مصرف شده، تأسیسات فرآوری اورانیوم و تأسیسات غنی سازی اورانیوم. ۳ - حادثه: هر رویداد ناخواسته اعم از خطای بهره برداری، نقص فنی تجهیزات و نیز سایر رویداد ها در تأسیسات هسته ای که پی آمد یا پی آمد های محتمل آن از نظر ایمنی قابل چشم پوشی نباشد. ۴ - مقدار (دُز): معیاری برای بیان دریافت یا جذب پرتو که حسب مورد، توسط کمیت هایی نظیر مقدار (دُز) جذبی، مقدار (دُز) عضو، مقدار (دُز) معادل، مقدار (دُز) مؤثر، مقدار (دُز) معادل اجباری یا مقدار (دُز) مؤثر اجباری به کار می رود. ۵ - اورانیوم حل شدنی: ترکیبی از اورانیوم که قابلیت حل شدن در منابع آبی (سطحی، زیر زمینی و آشامیدنی) را دارا باشد. ۶ - بهره بردار: هر شخص حقیقی یا حقوقی دارای پروانه مکان یابی، احداث، راه اندازی، بهره برداری، بستن یا برچینش تأسیسات هسته ای، که سازمان، وی را به عنوان بهره بردار تأسیسات هسته ای می شناسد. ماده ۲ - پیرامون تأسیسات هسته ای به سه ناحیه انحصاری، کم جمعیت و فاصله از مرکز جمعیت تقسیم می شود. شعاع این نواحی بر مبنای اثرات پرتو شناختی (رادیولوژیکی) و غیرپرتوشناختی (رادیولوژیکی) ناشی از پخش مواد پرتوزا و غیرپرتوزا، هنگام بروز بدترین حادثه فرضی در بدترین شرایط محیطی - اقلیمی منطقه، توسط متقاضی یا دارنده پروانه محاسبه می شود و به تأیید سازمان انرژی اتمی ایران (مرکز نظام ایمنی هسته ای کشور) می رسد. تبصره - دارندگان پروانه تأسیسات هسته ای مکلفند مطابق تبصره (۱) ماده (۲) آیین نامه اجرایی تبصره (۲) ماده (۲۶) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور موضوع تصویب نامه شماره ۵۲۳۳۵/ت۵۹۴۵۹هــ مورخ ۱۴۰۱/۴/۱ اقدام نمایند. ماده ۳ - شعاع ناحیه انحصاری به شرح زیر است: ۱ - شعاع ناحیه انحصاری برای عامل واکنش (راکتور)های هسته ای، تأسیسات تولید سوخت هسته ای و تأسیسات نگهداری سوخت مصرف شده به گونه ای محاسبه می شود که اگر فردی از آغاز حادثه فرضی و پخش مواد پرتوزا در محیط، به مدت دو ساعت در هر نقطه از مرز این ناحیه قرار گیرد، در بدترین شرایط ناشی از حادثه فرضی و شرایط محیط، مقدار (دُز) مؤثر تمام بدن وی از (۲۵۰) میلی سیورت یا مقدار (دُز) مؤثر تیرویید وی از (۳) سیورت تجاوز ننماید. ۲ - شعاع ناحیه انحصاری برای تأسیسات فرآوری و تأسیسات غنی سازی اورانیوم با در نظر گرفتن اثرات بالقوه مواد هسته ای و مواد هسته ای و مواد شیمیایی هگزافلورید اورانیوم (یو اف ۶) و گاز هیدروژن فلورید (اچ اف) به گونه ای محاسبه می شود که: الف - چنانچه فردی از آغاز حادثه فرضی و پخش مواد پرتوزا در محیط، به مدت دو ساعت در هر نقطه از مرز خارجی این ناحیه قرار گیرد، در بدترین شرایط ناشی از حادثه فرضی و شرایط محیطی، مقدار (دُز) مؤثر تمام بدن وی از (۲۵۰) میلی سیورت تجاوز ننماید. ب - چنانچه فردی به مدت (۳۰) دقیقه در هر نقطه از مرزهای خارجی این ناحیه، در معرض ابر حاوی گاز هیدروژن فلورید (اچ اف) ناشی از حادثه فرضی قرار گیرد، حداکثر غلظتی که در معرض آن قرار می گیرد از (۲۵) میلی گرم بر مترمکعب تجاوز ننماید. این مقدار حداکثر غلظتی از گاز هیدروژن فلورید (اچ اف) است که افراد می توانند بدون هیچ نشانه بارز بیماری یا اثر غیرقابل برگشت بر