لایحه قانون انتخابات مجلس بررسی نهائی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

لایحه قانون انتخابات

مجلس بررسی نهائی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

مصوب ۷/۴/۱۳۵۸

مصوب ۱۳۵۸,۰۴,۰۷

با اصلاحات و الحاقات بعدی

فصل اول ـ کلیات: ماده ۱ ـ بمنظور اظهار نظر نهائی دربارة متن قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که قبلا تنظیم و در مراحل مختلف بررسی شده مجلس بررسی نهائی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در تهران تشکیل میشود. ماده ۲ ـ عده اعضای مجلس بررسی نهائی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با نمایندگان اقلیتهای مذهبی ۷۳ نفر است که و زارت کشور با رعایت جمعیت و ضوابط جغرافیائی استانها بر مبنای تا پانصد هزار یک نماینده و تا یک میلیون نفر دو نماینده و از یکمیلیون ببالا تقریباً برای هر پانصد هزار نفر یک نماینده تقسیم خواهد کرد. ماده ۳ ـ انتخابات تعیین اعضای مجلس بررسی نهائی، قانون اساسی و اخذ رأی بصورت مستقیم و مخفی و انتخاب اعضای مجلس با اکثریت نسبی خواهد بود. در صورت تساو ی آراء بین دو یا چندین نفر قرعه ملاک انتخاب خواهد بود. ماده ۴ ـ هیچکس نمیتواند بیش از یکبار رأی دهد. ماده ۵ ـ اخذ رأی در مدت یکروز (حداقل ده ساعت) در تمام کشور انجام میشود وزارت کشور ضمن صدور دستور شروع انتخابات تاریخ اخذ رأی را تعیین و به حوزه های انتخاباتی اعلام خواهد کرد. فصل دوم ـ شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان: ماده ۶ ـ انتخاب کنندگان باید دارای شرایط زیر باشند:

۱ ـ تابعیت ایران.

۲ ـ لااقل ۱۶ سال داشته باشند.

۳ ـ عدم محرومیت از تمام یا بعضی از حقوق اجتماعی. تبصره - کارمندان - درجه داران - افسران و افراد نیروهای ارتش جمهوری اسلامی و شهربانی و ژاندارمری نیز دارای حق رأی میباشند.

ماده ۷ ـ انتخاب شوندگان باید دارای شرایط زیر باشند:

۱ ـ تابعیت ایران.

۲ ـ نظام جمهوری اسلامی را قبول داشته و بدان وفادار باشند.

۳ ـ حداقل ۳۰ سال داشته باشند.

۴ ـ در حوزه انتخابیه معرو ف و به خصوصیات اجتماعی و اقتصادی و سیاسی و جغرافیائی منطقه آگاه و مطلع باشند.

۵ ـ عدم محرومیت از تمام یا بعضی از حقوق اجتماعی. ماده ۸ ـ اشخاص زیر از انتخاب شدن محروم میباشند:

۱ ـ محجورین.

۲ ـ نخست وزیران، وزیران، استانداران و معاونین آنها و نمایندگان مجلسین و سفرا و وابستگان نزدیک رژیم سابق، از پانزده خرداد ۴۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷.

۳ ـ اعضای انجمنهای نظارت بر انتخابات و شعب آنها.

۴ ـ نخست وزیر و وزیران و معاو نین آنها، استانداران و فرمانداران قضات و دادستانها، و شهرداران و رؤسای سازمانهای مستقل دولتی و شهرداریها و افسران شاغل در ارتش، ژاندارمری و شهربانی، در حوزه مأموریت.

