نظر مشورتی ۷/۹۶/۲۴۱۴ مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۱۲ اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی
رأی/نظر مصوب ۱۳۹۶/۱۰/۱۲
استعلام :
نظر به اینکه ماده ۴۰۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ مجازات مرتکب را در جنایات مامومه، دامغه، جائفه، هاشمه، منقله و ... علاوه بر پرداخت دیه به تعزیر مقرر در کتاب پنجم تعزیرات ارجاع داده است و در ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ اعمال تعزیر مندرج در آن نیز منوط به احراز شرایط مذکور درآن است خواهشمند است ارشاد فرمایند آیا تعزیر مرتکب اعمال معنون در ماده ۴۰۱ قانون مرقوم نیز منوط به احراز شرایط معنون در ماده ۶۱۴ قانون فوق الذکر می باشد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه :
اولاً تعزیر مقرر در ماده ۴۰۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و ارجاع آن، طبق ماده ۴۴۷ همین قانون به ماده ۶۱۴ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵، فقط شامل مواردی می شود که ضرب وجرح عمدی منتهی به آثار مندرج در این ماده، یعنی «نقصان یا شکستن یا از کار افتادن عضوی از اعضاء یا مرض دائمی یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زوال عقل گردد» و یا مشمول تبصره آن باشد. بنابراین، صدمه ای که صرفاً موجب تغییر رنگ پوست و تورم بدن شود، بدون اینکه آثار فوق را داشته باشد، مشمول تعزیر مندرج در ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ نیست و به طور کلی با تصویب قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، جنایات عمدی غیر قابل قصاص، در صورتی قابل تعزیر است که از مصادیق ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ و یا تبصره آن باشد. اصل قانونی بودن جرم و مجازات و تفسیر مضیق قوانین جزایی هم مؤید این نظریه می باشد. ثانیاً جنایات مذکور در فرض سؤال (حارصه، دامیه، متلاحمه و موضحه) که به صورت عمدی وارد شود، چنانچه منجر به یکی از آثار مذکور در ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ و اصلاحات بعدی گردد و شرایط مذکور در این ماده (موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد) را دارا باشد، در این صورت مطابق ماده مذکور، علاوه بر دیه، مجازات تعزیری نیز برای مرتکب، تعیین می گردد.