اساسنامه، تشکیلات و سازمان دهیاری ها

هیأت وزیران در جلسه مورخ ۲۱/۱۱/۱۳۸۰ بنا به پیشنهاد شماره ۳۷۳۸/۸/۱ مورخ ۱/۸/۱۳۷۹ وزارت کشور و به استناد تبصره (۲) ماده واحده قانون تأسیس دهیاری های خودکفا در روستاهای کشور – مصوب ۱۳۷۷ – اساسنامه، تشکیلات و سازمان دهیاری ها را به شرح زیر تصویب نمود: اساسنامه ، تشکیلات و سازمان دهیاری ها

مصوب ۱۳۸۰,۱۱,۲۱

با اصلاحات و الحاقات بعدی

فصل اول – کلیات ماده ۱ - محدوده خدماتی هر دهیاری به پیشنهاد مشترک دهیار و شورای اسلامی روستا – که در این اساسنامه شورا نامیده می شود و پس از کسب نظر از دستگاه های ذی ربط و تأیید استاندار قابل اجرا است . تبصره - در صورتی که محدوده قانونی روستا قبلاً به وسیله دستگاه های ذی ربط تعیین شده باشد تا تعیین محدوده جدید محدوده قبلی قابل استناد است. ماده ۲ - دهیاری نهاد عمومی غیردولتی محسوب می شود، دارای شخصیت حقوقی مستقل است و به صورت خود کفا اداره می شود .

رأی ﺷﻤﺎره ۱۱۶۵ ﻫﯿﺄت ﻋﻤﻮﻣﯽ دﯾﻮان ﻋﺪاﻟﺖ اداری ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع: ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎره ۱۴۰۰ /۵۱ /۲۴۰۱۰ ﻣﻮرخ ۱۴۰۰/۰۸/۰۴ ﻣﺪﯾﺮﮐﻞ دﻓﺘﺮ ﻣﻤﯿﺰی و ﺣﺪﻧﮕﺎری اراﺿﯽ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﮕل ﻫﺎ و ﻣﺮاﺗع و آﺑﺨﯿﺰداری ﮐﻪ دﻫﯿﺎری ﻫﺎ را از ﺷﻤﻮل دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎی ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎده ۵ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﯾﺮﯾت ﺧﺪﻣﺎت ﮐﺸﻮری ﺧﺎرج ﻧﻤﻮده و ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻣﻤﻨﻮﻋﯿﺖ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﯾﯽ ﺑﻪ اﺳﺘﻌﻼﻣﺎت ﺗﻮﺳﻂ دﻫﯿﺎری ابطال ﺷﺪ

ماده ۳ - هر دهیاری دارای درجه ای خواهد بود که با توجه به حجم کار، درآمد، جمعیت و وسعت روستا تعیین و پس از کسب نظر از وزارت جهاد کشاورزی از طریق وزارت کشور ابلاغ می شود . ماده ۴ - کلیه مکاتبات دهیاری فقط با امضای شخص دهیار معتبر است . ماده ۵ - دهیار طبق بند (م) ماده (۶۸) قانون تشکیلات ، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران – مصوب ۱۳۷۵ – (که در این اساسنامه ، قانون شوراها نامیده می شود) برای مدت چهار سال توسط شورا انتخاب و برای صدور حکم به بخشدار معرفی می شود و انتخاب مجدد وی بلامانع است . تبصره ۱ - یک نسخه از حکم دهیار توسط بخشداری به واحد مربوط در استانداری ارسال می شود . تبصره ۲ - واحدهای ذی ربط در استانداری ها مکلفند فهرست اسامی کلیه دهیاران و خلاصه وضعیت آن ها را تنظیم و به اداره ذی ربط در وزارت کشور ارسال نمایند . همچنین هر گونه تغییر و اصلاحی باید به اداره یاد شده اعلام شود . ماده ۶ - خدمت دهیار در موارد زیر به پایان می رسد :

حجر دهیار

از دست دادن هر یک از شرایط احراز سمت دهیار به تشخیص شورا .