سلامتی، حداکثر به مدت (۳۰) دقیقه در معرض آن قرار گیرد. پ - میزان دریافت اورانیوم حل شدنی به صورت یک باره از (۱۰) میلی گرم تجاوز ننماید. ماده ۴ - شعاع ناحیه کم جمعیت به شرح زیر است: ۱ - شعاع ناحیه کم جمعیت برای عامل واکنش (راکتور)های هسته ای، تأسیسات تولید سوخت هسته ای و تأسیسات نگهداری سوخت مصرف شده، بلافاصله پس از ناحیه انحصاری این تأسیسات قرار دارد و شعاع این ناحیه به گونه ای محاسبه می شود که اگر فردی در هر نقطه از مرز این ناحیه و در معرض ابر پرتوزای ناشی از حادثه فرضی قرار گیرد، در مدت (۳۰) روز، مقدار (دُز) مؤثر تمام بدن وی از (۲۵۰) میلی سیورت یا مقدار (دُز) مؤثر تیرویید وی از (۳) سیورت تجاوز تجاوز نماید. ۲ - شعاع ناحیه کم جمعیت برای تأسیسات فرآوری و تأسیسات غنی سازی اورانیوم، بلافاصله پس از ناحیه انحصاری این تأسیسات قرار دارد و شعاع این ناحیه به گونه ای محاسبه می شود که: الف - اگر فردی در هر نقطه از مرز خارجی این ناحیه و در معرض ابر پرتوزای ناشی از حادثه فرضی قرار گیرد، در مدت (۳۰) روز، مقدار (دُز) مؤثر تمام بدن وی از (۲۵۰) میلی سیورت تجاوز ننماید. ب - اگر فردی به مدت دو ساعت در هر نقطه از مرزهای خارجی این ناحیه، در معرض ابر حاوی گاز هیدروژن فلورید (اچ اف) ناشی از حادثه فرضی قرار گیرد، حداکثر غلظتی که در معرض آن قرار می گیرد از (۱۲/۵) میلی گرم بر مترمکعب تجاوز ننماید. ماده ۵ - فاصله از مرکز جمعیت نزدیک ترین گروه و جمعیت مردمی متمرکز که بیش از (۲۵۰۰۰) نفر را در خود جای دهد، باید از تأسیسات هسته ای حداقل چهار سوم شعاع ناحیه کم جمعیت باشد. فاصله مرکز جمعیت از تأسیسات هسته ای متناسب با میزان کل مقدار (دُز) تجمیعی و اثرات مواد شیمیایی قابل پیش بینی با در نظر گرفتن توزیع جمعیت و ارزیابی اثرات احتمالی پرتو شناختی (رادیولوژیکی) و غیرپرتو شناختی (رادیولوژیکی) حادثه در تأسیسات هسته ای بر کل جمعیت آن ناحیه تعیین می گردد. ماده ۶ - در صورت وجود چند تأسیس هسته ای در یک ساختگاه، نواحی انحصاری، کم جمعیت و فاصله از مرکز جمعیت با در نظر گرفتن موارد زیر محاسبه می گردد: ۱ - در صورتی که تأسیسات هسته ای تا اندازه ای از یکدیگر مستقل باشند که وقوع حادثه در هر یک از آنها، بر کارکرد ایمن تأسیسات دیگر تأثیر نداشته باشد، شعاع نواحی انحصاری، کم جمعیت و فاصله از مرکز جمعیت، ابتدا برای هر یک از تأسیسات به صورت جداگانه محاسبه می شود و سپس با لحاظ اجتماع نواحی محاسبه شده، بیشترین مقدار به عنوان ناحیه مذکور آن تأسیسات در نظر گرفته می شود. ۲ - در صورتی که تأسیسات تا اندازه ای با یکدیگر در ارتباط باشند که وقوع حادثه در یکی از آنها، بر کارکرد ایمن دیگر تأسیسات تأثیر داشته باشد، شعاع تجمعی نواحی انحصاری، کم جمعیت و فاصله از مرکز جمعیت باید بر اساس این فرض که محصولات پرتوزا یا شیمیایی پیش بینی شده تمام تأسیسات مرتبط به طور همزمان انتشار و رهاسازی می گردند، محاسبه شود.شعاع این نواحی می تواند با توجه به میزان هم بندی (کوپلینگ) بین تأسیسات، احتمال وقوع حوادث همزمان و احتمال قرار گیری فرد در معرض اثرات تابشی یا شیمیایی ناشی از انتشار همزمان، کاهش یابد. محمد مخبر

معاون اول رییس جمهور