آیین نامه داخلی شورای اسلامی بخش
مقرره مصوب ۱۳۸۴/۰۵/۰۵ معاون اول رئیس جمهور
هیأت وزیران در جلسه مورخ ۵ /۵ /۱۳۸۴بنا به پیشنهاد شماره ۹۱۱/ش/۴/الف مورخ ۱۳ /۳ /۱۳۸۳ شورای عالی استانها و به استناد ماده (۷۵) اصلاحی قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران ـ مصوب ۱۳۸۲ـ آیین نامه داخلی شورای اسلامی بخش را به شرح زیر تصویب نمود: آیین نامه داخلی شورای اسلامی بخش
مصوب ۱۳۸۴,۰۵,۰۵
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده ۱ ـ نخستین جلسه شورای اسلامی بخش، که در این آیین نامه شورا نامیده می شود، پانزده روز پس از تشکیل سه چهارم شوراهای اسلامی روستا های واقع در محدوده بخش به دعوت بخشدار تشکیل می شود و با حضور حداقل دو سوم مجموع اعضا رسمیت می یابد و فعالیت آن تا پایان دوره فعالیت چهارساله شورای اسلامی روستا ادامه دارد. تبصره (الحاقی ۱۳ˏ۰۲ˏ۱۴۰۲) - تا زمان اختصاص بودجه کافی برای تهیه محل مستقل، بخشداری موظف است در صورت وجود امکانات، محل مناسبی را به منظور تشکیل جلسات شورا و استقرار دبیرخانه در اختیار شورا قرار دهد. ماده ۲ ـ در اولین جلسه شورا هیأت رئیسه سنی شامل مسن ترین فرد از اعضای حاضر به عنوان رئیس و جوان ترین اعضای حاضر به سمت منشی تعیین می شوند. ماده ۳ ـ وظایف هیأت رئیسه سنی، اداره اولین جلسه اعم از انجام مراسم تحلیف و اجرای انتخابات هیأت رئیسه دایم شورا است. ماده ۴ ـ اعضای شورا در اولین جلسه خود از بین اعضای شورا، هیأت رئیسه شورا شامل رئیس، نائب رئیس و حداقل یک منشی را برای مدت دو سال و نماینده شورا در شورای اسلامی شهرستان را تا پایان همان دوره انتخاب می نمایند. ماده ۵ ـ در غیاب رئیس شورا نایب رئیس وظایف و اختیارات او را بر عهده خواهد داشت و در مقابل شورا مسؤول است. ماده ۶ ـ سلب عضویت هر عضو شورا از شورای اسلامی روستای ذی ربط، باعث سلب عضویت او از شورا نیز خواهد شد. ماده ۷ ـ عضویت در شورا قائم به شخص است و هیچ یک از اعضای شورا، حق تفویض اختیارات خود به سایرین اعم از عضو و غیرعضو را ندارند. ماده ۸ ـ در صورتی که هریک از اعضای هیأت رئیسه استعفا دهد، موضوع استعفا در جلسه بعدی شورا مطرح و در مورد آن تصمیم گیری خواهد شد. در این فاصله عضو متقاضی استعفا می تواند انصراف خود را اعلام نماید. ماده ۹ ـ وظایف و اختیارات رئیس شورا به شرح زیر است:
۱ـ مسؤولیت امور اداری و مالی شورا.
۲ـ اداره جلسات شورا و برقراری نظم در جلسات.
۳ـ دعوت از فرماندار، بخشدار، رؤسای دستگاه های اجرایی، سازمانهای دولتی و نهادها و تشکلها اعم از دولتی و غیردولتی و سایر اشخاصی که حضور آنها در جلسات شورا ضروری باشد.
۴ـ دعوت از اعضا و تقسیم کار بین اعضا.
۵ـ ابلاغ و نظارت بر پیگیری مصوبات شورا.
۶ـ معرفی نماینده شورا که از بین اعضا انتخاب می شود به مسؤولان اجرایی نهادها و سازمانها.
۷ـ امضای احکام افراد مسؤول و اعضای دبیرخانه شورا و کارکنان براساس تشکیلات تفصیلی شورا.
۸ـ امضای کلیه مکاتبات رسمی شورا.
۹ـ اعلام روز و ساعت تشکیل جلسه بعد، قبل از ختم هر جلسه.
۱۰ـ ابلاغ کتبی موارد اعتراض و ایراد اعضا که به صورت روشن به رئیس شورا تقدیم شده است به مقامات ذی ربط.