قبول استعفای دهیار توسط شورا . تبصره در صورت عدم قبول استعفا از طرف شورا ، دهیار می تواند بعد از پانزده روز از تاریخ اعلام ، استعفای خود را به دفتر بخشداری ارسال کند و شورا موظف است حداکثر قبل از اتمام مدت ، دهیار جدید را انتخاب و جهت صدور حکم به بخشدار معرفی نماید .

عزل دهیار با اکثریت آرای اعضای شورا با رعایت آیین نامه ها و مقررات مربوط .

عدم حضور در محل خدمت بیشتر از پانزده روز بدون کسب مجوز از رییس شورا یا نداشتن عذر موجه به تشخیص شورا .

ماده ۷ - کارکنان دولت ، سازمان ها و مؤسسات وابسته به دولت ، مؤسسات عمومی غیر دولتی و دولتی و سازمان های وابسته به آن ها می توانند به عنوان مأمور به خدمت در سمت دهیار انجام وظیفه نمایند و پس از خاتمه دوره خدمت با رعایت مقررات استخدامی مربوط ، به سازمان محل خدمت اولیه خود بازگردند و مدت مأموریت آن ها جزء سوابق خدمتی مرتبط آنان محسوب می شود ، چنانچه دهیار از بین مستخدمان وزارتخانه ها یا مؤسسات یاد شده انتخاب نشده باشد پس از برکناری یا خاتمه دوره قانونی یا استعفای او، دهیاری، وزارت کشور و سایر مراجع ذی ربط در قبال او هیچ گونه تعهد استخدامی نخواهند داشت . تبصره ۱ - هر گاه یکی از کارمندان وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی موضوع این ماده برای تصدی دهیاری انتخاب شود و خود اوراضی باشد اداره متبوع کارمند مکلف است با مأموریت او موافقت کند . تبصره ۲ - دهیار می تواند همزمان با تصدی مسؤولیت دهیاری به فعالیت آموزشی خود نیز ادامه دهد . ماده ۸ - در فاصله بین برکناری دهیار یا استعفا یا خاتمه خدمت او تا انتخاب دهیار جدید که نباید بیش از سه ماه به طول انجامد ، یکی از کارکنان دهیاری به انتخاب شورا به عنوان سرپرست دهیاری انجام وظیفه می نماید . ماده ۹ - دهیار در زمان تصدی خود ، نمی تواند رئیس یا عضو هیأت مدیره یا مدیر عامل شرکت ها و مؤسساتی باشد که تمام یا قسمتی از حوایج عمومی حوزه دهیاری را تأمین می نماید همچنین دهیار حق ندارد در معاملات و قراردادهایی که یک طرف آن دهیاری است به طور مستقیم ذی سهم یا ذی نفع باشد . فصل دوم – وظایف ماده ۱۰ - وظایف تفصیلی دهیار و دهیاری جهت اداره و حفظ توسعه پایدار روستا بر اساس قانون شوراها و با رعایت قوانین و مقررات مربوط به شرح زیر است : ۱ - بهبود وضع زیست محیطی روستا . ۲ -کمک به