قانون تاسیس بنگاه خالصجات کشور
قانون مصوب ۱۳۳۴/۰۴/۲۶ نخست وزیر
قانون تأسیس بنگاه خالصجات کشور
مصوب ۱۳۳۴,۰۴,۲۶
با اصلاحات و الحاقات بعدی
فصل اول - کلیات ماده ۱ - بمنظور عمران و آبادی املاک خالصه و ازدیاد تولید و تکثیر درآمد آنها و همچنین همکاری با دستگاههای وزارت کشاورزی بنگاهی بنامبنگاه خالصجات تحت نظر وزارت کشاورزی تأسیس میشود. تبصره - بنگاه خالصجات دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی بوده و عملیات خود را بر اساس این قانون و آئیننامههای مربوطه انجاممیدهد.
فصل دوم - دارائی بنگاه ماده ۲ - دارائی بنگاه خالصجات عبارت است از: الف - خالصجات اعم از املاک مزروعی و مستغلات و مراتع و جنگلها و اراضی. تبصره - جنگلهای خالصه تابع مقررات قانون جنگلها بوده و باید تحت نظر بنگاه جنگلها اداره شود.
ب - اموال و ماشین آلات و موجودیهای نقدی و جنسی اداره کل خالصه و ادارات تابعه. ج - دارائی دولت در شرکت سابق کشاورزی خوزستان و شرکت سابق فلاحتی خراسان. ماده ۳ - کلیه حقوق و عواید و نتایج حاصله که از اجرای قانون املاک واگذاری مصوب ۱۲ خرداد ۱۳۲۱ عاید دولت میشد از تاریخ ۲۰ تیر ماه۱۳۲۸ مشمول قانون مزبور است و همچنین وظایفی را که طبق قانون مزبور دولت عهدهدار انجام آن بوده از این تاریخ بعهده اداره املاک پهلوی است.کارخانجات و توابع آن باستثناء کارخانه چشمه آب علی و عوض املاک تعویضی که مورد حکم هیأت های رسیدگی املاک واگذاری واقع شده و میشود باستثناء املاک جیرفت مشمول این قانون نبوده و ملک دولت است. تبصره ۱) - آنچه از عواید و وجوه حاصله که از تاریخ ۲۰ تیر ماه ۱۳۲۸ تا این تاریخ از طرف دولت وصول شده باشد متعلق بدولت است وهمچنین پرداخت محکومیتهای نقدی موضوع دادنامه هیئتهای رسیدگی املاک واگذار تا این تاریخ نیز بعهده دولت خواهد بود. تبصره ۲) - ابنیه و اراضی کلیه مؤسسات کشاورزی واقعه در املاک پهلوی کلاً متعلق بدولت است و مالالاجاره و یا حقالارض گذشته نیز قابلمطالبه نخواهد بود. فصل سوم - وظایف ماده ۴ - وظایف بنگاه خالصه بقرار زیر است: الف - انجام کلیه وظایف و اجرای کلیه قوانینی که از لحاظ مالکیت دولت قبلاً بعهده وزارت دارائی بوده و بعهده وزارت کشاورزی گذارده شدهاست. ب - بهرهبرداری از املاک خالصه بنحویکه صرفه و صلاح دولت باشد. تبصره - در صورت بهرهبرداری از طریق اجاره چنانچه مدت از پنجسال تجاوز نماید باید قبلاً موافقت وزارت کشاورزی تحصیل شود.
ج - فروش و واگذاری خالصجات طبق مقررات و قوانینی که قبلاً بتصویب رسیده و هنوز بقوت خود باقی است و یا بعداً بتصویب برسد. د - تأسیس شرکتهای تعاونی مصرف و تولید و اعتبار و ماشینهای کشاورزی بمنظور تأمین رفاه و تقویت بنیه مالی کشاورزان خالصه. ه - تعقیب دعاوی طرح شده و یا طرح دعاوی جدید در مراجع صلاحیتدار نسبت بعین یا منافع و حقوق املاک خالصه و مدافعه از دعاوی کهعلیه دولت در مورد عین یا منافع و حقوق خالصجات مذکور اقامه شده و یا خواهد شد. تبصره - تعقیب و دفاع از دعاوی مربوط باملاک و خالصجاتیکه در تصرف وزارت خانهها و مؤسسات دولتی است اعم از آنچه قبلاً طرح شده ویا بعداً طرح شود بعهده وزارتخانهها و مؤسساتی است که رقبات در تصرف آنها است. بنگاه خالصجات مکلف است اطلاعات و سوابق مربوط باینقبیل رقبات را در صورت تقاضا تحویل وزارت خانهها یا مؤسسه مربوط بنماید.
و - وصول مطالبات و پرداخت دیون و تعهدات اداره کل خالصه سابق. ز - سعی و اهتمام در عمران خالصجات و احیاء اراضی بایر و باطلاقی بدون مالک و اراضی موات. فصل چهارم - سازمان ماده ۵) - هیأت مدیره و بازرسان:
بنگاه بوسیله هیأت مدیره مرکب از سه نفر که یکی از آنها سمت ریاست هیأت مدیره و مدیر عامل را دارد اداره خواهد شد . یکنفر نیز عضوعلیالبدل هیأت مدیره تعیین خواهد گردید.
اشخاص مزبور به پیشنهاد وزارت کشاورزی و تصویب هیئت وزیران برای مدت سه سال انتخاب میشوند.
انتصاب سرهنگ عبدالعظیم ولیان بسمت رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل بنگاه خالصجات
تبصره - عضو علیالبدل در غیاب یکی از اعضاء هیأت مدیره در جلسات و تصمیمات هیأت مدیره شرکت خواهد نمود.