۵ ـ کارکنان و کارمندان دولت و شهرداریها و سازمانها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها. تبصره مقامات بند چهار چنانچه داو طلب عضویت در مجلس بررسی نهائی قانون اساسی باشند، باید قبل از تشکیل انجمن نظارت از سمت خویش استعفاء داده و آماده خدمت شوند، کارمندان و متصدیان بند پنج در صورت انتخاب و قبول عضویت در مجلس بررسی قانون اساسی باید از سمت خویش استعفا داده و آماده خدمت شوند. فصل سوم ـ انجمن نظارت: ماده ۹ ـ در مرکز هر حوزه انتخابیه به محض دستور وزارت کشور هیئت اجرائی انتخابات بریاست فرماندار یا سرپرست تشکیل میشود و عهده دار انجام انتخابات همان حوزه میگردد. هیئت اجرائی مرکب است از فرماندار یا سرپرست، رئیس عالیترین دادگاه استان، مدیر کل آموزش و پرورش، مدیر کل ثبت احوال و پنج نفر از معتمدین و روحانیون مبارز محل به انتخاب اشخاص مذکور. تبصره در غیاب هر یک از اعضاء هیئت اجرائی از جانشین یا مدیران و رؤسای ادارات دیگر و معتمدان محل دعوت بعمل میآید. عدم حضور هر یک از اعضاء در دو جلسه از جلسات هیئت اجرائی بمنزله استعفا و فرماندار بجای آنها افراد دیگری را تعیین خواهد کرد. ماده ۱۰ ـ هیئت اجرائی انتخابات بلا فاصله ۳۵ نفر از طبقات مردم حوزه انتخابیه را که دارای شرایط انتخاب کردن باشند تعیین نموده و فرماندار یا سرپرست از آنان دعوت بعمل آورده و پس از حضور دو سوم دعوت شوندگان، بلا فاصله به رأی مخفی و اکثریت نسبی از بین آنها یا از خارج ۷ نفر بعنوان اعضای اصلی انجمن نظارت و ۹ نفر بعنوان اعضای علی البدل انتخاب میشوند. اعضای انجمن نظارت در اولین جلسه از بین خود یک رئیس، یک نایب رئیس و سه منشی انتخاب خواهند کرد. ماده ۱۱ ـ انجمن نظارت مرکزی بلا فاصله پس از تعیین هیئت رئیسه انجمن، مطابق سازمان تقسیمات استان نسبت به تشکیل انجمنهای نظارت فرعی در شهرستانها تابع استان که متصدی و مسئول انتخابات همان شهرستان هستند توسط فرماندار مرکز حوزه انتخابیه استان و یا سرپرست اقدام مینماید. ماده ۱۲ ـ فرمانداران شهرستانهای تابع حوزه استان به محض وصول دستور فرماندار مرکز حوزه انتخابیه (یا سرپرست) برای تشکیل انجمن نظارت فرعی با همکاری رؤسای دادگستری، آموزش و پرورش، ثبت احوال و سه نفر از روحانیون و معتمدان محل، ۱۹ نفر از طبقات مردم حوزه شهرستان را که دارای شرایط انتخاب کردن باشند تعیین و از آنان برای انتخاب اعضای انجمن نظارت فرعی دعوت بعمل میآورند و پس از حضور دو سوم دعوت شوندگان بلا فاصله به رأی مخفی و اکثریت نسبی از بین آنها یا از خارج پنج نفر بعنوان اعضای اصلی و ۶ نفر بعنوان اعضای علی البدل انتخاب میشوند. تبصره هیچیک از اعضای هیئت اجرائی و انجمنهای نظارت اصلی و فرعی نباید با یکی از کاندیداهای حوزه انتخابیه استان خویشاوندی نسبی یا سببی (پدر ـ مادر ـ فرزند ـ همسر ـ خواهر ـ برادر ـ نوه ـ داماد ـ عرو س ـ دایی ـ خاله ـ عمه ـ عمو ـ برادر زاده ـ خواهر زاده) داشته باشند. ماده ۱۳ ـ اعضای اصلی انجمن نظارت فرعی در اولین جلسه از بین خود یک رئیس، یک نایب رئیس و سه منشی انتخاب خواهند کرد و بدون تأخیر نسبت به تعیین محل شعب اخذ رأی با همکاری فرماندار اقدام خواهند نمود. تبصره امور انتخابات شهرستان