شورا در خصوص بررسی و شناخت کمبودها ، نیازها و نارسایی های اجتماعی، اقتصادی ، عمرانی، بهداشتی ، فرهنگی ، آموزشی و امور رفاهی روستا و تهیه طرح ها و پیشنهاد های اصلاحی و عملی در زمینه های یاد شده و ارایه آن به مسؤولان ذی ربط جهت اطلاع و برنامه ریزی و اقدام لازم . ۳ -تشویق و ترغیب روستاییان به انجام اقدامات لازم در جهت رعایت سیاست های دولت . ۴ -مشارکت و همکاری با شورا در جهت پی گیری اجرای طرح های عمرانی اختصاص یافته به روستا . ۵ -همکاری مؤثر با سازمان ثبت احوال در جهت ثبت موالید و متوفیات و تهیه آمار مربوط . ۶ - تأمین اراضی مورد نیاز مرتبط با اهداف و وظایف دهیاری پس از اخذ مجوز قانونی . ۷ - همکاری مؤثر با مسؤولان ذی ربط در جهت حفظ و نگهداری منابع طبیعی واقع در محدوده قانونی و حریم روستا . ۸ - تشویق و ترغیب روستاییان به توسعه صنایع دستی و اهتمام به ترویج ، توسعه و بازاریابی محصولات کشاورزی و دامی روستا . ۹ -اجرای مصوبات شورا. ۱۰ -همکاری با نیروی انتظامی و ارسال گزارش پیرامون وقوع جرایم و اجرای مقررات خدمت وظیفه عمومی ، حفظ نظم عمومی و سعی در حل اختلافات محلی . ۱۱ -اعلام فرامین و قوانین دولتی مربوط و پی گیری حسن اجرای آن ها . ۱۲ -مراقبت و حفظ و نگهداری اموال و تأسیسات عمومی در اختیار دهیاری . ۱۳ -همکاری با سازمان ها و نهادهای دولتی و ایجاد تسهیلات لازم برای ایفای وظایف آن ها . ۱۴ -مراقبت بر اجرای مقررات بهداشتی و حفظ نظافت و ایجاد زمینه مناسب برای تأمین بهداشت محیط . ۱۵ -ارسال گزارش های درخواست شده به شورا در موعد مقرر توسط دهیار . ۱۶ -حضور دهیار در زمان و مکان مقرر و پاسخگویی به سؤالات در صورت تقاضای شورا . ۱۷ -ارسال گزارش ماهانه فعالیت های دهیاری برای شورا و رونوشت آن به بخشداری . ۱۸ -تهیه تعرفه عوارض با همکاری شورا و ارایه آن به شورای اسلامی بخش به منظور تصویب و طی سایر مراحل قانونی . ۱۹ -وصول عوارض مصوب مراجع قانونی ومصرف آن در موارد معین . ۲۰ -مراقبت بر وضعیت بهداشتی گرمابه ها ، نانوایی ها ،قصابی ها، قهوه خانه ها و فروشگاههای مواد غذایی و بهداشتی بر اساس ضوابط و مقررات مربوط و معرفی اماکن غیر بهداشتی به مسؤولان ذی ربط. ۲۱ -برآورد و تنظیم و ارایه بودجه سالانه دهیاری و متمم و اصلاح آن به شورا جهت تصویب . ۲۲ -اهدا و قبول اعانات و هدایا به نام روستا با تصویب