۱۱ـ شرکت در جلسات رسمی سازمانها و مؤسسات اعم از دولتی و غیردولتی در صورت دعوت رسمی. ماده ۱۰ ـ نحوه انجام مراسم تحلیف و وظایف اعضای هیأت رئیسه به موجب دستورالعملی تعیین می شود که به تصویب شورای عالی استانها می رسد. ماده ۱۱ ـ جلسات شورا علنی است و با حضور چهار نفر رسمیت می یابد و تصمیمات آن حداقل با سه رأی موافق معتبر خواهد بود. تشکیل جلسه غیرعلنی منوط به تصویب دوسوم اعضای حاضر در جلسه می باشد. ماده ۱۲ ـ محل تشکیل جلسات شورا و همچنین محل حفظ و نگهداری دفاتر، اسناد و مدارک و اموال شورا باید مشخص و مناسب تعیین شود. ماده ۱۳ ـ جلسات عادی شورا به طور مستمر ماهی سه بار تشکیل می شود و در صورت نیاز، جلسات فوق العاده شورا با پیشنهاد فرماندار، بخشدار، رئیس شورا یا سه نفر از اعضا تشکیل خواهد شد. ماده ۱۴ ـ غیبت از جلسات شورا با اطلاع رئیس شورا امکان پذیر است. تبصره ۱ ـ تشخیص موجه بودن غیبت و تأخیر و تعجیل در جلسات رسمی شورا بر عهده اعضای حاضر می باشد و در هر صورت اعلان رسمی با رئیس شورا خواهد بود. تبصره ۲ ـ رسیدگی به موجه یا غیرموجه بودن تأخیرها در پایان همان جلسه و غیبت در اولین جلسه بعدی به عمل می آید و عضو غایب می تواند در این فاصله دلایل خود را مبنی بر موجه بودن غیبت به هیأت رئیسه ارایه دهد. ماده ۱۵ ـ هر عضو شورا می تواند از مقام خود استعفا دهد. پذیرش استعفا با تصویب اکثریت مطلق آرای حاضران در جلسه امکان پذیر است. ماده ۱۶ ـ عضو متقاضی استعفا باید تقاضای خود را با ذکر دلایل به رئیس شورا تقدیم نماید و رئیس شورا آن را در نخستین جلسه علنی بعدی شورا در دستور کار قرار دهد و در این فاصله عضو متقاضی می تواند اعلام انصراف نماید. ماده ۱۷ ـ برای بررسی تقاضای استعفا ابتدا تقاضا قرائت می شود، سپس شخص متقاضی یا عضو دیگری به تعیین او حداکثر نیم ساعت دلایل استعفا را مطرح می نماید و مخالف یا مخالفان نیز به همان مدت می توانند صحبت کنند و پس از آن رأی گیری می شود. ماده ۱۸ ـ هرگاه تقاضای استعفای تعدادی از اعضای شورا به نحوی باشد که مانع از رسمیت یافتن جلسه گردد، قابل طرح در شورا نیست. ماده ۱۹ ـ رئیس شورا موظف است بلافاصله پس از قطعیت یافتن خروج عضوی از شورا به دلایلی نظیر استعفا، فوت، جنون و سلب عضویت، مراتب را برای تعیین جانشین وی به بخشداری مربوط به طور کتبی اعلام نماید تا بخشدار از عضو علی البدل با احتساب رأی وی برای شرکت در جلسات دعوت به عمل آورد. تبصره ـ در صورتی که عضو خارج شده از شورا عضو هیأت رئیسه یا نماینده شورا در شورای شهرستان باشد، شورا باید در اولین جلسه خود با هماهنگی بخشدار و حضور نماینده وی، جایگزین او را برای مدت باقیمانده هیأت رئیسه و نماینده شورا در شورای شهرستان را برای مدت باقیمانده تا پایان دوره انتخاب نماید. ماده ۲۰ ـ در مواردی که بر اساس قوانین و مقررات نماینده ای از شورا به عنوان عضو سایر مجامع و شوراها انتخاب می شوند، نماینده یاد شده با تصویب شورا انتخاب و توسط رئیس شورا معرفی می شود. تبصره ـ نماینده منتخب موظف است گزارش کار خود را در اولین جلسه به آگاهی اعضا برساند و به صورت کتبی نیز به رئیس شورا ارایه نمایند. ماده ۲۱ ـ حضور مستمعان در جلسات علنی شورا با اجازه رئیس شورا آزاد است. تبصره ـ مستمعان در جلسات باید نظم جلسات را رعایت کنند و در صورت تخلف به دستور رئیس، فرد متخلف از محل جلسه اخراج خواهد شد. ماده ۲۲ ـ موضوع یا موضوعات مختلف قابل طرح در شورا با در خواست هر یک از اعضا یا تقاضای کتبی فرماندار یا بخشدار ذی ربط و یا سایر دستگاه های دولتی وظیفه مند در بخش و روستا با تشخیص رئیس شورا در دستور کار شورا قرار می گیرد. ماده ۲۳ ـ صورتجلسات شورا باید به گونه ای تنظیم شود که در