مرکز حوزه انتخابیه بعهده انجمن نظارت مرکزی میباشد. ماده ۱۴ ـ جلسات انجمنهای نظارت اعم از مرکزی و فرعی و شعب اخذ رأی با حضور اکثریت اعضاء و اتخاذ تصمیم با اکثریت مطلق (بیشتر از نصف اعضای حاضر در جلسه) خواهد بود. ماده ۱۵ ـ انجمنهای نظارت اعم از مرکزی و فرعی غیر قابل تغییر و انحلال میباشند مگر در صورتیکه اسباب تعطیل یا تعویق انتخابات را فراهم نمایند. در این صورت فرماندار یا سرپرست موضوع را در هیئت اجرائی انتخابات مطرح و با تصویب هیئت اجرائی نسبت به تعیین جانشین یا تجدید انتخاب آن انجمن اقدام مینماید. ماده ۱۶ ـ هرگاه در حین جریان انتخابات یک یا چند نفر از اعضای انجمن نظارت از حضور در انجمن خود داری نماید، مادام که اکثریت مطلق باقی است جریان انتخابات تعقیب میشود و به اعضای مذکور اخطار میشود چنانچه دو جلسه از حضور در انجمن تعلل نمایند بلا فاصله از اعضای علی البدل بجای آنها انتخاب خواهد شد. ماده ۱۷ ـ در صورتیکه اکثریت اعضای انجمن از حضور در انجمن تعلل نمایند یا پس از ختم انتخابات از دادن اعتبارنامه خود داری نمایند، فرماندار یا سرپرست موضوع را در هیئت اجرائی انتخابات مطرح و با تصویب هیئت اجرائی اعضای علی البدل بجای آنها تعیین و اعضای مذکور انتخابات را فیصله میدهند. ماده ۱۸ ـ هرگاه یک یا چند نفر از اعضای علی البدل نیز از حضور در انجمن خود داری و انتخابات را ختم ننمایند فرماندار یا سرپرست موضوع را در هیئت اجرائی مطرح و با تصویب هیئت اجرائی از بین معتمدین هیئت اجرائی کسری اعضای انجمن را تکمیل و انتخابات را تا پایان مرحله، منجمله دادن اعتبارنامه ختم مینمایند. ماده ۱۹ ـ هرگاه یک یا چند انجمن نظارت فرعی در مدتی که انجمن نظارت مرکزی معین میکند، انتخابات خود را انجام ندهند، حق انتخابات آنها ساقط میشود و انتخابات سایر نقاط آن حوزه معتبر خواهد بود. تبصره ـ کلیه اقدامات و مکاتبات مربوط به انجمن نظارت مرکزی و هیئت اجرائی در پرونده مربوط به انتخابات ضبط خواهد شد. محل تشکیل هیئت اجرائی و انجمن نظارت مرکزی در فرمانداری خواهد بود. فصل چهارم ـ اخذ رأی: ماده ۲۰ ـ انجمن نظارت مرکزی باید هفت روز قبل از اخذ رأی آگهی انتخابات حاوی محل شعب اخذ رأی اوقات اخذ رأی را در تمام حوزه انتخابیه منتشر نماید. ماده ۲۱ ـ هرگاه برای اخذ رأی در مناطق روستائی یا کوهستانی یا بعد مسافت ایجاد و تشکیل مراکز ثابت مقدور نباشد یا حضور اهالی در مکانهای تعیین شده مشکل باشد، با پیشنهاد انجمن نظارت و تصویب هیئت اجرائی، انجمنهای نظارت میتوانند شعب اخذ رأی سیار در نواحی مورد نظر تعیین نمایند. ماده ۲۲ ـ انجمنهای نظارت مرکزی و فرعی پنج روز قبل از روز اخذ رأی برای تعیین اعضای شعب اخذ رأی که پنج نفر خواهند بود (رئیس، نایب رئیس و سه منشی) اقدام و لااقل یک روز قبل از موعد مقرر محل شعب را آماده و اعضای آنها را در نواحی مزبور مستقر مینمایند. ماده ۲۳ ـ برگهای انتخاباتی شامل سه قسمت است. قسمت اول و دوم که تعرفه انتخابات محسوب خواهد شد و رو ی آنها، نام و نام خانوادگی رأی دهنده - شماره شناسنامه - محل تولد - محل سکونت - نام حوزه انتخابیه چاپ شده است - قسمت سوم ورقه رأی محسوب خواهد شد. قسمت اول هنگام ثبت نام رأی دهنده در دفاتر