روستا . ۲۳‌(اصلاحی ۱۰ˏ۰۲ˏ۱۳۸۲) ـ‌ فراهم نمودن زمینه ایجاد خیابان‌ها، کوچه‌ها، میدان‌ها، پارکها، فضاهای سبز، و‌رزشی و آموزشی، مراکز تفریحی عمومی و مجاری آب و توسعه معابر و پیگیری طرحها و نظارت بر اجرای آنها. ۲۴ -تنظیف و نگهداری و تسطیح معابر و انهار عمومی و مجاری آب ها و فاضلاب و لایروبی قنوات مربوط به روستا و تأمین آب و روشنایی در حد امکان . ۲۵ -کمک در احداث تأسیسات تولید و توزیع آب ، برق و مخابرات و تعیین نرخ آن در روستا تا زمان اقدام مراجع ذی ربط (وزارتخانه های جهاد کشاورزی ، نیرو، پست و تلگراف و تلفن و شرکت آب و فاضلاب روستایی) . ۲۶ -مراقبت بر بهداشت ساکنان روستا و تشریک مساعی با وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی برای واکسیناسیون در جهت پیش گیری از بیماری های واگیر . ۲۷ -جلوگیری از تکدی گری و واداشتن متکدیان به کار . ۲۸ -انجام معاملات دهیاری اعم از خرید و فروش اموال منقول و غیر منقول ، مقاطعه، اجاره و استجاره . ۲۹ -ایجاد و سازماندهی غسالخانه و گورستان و تهیه وسایل حمل اموات و مراقبت در انتظام امور آن ها . ۳۰ -اتخاذ تدابیر لازم برای حفظ روستا از خطر سیل و حریق و رفع خطر از بناها و دیوارهای شکسته و خطرناک واقع در معابر و اماکن عمومی و تسطیح چاه ها و چاله های واقع در معابر بر اساس مصوبات شورا . ۳۱ -همکاری در جلوگیری از شیوع بیماری های انسانی و حیوانی واگیر و مشترک انسان و دام ، اعلام مشاهده این گونه بیماری ها به مراکز بهداشتی درمانی و دامپزشکی محل یا سایر مراکز ذی ربط ، اهتمام به دور نگهداشتن بیماران مبتلا ، معالجه و دفع حیوانات مبتلا به امراض واگیر ، بلا صاحب یا مضر . ۳۲ -تشریک مساعی با سازمان میراث فرهنگی در حفظ بناها و آثار باستانی روستا و همکاری با مسؤولان ذی ربط برای اداره ، احداث ، نگهداری و بهره برداری از تأسیسات عمومی ، اقتصادی ، اجتماعی، فرهنگی، ورزشی و رفاهی مورد نیاز روستا در حد امکانات . ۳۳ (اصلاحی ۱۰ˏ۰۲ˏ۱۳۸۲) ـ صدو‌ر پرو‌انه برای ساختمان‌هایی که در محدو‌ده قانونی رو‌ستا ساخته می‌شوند در چارچوب ضوابط و استانداردهای اعلام شده دستگاههای ذی‌ربط، با رعایت مقررات مندرج در آیین‌نامه مربوط به استفاده از اراضی، احداث بنا و تأ‌سیسات در خارج از محدو‌ده قانونی و حریم شهرها موضوع تصویب نامه شماره ۴۹۴۰ مورخ ۲۲ /۲ /۱۳۵۵ و سایر مقررات.