ماده ۶) - هیأت بازرسی بنگاه عبارت است از دو نفر که یکنفر از طرف وزارت دارائی و یکنفر دیگر از طرف وزارت کشاورزی برای مدت یکسال با تصویب هیأت وزیران انتخاب خواهد شد.
تعیین آقای احمد صدر نصیری برا ی مدت یکسال دیگر بسمت بازرس قانونی وزارت کشاورزی تعیین احمد صدر نصیری از تاریخ ۱۶ /۹ /۴۲ برای مدت یکسال دیگر بسمت بازرس قانونی بنگاه خالصجات انتصاب آقای رضا پور سالار برای مدت یکسال بسمت بازرس وزارت دارائی در بنگاه خالصه
ماده ۷) - رئیس حسابداری بنگاه بوسیله وزارت دارائی با جلب نظر قبلی وزیر کشاورزی انتخاب میشود مشارالیه ذی حساب بنگاه بوده و ضمناً درمقابل هیئت مدیره نیز مسئول امور مالی بنگاه خواهد بود. ماده ۸ - کارمندان دولت که بخدمت بنگاه پذیرفته میشوند از جمیع جهات تابع مقررات عمومی استخدام کشوری میباشند. ماده ۹) - در اجرای وظایف مذکور در بند ه ماده ۴ نمایندگان معرفی شده از ظرف بنگاه خالصجات در دادگاهها میتوانند بعنوان وکیل بنگاه از کلیهحقوق بنگاه دفاع نموده و دادگاهها ایشان را باین سمت خواهند پذیرفت و در صورت محکوم شدن طرف بنگاه حق مطالبه خسارت و حقالوکاله طبقتعرفه وزارت دادگستری خواهد داشت و بنگاه از این بابت میتواند بنمایندگان مزبور پاداش متناسب بدهد. ماده ۱۰) - برای رسیدگی پروندههای دعاوی بنگاه خالصه و اشخاص در صورتیکه مدعا به از ۵۰۰ هزار ریال بیشتر نباشد کمیسیون یاکمیسیونهائی از قضات عالیرتبه وزارت دادگستری بنا بمعرفی وزارت دادگستری و یکنفر از کارکنان مطلع به امور قضائی بنگاه خالصجات تشکیل ونظر خود را نسبت بتعقیب یا استرداد یا صلح دعاوی اعلام خواهد داشت. بنگاه خالصجات مکلف است بر طبق نظریه کمیسیون رفتار نماید. فصل پنجم - امور مالی ماده ۱۱) - دوره عمل بنگاه از اول دیماه هر سال تا آخر آذر ماه سال بعد میباشد. بنگاه مکلف است همهساله برنامه و بودجه سال آتی را تا پانزدهممهر ماه تهیه و تسلیم وزارت کشاورزی نماید و پس از تصویب هیأت وزیران قابل اجرا خواهد بود. ماده ۱۲ - درآمد املاک خالصه بطریق ذیل بمصرف خواهد رسید: ۱ - پرداخت مخارج اداری و تولیدی و هزینههای امور عمرانی. ۲ - پس از وضع هزینههای مذکور در بند ۱ این ماده از مازاد درآمد هر سال چهل درصد بعنوان ذخیره احتیاطی برای پرداخت هزینههای عمرانیفوقالعاده و جبران خسارتهای غیر مترقبه نگاهداری و بقیه پس از تصویب حساب دوره عمل بابت درآمد خالصه تحویل خزانهداریکل میشود. ماده ۱۳ - وجوه حاصل از فروش و واگذاری خالصجات صرف اجرای وظایف مذکور در این قانون و بستن سدها و حفر آنها و عمران اراضی بایر وساختمان و تعمیر و تکمیل ابنیه دولتی و خرید مراتع املاک و اراضی برای احداث مزارع نمونه که در اختیار وزارت کشاورزی گذارده میشود (درنقاطی که خالصه وجود نداشته باشد) و کمک بصندوق های عمران خالصجات خواهد رسید. مگر آنکه در قوانین مصوبه ترتیب دیگری برای صرفوجوه حاصله پیشبینی شده باشد. ماده ۱۴ - سازمان سد کرج میتواند بیست و پنجهزار و سیصد متر اراضی متعلق بدولت واقع در شرق اسپیریس جلالیه را که در تصرف دارد برایساختن ادارات مرکزی و انبارها و ایستگاههای تبدیل فشار برق و مرکز سوار کردن ماشین آلات و تعمیرات و سایر نیازمندی های سازمان سد کرج و یکدبستان تخصیص داده و بقیه را برای تهیه منزل مسکونی بین کارمندان سازمان مذکور که در تهران منزل شخصی ندارند تقسیم و واگذار نماید. ماده ۱۵ - بنگاه خالصجات و اداره املاک و مستغلات پهلوی از مخارج دادرسی و کلیه هزینههای ثبتی اعم از حقالثبت و هزینههای مقدماتی و نیمعشر اجرائی معاف است. ماده ۱۶ - امور اجرائی این قانون بر طبق آئیننامه خواهد بود که از طرف وزارت کشاورزی پیشنهاد و بتصویب کمیسیون های مربوطه مجلسینخواهد رسید. ماده ۱۷ – وزارت خانههای کشاورزی - دارائی - دادگستری مأمور اجرای این قانون میباشند. بموجب قانون تمدید تبصره قانون الغاء کلیه لوایح مصوب آقای دکتر مصدق ناشیه از اختیارات لایحه قانونی مربوط بقانون تأسیس بنگاه خالصجات کشورکه در تاریخ دوشنبه ۲۶ تیر ماه ۱۳۳۴ بتصویب کمیسیونهای مشترک مجلسین رسیده موقتاً قابل اجرا میباشد. رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت
رئیس مجلس سنا - سید حسن تقیزاده
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.