طرح آشیان چیست؟ راهنمای ثبت نام مسکن استیجاری زوج‌های جوان

مقدمه

طرح آشیان برنامه‌ای دولتی برای تأمین مسکن استیجاری زوج‌های جوان فاقد مسکن است. این طرح از طریق مصوبات شورای عالی مسکن راه‌اندازی شده و در بیش از ۵۰ شهر کشور اجرا می‌شود. اگر تازه ازدواج کرده‌اید و توان خرید یا اجاره مسکن در بازار آزاد را ندارید، این راهنما به شما کمک می‌کند بدانید واجد شرایط هستید یا نه.

طرح آشیان چیست؟

طرح آشیان، برنامه‌ای دولتی است که وزارت راه و شهرسازی برای حمایت از زوج‌های جوان اجرا می‌کند. در این طرح، دولت به‌جای واگذاری مسکن، واحدهای آماده را با اجاره‌بهایی بسیار پایین‌تر از نرخ بازار در اختیار خانوارهای واجد شرایط قرار می‌دهد. به این ترتیب، زوج‌های جوانی که توانایی خرید یا اجاره مسکن به قیمت آزاد را ندارند، می‌توانند با پرداخت اجاره یارانه‌ای، مسکن مناسبی اجاره کنند.

پنج شرط اصلی طرح آشیان

شرط اول: مدت ازدواج حداکثر پنج سال

از تاریخ ثبت رسمی ازدواج نباید بیش از پنج سال گذشته باشد. این شرط بر اساس سند ازدواج رسمی بررسی می‌شود. ازدواج‌های عرفی بدون ثبت رسمی پذیرفته نمی‌شوند.

شرط دوم: نداشتن ملک یا زمین مسکونی

متقاضی، همسر، و تمام افراد تحت تکفل نباید در پنج سال اخیر ملک مسکونی یا زمین با کاربری مسکونی داشته باشند. اگر فرزند شما هم به نامش ملکی باشد، طرح به شما تعلق نمی‌گیرد.

شرط سوم: دهک درآمدی ۱ تا ۶

متقاضیان باید بر اساس استعلام پایگاه رفاه ایرانیان در دهک‌های درآمدی ۱ تا ۶ قرار داشته باشند. احراز این شرط به‌صورت خودکار انجام می‌شود و نیازی به ارائه مدرک درآمدی مستقیم نیست.

شرط چهارم: پنج سال سابقه سکونت در شهر محل تقاضا

حداقل یکی از زوجین باید پنج سال سابقه سکونت در شهری که برای آن ثبت‌نام می‌کند داشته باشد. برای ثبت‌نام در شهرهای جدید، سابقه سکونت در کل مجموعه شهری مربوط نیز قابل قبول است.

شرط پنجم: فرم ج سبز برای هر دو نفر

فرم ج سبز نشان می‌دهد که متقاضی از فروردین ۱۳۸۴ ملکی نداشته و از تاریخ ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ از امکانات مسکن نهادهای عمومی غیردولتی استفاده نکرده است.

نکته مهم استعلام فرم ج هم برای متقاضی انجام می‌شود و هم برای همسر. اگر همسر شما پیش از این وام مسکن جوانان گرفته، مسکن مهر دریافت کرده، یا از هر طرح دولتی مسکن استفاده کرده باشد، فرم ج شما قرمز می‌شود.

اگر فرم ج قرمز باشد چه باید کرد؟

اگر نتیجه استعلام قرمز بود، باید از طریق سامانه طرح‌های حمایتی مسکن به نشانی Saman.mrud.ir نسبت به درج اعتراض اینترنتی اقدام کنید. در صورت تأیید اعتراض، فرم ثبت‌نام سبز نمایش داده می‌شود.

نحوه ثبت نام در طرح آشیان

ثبت درخواست از طریق سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن به نشانی  Saman.mrud.ir انجام می‌شود. ثبت‌نام باید توسط سرپرست خانوار انجام شود و سایر اعضا نمی‌توانند به‌جای او اقدام کنند.

یک نکته مهم ثبت درخواست به معنای تضمین دریافت واحد نیست. این موضوع در مکاتبات رسمی وزارت راه تصریح شده است. متقاضیان پس از پالایش، تأیید شرایط، و اولویت‌بندی، مجاز به انتخاب واحدهای ارائه‌شده خواهند بود.

