نظر مشورتی ۷/۹۶/۲۰۶۶ مورخ ۱۳۹۶/۰۹/۰۵ اداره کل حقوقی قوه قضائیه

۱ و ۲- زوجه برای دریافت حقوق مالی ناشی از روابط زوجیت خود، موضوع ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ (خواه طلاق از ناحیه زوج مطرح شود یا زوجه) که شامل نفقه، اعم از معوقه و ایام عده و اجرت المثل یا نحله (حسب مورد) هم می شود، نیازی به تقدیم دادخواست ندارد. شایان ذکر است که با توجه به ماده ۵۸ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱، «نحله» که موضوع بند ب تبصره ۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب ۱۳۷۱ است، کماکان به اعتبار خود باقی است و چون «نحله» از لحاظ فلسفه وجودی، همانند اجرت المثل به جبران زحمات زوجه برای زندگی مشترک است و در صورت تحقق شرایط، جزء حقوق ناشی از روابط زوجیت برای زوجه محسوب می شود، بنابراین همانند اجرت المثل در اجرای ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱، مطالبه آن از سوی زوجه در پرونده طلاق نیازی به تقدیم دادخواست ندارد؛ چنانچه مطالبه نحله در پرونده طلاق قبل از تصویب قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ نیز نیازی به تقدیم دادخواست نداشت. اما تعیین تکلیف نسبت به شرط «تنصیف دارایی» زوج از موارد مطروحه در ماده ۲۹ قانون یاد شده خارج است و مطالبه آن از سوی زوجه نیازمند طرح دعوای جداگانه می باشد. ضمناً با توجه به این که برابر ماده ۲۹ مذکور، دادگاه هنگام صدور رأی راجع به طلاق، ملزم به تعیین تکلیف حقوق مزبور از جمله نفقه معوقه و ایام عده می باشد، اگر زوجه در این خصوص، صراحتاً مراتب صرف نظر نمودن خود را از حقوق مزبور به دادگاه اعلام نماید، دادگاه مراتب را در رأی خود قید می کند