نظر مشورتی ۷/۲۵۰۲ مورخ ۱۳۸۴/۰۴/۱۳ اداره کل حقوقی قوه قضائیه

سؤال: آیا برای صدور حکم مجدد درباره جانی که ولی دم گذشت کرده است باید پرونده به دادسرا اعاده شود یا دادگاه صادر کننده حکم بدوی؟ آیا برای صدور حکم براساس ماده ۲۰۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ به ویژه اگر جانی به هر علت دیگری قصاص نشود، احراز اموری از قبیل بیم تجری و غیرآن ضروری است؟

نظریه اداره کل حقوقی قوه قضاییه

چنانچه در مرحله اجرای حکم، اولیاء دم از مجازات محکوم به قصاص نفس گذشت نمایند اجرای احکام موظف است پرونده را به همان دادگاه صادر کننده حکم قصاص که با رسیدگی های قبلی اشراف به مسایل دارد و سبق ارجاع هم با او بوده از جهت اجرای ماده ۲۰۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰ ارسال دارد و دادگاه هم موظف است نفیاً یا اثباتاً در ارتباط با ماده ۲۰۸ مذکور اتخاذ تصمیم نماید و با تصویب و اجرای قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ ماده ۶۱۲ از آن قانون حاکم است. صدور حکم به قصاص نفس و اجرای آن قطعاً در اعاده نظم و امنیت جامعه مؤثر است و بیم تجری دیگران را نیز از بین می برد و نیازی به اجرای آن نیست و لزوم آن زمانی است که قاتل به هر علتی قصاص نشود و در آن صورت چون احراز اینکه اقدام قاتل موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری وی یا دیگران شده است یا خیر اعم از اینکه در مرحله رسیدگی باشد و یا پس از صدور حکم قصاص نفس در شأن دادگاه است نه دادسرا. بنابراین نیازی به اعاده پرونده به دادسرا نیست.