رأی ﺷﻤﺎره ۱۱۶۵ ﻫﯿﺄت ﻋﻤﻮﻣﯽ دﯾﻮان ﻋﺪاﻟﺖ اداری ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع: ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎره ۱۴۰۰ /۵۱ /۲۴۰۱۰ ﻣﻮرخ ۱۴۰۰/۰۸/۰۴ ﻣﺪﯾﺮﮐﻞ دﻓﺘﺮ ﻣﻤﯿﺰی و ﺣﺪﻧﮕﺎری اراﺿﯽ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻨﮕل ﻫﺎ و ﻣﺮاﺗع و آﺑﺨﯿﺰداری ﮐﻪ دﻫﯿﺎری ﻫﺎ را از ﺷﻤﻮل دﺳﺘﮕﺎهﻫﺎی ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎده ۵ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﯾﺮﯾت ﺧﺪﻣﺎت ﮐﺸﻮری ﺧﺎرج ﻧﻤﻮده و ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻣﻤﻨﻮﻋﯿﺖ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﯾﯽ ﺑﻪ اﺳﺘﻌﻼﻣﺎت ﺗﻮﺳﻂ دﻫﯿﺎری ابطال ﺷﺪ

۳۴ -همکاری با شورای بخش و بخشداری به منظور بررسی و صدور پروانه های کسب . ۳۵ -معرفی خانواده های بی سرپرست و بی بضاعت به سازمان بهزیستی کشور و کمیته امداد امام خمینی و مساعدت به آن ها در حد امکانات . ۳۶ -همکاری در نگهداری و تسطیح راه های واقع در حریم اراضی روستا از طریق خودیاری اهالی روستا و دستگاه های ذی ربط . ۳۷ -مساعدت و همکاری با کشاورزان در جهت معرفی محصولا کشاورزی و تولیدات صنعتی و صنایع دستی روستا در مراکز شهری و نمایشگاه های ذی ربط . ۳۸ -پی گیری و مساعدت در جهت ایجاد مؤسسات خیریه و صندوق های قرض الحسنه و مؤسسات فرهنگی . ۳۹ -همکاری با واحدهای امداد رسانی در هنگام وقوع حوادث و سوانح غیر مترقبه و بلایای طبیعی . ۴۰ -گزارش پیشرفت یا عدم پیشرفت فیزیکی طرح ها به شورا و بخشدار و پیشنهاد راه کارهای مناسب برای تسریع در اجرای آن ها در جهت اجرای بند (ه) ماده (۶۸) قانون شوراها . ۴۱ (اصلاحی ۱۰ˏ۰۲ˏ۱۳۸۲) ـ همکاری با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی‌در جهت تهیه و اجرای طرح‌هادی رو‌ستا و ارایه پیشنهادهای لازم در تعیین کاربری اراضی و‌اقع در رو‌ستا به منظور گنجاندن آنها در طرح‌ هادی و اجرای ضوابط مصوب مربوط با موافقت شورا. ۴۲ - مراقبت واهتمام کامل در نصب برگه قیمت بر روی اجناس و اجرای تصمیمات شورای اسلامی بخش و روستا نسبت به ارزانی و فراوانی خواروبار و مواد مورد احتیاج عمومی و جلوگیری از فروش اجناس فاسد شده و معدوم نمودن آن ها با هماهنگی مراجع قانونی ذی ربط . ۴۳ -همکاری با مراجع ذی ربط در جهت تسهیل دسترسی مردم روستا به آرد و نان مرغوب . ۴۴ -پی گیری و ایجاد زمینه نظارت بر امور بهداشتی روستا از قبیل کشتار بهداشتی دام و عرضه گوشت. ۴۵ -اجرای مقررات دهیاری که جنبه عمومی دارد و به تصویب شورا و تأیید شورای اسلامی بخش رسیده و پس از اعلام برای کلیه ساکنان روستا لازم الرعایه است . ۴۶ -پیشنهاد نامگذاری معابر و اماکن و تأسیسات روستا به شورا جهت بررسی و ارایه آن ها به شورای اسلامی بخش جهت سیر مراحل لازم . ۴۷ -شناسایی زمینه های اشتغال و مساعدت در جهت تأمین کار برای افراد جویای کار با همکاری دستگاه های ذی ربط . ۴۸ (الحاقی ۱۰ˏ۰۲ˏ۱۳۸۲) ـ در رو‌ستاهایی که دارای طرح ‌هادی مصوب هستند، طرح‌های عمرانی رو‌ستا باید در چارچوب طرح‌های ‌هادی رو‌ستا انجام شود فصل سوم – بودجه و امور مالی ماده ۱۱ (جایگزین ۱۳۸۴/۱۲/۰۴) - سرمایه غیر نقدی که از طریق اهالی تأمین خواهد شد عبارت است از اموال منقول و غیر منقول اعم از ماشین آلات ، زمین، ساختمان و تأسیسات که مورد استفاده دهیاری قرار می گیرد . تبصره ۱(الحاقی ۰۴ˏ۱۲ˏ۱۳۸۴) - کل سرمایه نقدی و غیر نقدی موضوع این ماده متعلق به دهیاری روستای محل است . تبصره ۲ (الحاقی ۰۴ˏ۱۲ˏ۱۳۸۴) - انتقال و واگذاری اموال و املاک دهیاری تابع آیین نامه مالی و معاملاتی دهیاری موضوع تبصره(۱) ماده واحده قانون تأسیس دهیاری های خود کفا در روستا های کشور – مصوب ۱۳۷۷ – است . ماده ۱۲ - سال مالی دهیاری از اول فروردین ماه هرسال تا آخر اسفند ماه همان سال خواهد بود به استثنای اولین سال که آغاز آن تاریخ تأسیس دهیاری و پایان آن اسفند ماه همان سال است . ماده ۱۳ - منابع درآمد دهیاری عبارتند از :