اولویت‌بندی واگذاری واحدها

سه معیار به ترتیب اولویت برای تخصیص واحدها لحاظ می‌شود:

اول — دهک درآمدی خانوارهایی که در دهک‌های پایین‌تر قرار دارند اولویت بیشتری دارند.

دوم — تعداد فرزندان داشتن فرزند بیشتر در اولویت‌بندی امتیاز مثبت دارد.

سوم — آسیب‌پذیری خانوار خانوارهایی که عضو معلول یا سالخورده دارند امتیاز ویژه می‌گیرند.

اجاره‌بهای واحدهای طرح آشیان چقدر است؟

واحدهای این طرح رایگان نیستند؛ اما نرخ اجاره به‌صورت درصدی از نرخ روز بازار محاسبه می‌شود:

| دهک درآمدی | درصد اجاره نسبت به نرخ بازار |

| دهک ۱ و ۲ | ۳۵ درصد |

| دهک ۳ و ۴ | ۴۵ درصد |

| دهک ۵ و ۶ | ۵۵ درصد |

نرخ اجاره از متوسط قیمت‌های سامانه خودنویس استخراج می‌شود یا به کارشناس رسمی ارجاع داده خواهد شد. این اجاره شامل رهن و اجاره است.

مثال برآوردی اگر اجاره روز یک واحد مشابه در منطقه ۱۵ تهران ۱۵ میلیون تومان در ماه باشد، یک خانوار دهک ۱ یا ۲ تنها ۵.۲۵ میلیون تومان می‌پردازد.

حداکثر چند سال می‌توان از طرح آشیان استفاده کرد؟

حداکثر مدت استفاده هر خانوار پنج سال است؛ اما این مدت مشروط به برقرار بودن شرایط احراز به‌صورت سالیانه است. اگر درآمد خانوار به دهک ۷ ارتقا یابد یا ملکی به دست آورید، ممکن است از طرح خارج شوید.

چک لیست پیش از ثبت نام در طرح آشیان مسکن

شرایط اصلی که باید احراز شده باشند

- کمتر از ۵ سال از ازدواج رسمی گذشته باشد

- هیچ ملک یا زمین مسکونی به نام هیچ عضو خانوار در ۵ سال اخیر نباشد

- دهک درآمدی ۱ تا ۶ بر اساس پایگاه رفاه ایرانیان

- حداقل ۵ سال سکونت در شهر محل تقاضا برای حداقل یکی از زوجین

- فرم ج هر دو نفر سبز باشد

اقدامات پیش از ورود به سامانه

- استعلام فرم ج هر دو نفر از سامانه Saman.mrud.ir

- در صورت قرمز بودن فرم ج، فوری اعتراض اینترنتی ثبت کنید

- بررسی کنید همسرتان پیش از این از طرح دولتی مسکن استفاده کرده است یا نه

- ثبت‌نام را فقط سرپرست خانوار انجام دهد

نتیجه‌گیری

طرح آشیان برای زوج‌های جوان دهک‌های پایین‌تر یک فرصت واقعی است، نه یک طرح تبلیغاتی. پیش از ثبت‌نام، استعلام فرم ج هر دو نفر را جدی بگیرید — بسیاری از متقاضیان به همین دلیل رد می‌شوند. ثبت اعتراض در صورت قرمز بودن فرم ج هنوز امکان‌پذیر است و نباید نادیده گرفته شود.

سوالات متداول

منابع

- وزارت راه و شهرسازی — اطلاعیه رسمی ضوابط طرح آشیان، خرداد ۱۴۰۵ (mrud.ir)

- خبرگزاری مهر — «آغاز ثبت‌نام طرح مسکن استیجار ویژه زوج‌های جوان»، ۱۶ خرداد ۱۴۰۵

- خبرگزاری تسنیم — مصاحبه با حبیب‌الله طاهرخانی، معاون مسکن وزیر راه، خرداد ۱۴۰۵

- فرارو — «میزان اجاره در طرح آشیان چقدر است؟»، ۱۹ خرداد ۱۴۰۵

- اقتصادآنلاین — «آغاز ثبت‌نام مسکن استیجاری ویژه زوج‌های جوان از ۱۸ خرداد»

- تابناک — «منظور از فرم جیم در ثبت‌نام طرح ملی مسکن چیست؟