ثبت نام باقی میماند و قسمت دوم و سوم به متقاضیان شرکت در انتخابات تسلیم خواهد شد. ماده ۲۴ ـ صدو ر برگ انتخابات فقط در قبال ارائه شناسنامه به متقاضیان تسلیم میشود و دارنده برگ انتخابات هر حوزه انتخاباتی فقط در همان حوزه انتخاباتی میتواند رأی بدهد. ماده ۲۵ ـ مسئولیت نگاهداری و حفاظت کلیه لوازم و اوراق انتخاباتی و صندوقهای اخذ رأی با کارمندان فرمانداری و بخشداری یا نمایندگان آنها خواهد بود و پس از تعیین منتخبین و صدور اعتبارنامه با دستور هیئت اجرائی انتخابات توسط فرمانداریها امحاء خواهد شد. ماده ۲۶ ـ هرگونه تظاهرات و تبلیغات در روز اخذ رأی و یکرو ز قبل از آن در حوزه انتخابیه ممنوع خواهد بود. ماده ۲۷ ـ حفظ نظم در انجمن نظارت مرکزی و فرعی و شعب با رئیس و در غیاب با نایب رئیس و حفظ انتظامات در نواحی شعب اخذ رأی با مأمورین انتظامی (مأمورین شهربانی، ژاندارمری، پاسداران انقلاب) میباشد. ماده ۲۸ ـ ترتیب اخذ رأی و قرائت آراء و دستورالعمل انتخابات مطابق آئیننامه ای است که ستاد مرکزی انتخابات کشور تهیه و پس از تصویب وزیر کشور به حوزه های انتخاباتی اعلام خواهد شد. ماده ۲۹ ـ هرگاه بعضی از شعب اخذ رأی یا بعضی از انجمنهای فرعی نسبت به تنظیم صورتجلسه انتخابات (اخذ رأی و قرائت آراء) در مدتیکه انجمن نظارت مرکزی تعیین کرده است اقدام ننماید، با توجه به مقررات این قانون انجمن نظارت فرعی یا انجمن نظارت مرکزی نسبت به تهیه یا تکمیل صورتجلسات اقدام مینماید و چنانچه تنظیم صورتجلسه نتیجه رأی گیری در یک یا چند شعب اخذ رأی یا انجمن نظارت فرعی بیش از یک روز بعد از قرائت آراء بطول انجامد، انتخابات آن شعب یا آن انجمنهای نظارت فرعی خاتمه یافته تلقی و پس از تنظیم صورتجلسه انجمن نظارت مرکزی انتخابات سایر انجمنهای نظارت فرعی را استخراج و نتیجه را معین و اعلام میکند. ماده ۳۰ ـ اعتبارنامه منتخبین عضویت در مجلس بررسی نهائی قانون اساسی با امضای اعضای انجمن نظارت و فرماندار در سه نسخه تنظیم و پس از الصاق عکس و ممهور نمودن آن با مهر انجمن نظارت و مهر فرمانداری دو نسخه آن تسلیم منتخبین میشود. فصل پنجم ـ شکایات: ماده ۳۱ ـ انجمنهای نظارت تا دو روز پس از ختم رأی گیری و اعلام نتیجه حائزین اکثریت و تعیین منتخبین، شکایات واصله را می پذیرند و متعاقباً ظرف سه روز به آنها رسیدگی نموده و پس از اعلام نتیجه، موضوع را به هیئت اجرائی انتخابات منعکس نموده و با صدور اعتبارنامه ها انحلال خود را اعلام میدارند. ماده ۳۲ ـ شکایاتی که در جریان انتخابات به انجمن نظارت تسلیم میشود، مانع از انجام و تعقیب برنامه انتخابات نخواهد بود ولی شکایات واصله پس از قید آنها در صورتجلسه انتخابات در موعد مقرر مورد بررسی قرار خواهد گرفت. ماده ۳۳ ـ اشخاصی که حق انتخاب کردن دارند، چنانچه نسبت به انتخابات یا انجمنهای نظارت شکایتی داشته باشند، میتوانند شکایات خود را به هیئت اجرائی انتخابات تسلیم نمایند . نظر هیئت اجرائی انتخابات در کلیه مواردی که مورد رسیدگی قرار میدهد قطعی خواهد بود. فصل ششم ـ تشکیل مجلس بررسی نهائی قانون اساسی: ماده ۳۴ ـ بمنظور اداره امور مجلس بررسی نهائی قانون اساسی، ستاد مرکزی انتخابات کشور موظف است، یک دفتر موقت به نام