آن تاریخ و دستور کار هر جلسه، اسامی اعضای حاضر و غائب، تعداد آرای مثبت و منفی اعضا به هر یک از موضوعات مورد بحث، اسامی مدعوین و حاضران به همراه رئوس مطالب مطرح شده در جلسه و تمامی مصوبات آمده باشد. ماده ۲۴ ـ دستور جلسات شورا باید به ترتیب وصول پیشنهادات، با توجه به اولویتها از طرف هیأت رئیسه تهیه شود و حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه در اختیار اعضا قرار گیرد. تبصره ۱ ـ در صورت تعدد تقاضا ها در یک زمان تشخیص اولویت با رئیس شورا خواهد بود. تبصره ۲ ـ با تصویب اکثریت مطلق اعضای حاضر می توان موضوع دستور جلسه را برای مدت معینی به تعویق انداخت. تبصره ۳ ـ پیشنهادات فوریت دار طبق مقررات مصوب شورای عالی استانها در دستور جلسه قرار می گیرد. ماده ۲۵ ـ رئیس شورا می تواند قبل از ورود در دستور جلسه به مدت حداکثر ده دقیقه در مورد مسائل مهم روز شورا مطالبی را که آگاهی اعضای شورا از آن ضروری باشد، به اطلاع اعضا برساند. تبصره ـ در صورت صحبت خارج از موضوع هر یک از اعضا، رئیس جلسه به آنها تذکر خواهد داد و در صورت دو نوبت تذکر در نوبت سوم ناطق از ادامه نطق منع خواهد شد. ماده ۲۶ ـ اخطار راجع به منافی بودن و پیشنهاد ها با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قوانین و مقررات جاری یا آیین نامه داخلی شورا بر اظهارات دیگر مقدم است. ماده ۲۷ ـ در صورت توهین به اشخاص حقیقی یا حقوقی، در همان جلسه یا در جلسه بعد، با تشخیص هیأت رئیسه به آنها تا پانزده دقیقه اجازه نطق در دفاع از خود داده خواهد شد. ماده ۲۸ ـ شورا موظف است همه ساله در مهلت قانونی طرح های عمرانی را که خارج از حیطه اختیارات و وظایف شورای اسلامی روستا است با در نظر گرفتن اولویتها بررسی و در صورت تصویب جهت منظور نمودن در بودجه عمرانی بخش به بخشدار اعلام نماید. ماده ۲۹ ـ هرگاه یک یا چند نفر از اعضای شورا به عملکرد دستگاه های اجرایی یا عملیات آنان اعتراض داشته باشند، موارد را با ذکر دلایل و به طور روشن و مکتوب به شورا اعلام می نمایند. موضوع در جلسه شورا مطرح و پس از تصویب، موارد از طریق رئیس شورا به مسؤولان مربوط ابلاغ می گردد. ماده ۳۰ ـ در صورت بروز اختلاف یا مشکل بین شوراهای اسلامی روستاهای محدوده بخش، موضوع با درخواست هر یک از شورا های مربوط یا نمایندگان آنها یا بخشدار در شورا مطرح و بررسی و اقدام به حل و فصل اختلافات با حضور رؤسای شوراهای مربوط و در صورت لزوم بخشدار می گردد. تبصره ـ مسؤولان مربوط حق حضور در جلسه شورا و دفاع از خود را دارند و شورا موظف است برای جلسه رسیدگی از آنان دعوت نماید. ماده ۳۱ ـ شورا موظف است نسخه ای از مصوبات خود را حداکثر ظرف ده روز به نمایندگان حوزه انتخابیه شورای شهرستان، بخشدار و مسؤولان اجرایی ذی ربط ارسال نماید. تبصره ـ در صورتی که مصوبات شورا تا دو هفته پس از ابلاغ به شورای شهرستان و بخشدار مورد اعتراض آنها قرار نگیرد لازم الاجرا و قابل ابلاغ به دستگاه های ذی ربط می شود. ماده ۳۲ ـ شورا موظف است در پایان نیمه دوم فروردین هر سال گزارش کار سالیانه خود را تنظیم و جهت اطلاع بخشداری محل ارسال نماید. ماده ۳۳ ـ شورا در صورت نیاز و با مسؤولیت خود می تواند به منظور مشورت در زمینه موضوع یا موضوعاتی که در دستور کار خود قرار داده است از شخص یا اشخاص غیر عضو دعوت به همکاری نماید. ماده ۳۴ ـ شورا می تواند در ارتباط با وظایف خود اطلاعات مورد نیاز را از دستگاه ها، ادارات و سازمانهای دولتی درخواست نماید. ماده ۳۵ ـ وظایف هیأت رئیسه، نحوه انجام مراسم تحلیف، اداره جلسات، رأی گیری و بررسی پیشنهادها، بر اساس دستورالعملی است که به تصویب شورای عالی استانها می رسد. محمدرضا عارف ـ معاون اول رییسجمهور