نظر مشورتی ۷/شماوره۷۸۹۳ مورخ ۱۳۷۶/۱۲/۲۰ اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص «ملکى که با وجوه زاید برنیاز موقوفه و نذورات اهدایى مردم خریدارى مى شود ملک موقوفه است ولى خارج از شمول وقف مى باشد».

سؤال ـ در بعضی از شهرستانها قبل از اصلاحات ارضی، متولی موقوفه از درآمد موقوفات و یا وجوه نقدی حاصل از نذورات مردم ملکی را خریداری نموده است در زمان اصلاحات ارضی ملک مذکور به زارعین واگذارشده و برای آنها سند اصلاحات ارضی صادر گردیده و کلیه اقساط زمین توسط زارع پرداخت شده و زمین در تصرف زارع است. با وضع موجود یا قانون ابطال اسناد و فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه مصوب ۱۳۷۱ شامل املاکی می شود که ابتدا وقف نبوده بلکه از پول موقوفه و نذورات خریداری شده است؟

نظریه اداره حقوقی

با توجه به ماده (۳)(*) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه، موقوفه دارای شخصیت حقوقی است به متولی یا سازمان اوقاف، حسب مورد نماینده موقوفه خواهدبود، این نماینده با رعایت ضوابط و مقررات قانون مذکور می توان از وجوه زاید براحتیاج موقوفه و نذوراتی که از طرف مردم داده شده و جهت معینی برای آن در نظر گرفته نشده برای موقوفه ملک (اعم از منقول یا غیرمنقول) خریداری کند اموال منقول و غیرمنقول که با این شرایط خریداری گردیده است خارج از شمول وقف بوده ولی ملک موقوفه است و بالنتیجه از شمول مقررت سال ۱۳۶۳ و ۱۳۷۱ ابطال اسناد موقوفه خارج خواهد بود.

*-ماده ۳ قانون تشکیل و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه:

ماده ۳- هر موقوفه دارای شخصیت حقوقی است و متولی یا سازمان حسب مورد نماینده آن می باشد.