عوارض مقرر در آیین نامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی شهر ، بخش و شهرک موضوع قانون تشکیلات ، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب ۱۳۷۵ ، موضوع تصویب نامه شماره ۳۲۴۹۵/ت۲۱۸۲۳ ه مورخ ۱۰/۸/۱۳۷۸

عوارض صدوروانه ساختمان با رعایت آیین نامه مندرج در بند(۱) این ماده و سایر قوانین و مقررات مربوط .

دریافت وام از بانک ها و مؤسسات اعتباری با تصویب شورا و تأیید شورای اسلامی بخش .

درآمد حاصل از کمک های دولتی و خودیاری بخش خصوصی ، اعانات و هدایا در چارچوب دستورالعمل های مربوط .

وصول بهای خدماتی که دهیاری ارایه می دهد با تصویب شورا و تأیید بخشدار و رعایت دستورالعمل های مربوط .

کمک های دولتی برای اجرای طرح های خدماتی و عمرانی در قالب بودجه سالانه کل کشور .

درآمدهای ناشی از عوارض اختصاص یافته از سوی مراجع وضع عوارض به منظور ایجاد تأسیسات عمومی و دولتی در محدوده قانونی روستا و حریم آن .

ماده ۱۴ - کلیه عوارض و درآمدهای دهیاری منحصراً به مصرف همان روستا می رسد . ماده ۱۵ - حقوق ماهانه دهیار از محل بودجه شورا مندرج در ماده (۴۷) آیین نامه اجرایی تشکیلات ، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و نحوه انتخاب دهیار موضوع تصویب نامه شماره ۱۷۶۰/ ت ۲۱۰۶۸ ه مورخ ۲۴/۱/۱۳۷۸ و به استناد ماده (۹۴) قانون شوراها و با توجه به درجه دهیاری و دستورالعمل مربوط که از طریق وزارت کشور ابلاغ خواهد شد تعیین می شود . ماده ۱۶ - صدور احکام حقوقی و مأموریت و مرخصی دهیار با موافقت شورا از طریق بخشدار صورت می گیرد . ماده ۱۷ - هرگونه برداشت از وجوه و اعتبارات دهیاری در قالب بودجه مصوب سالانه و طرح های مصوب شورا با رعایت مقررات مربوط انجام می شود . ماده ۱۸ - اسناد و اوراق تعهد آور و و حساب های بانکی به امضای مشترک دهیار و مسؤول مالی دهیاری که ذی حساب دهیار است انجام می شود . ماده ۱۹ - دهیار مکلف است تا پایان دی ماه هر سال بودجه سال بعد دهیاری را به شورا ارایه نماید و شورا موظف است حداکثر تا نیمه اسفند ماه همان سال به بودجه پیشنهادی رسیدگی و در مورد آن اظهار نظر نماید و قبل از پایان اسفند ماه بودجه مصوب را جهت اجرا به دهیاری ابلاغ نماید . تبصره ۱ - دهیار می تواند در صورت نیاز در طول سال مالی و قبل ازانقضای آن نسبت به ارایه متمم یا اصلاح بودجه پیشنهادی دهیاری برای اظهار نظر و تصویب نهایی به شورا اقدام نماید . تبصره ۲ - دهیار مکلف است حداکثر تا نیمه خرداد ماه سال بعد تفریغ بودجه و صورت های مالی دهیاری را حسب اظهار نظر به شورا ارایه و شورا موظف است حداکثر تا پایان تیر ماه نسبت به صورت های مالی و تفریغ بودجه شورا اعلام نظر و تصمیم مقتضی اتخاذ و مراتب را جهت اقدام لازم قانونی به دهیار ابلاغ نماید . معاون اول رییس جمهور – محمد رضا عارف