دبیرخانه مجلس بررسی نهائی قانون اساسی دایر نموده و محل آنرا به حوزه های انتخاباتی اطلاع دهد. ماده ۳۵ ـ پس از آنکه دو سوم منتخبین در تهران حاضر شدند و اعبتارنامه های خود را به دبیرخانه تحویل دادند، مجلس بررسی نهائی قانون اساسی با اعلام وزیر کشور توسط نخست وزیر دولت موقت جمهوری اسلامی افتتاح میشود. تبصره ـ مدت زمان بررسی و تنظیم و قانون اساسی جمهوری اسلامی از تاریخ افتتاح حداکثر یک ماه میباشد و تصمیمات در اصول قانون اساسی با اکثریت دو سوم کلیه اعضای مجلس بررسی نهائی قانون اساسی (۵۰) نفر مناط اعتبار است. ماده ۳۶ ـ نحوه اداره جلسات مجلس بررسی نهائی قانون اساسی مطابق آئیننامه ای است که توسط وزارت کل کشور تهیه و به تصویب شورای انقلاب اسلامی خواهد رسید. فصل هفتم ـ مقررات جزائی: ماده ۳۷ ـ هرکس برگ انتخابات یا ورقه رأی را بخرد و یا بفروشد و یا در اوراق تعرفه و برگ انتخابات و آراء تقلب بنماید، علاوه بر محرومیت از حقوق اجتماعی از حق دادن رأی و انتخاب شدن برای یک دوره انتخاباتی مجالس ایران محروم و به حبس جنحه از شش ماه الی سه سال و جزای نقدی از ۵۰۰۱ تا ۵۰۰۰۰ ریال یا بیکی از این دو مجازات محکوم میشود. ماده ۳۸ ـ هرکس در انتخابات بیش از یکبار رأی دهد و یا با شناسنامه دیگری مبادرت به گرفتن برگ انتخابات بنماید و یا با برگ انتخابات دیگری رأی دهد و یا با شناسنامه مجعول با علم به جعلیت آن برگ انتخابات بگیرد و رأی دهد به حبس جنحه ای از ۶۱ روز تا یکسال و محرومیت از حق دادن رأی و انتخاب شدن برای یک دوره انتخاباتی مجالس ایران محکوم میشود. ماده ۳۹ ـ هرکس در انتخابات به تهدید و تطمیع متوسل شود، چنانچه در انجام انتخابات و ظیفه ای به عهده داشته باشد و یا کاندیدای عضویت در مجلس بررسی نهائی قانون اساسی باشد علاوه بر محرومیت از حقوق اجتماعی و از حق دادن رأی و انتخاب شدن برای یک دوره انتخابی مجالس ایران محروم میشود و به حبس جنحه ای از شش ماه الی سه سال و جزای نقدی از ۵۰۰۱ تا ۵۰۰۰۰ ریال محکوم میشود. چنانچه تهدید یا تطمیع کننده غیر از اشخاص مذکور باشد حبس جنحه ای از سه ماه تا یکسال و جزای نقدی از ۵۰۰۱ تا ۳۰۰۰۰ ریال محکوم خواهد شد. ماده ۴۰ ـ هرکس بنحوی از انحاء در امر انتخابات مرتکب تقلب و تزویر و خیانت شود، به حبس جنحه ای از شش ماه تا یکسال و محرومیت از حقوق اجتماعی و حق انتخاب کردن و انتخاب شدن برای دو دوره انتخاباتی مجالس ایران محروم میشود. چنانچه مرتکب در انجام انتخابات مجلس بررسی نهائی قانون اساسی وظیفه ای به عهده داشته باشد و یا کاندیدای عضویت در مجلس بررسی نهائی قانون اساسی باشد به حداکثر مجازات مقرر در این قانون محکوم میشود. فصل هشتم ـ مقررات عمومی: ماده ۴۱ ـ وزارت کشور مأمور اجرای این قانون و ناظر بر حسن جریان انتخابات و نحوه انجام امور مجلس بررسی نهائی قانون اساسی میباشد. نخست وزیر

ردیف

استان

جمعیت

تعداد نمایندگان

ملاحظات

۱

استان تهران

۷۳۲/۲۹۷/۵ نفر

۱۰ نماینده

۲

استان خراسان

۶۵۰/۲۶۶/۳نفر

۶ نماینده

۳

استان آذربایجان شرقی

۵۴۳/۱۹۴/۳ نفر

۶ نماینده

۴

استان مازندران

۲۲۶/۳۸۴/۲ نفر

۵ نماینده

۵

استان خوزستان

۶۱۲/۱۷۶/۲ نفر

۴ نماینده

۶

استان اصفهان

۶۷۸/۱۷۸/۲ نفر

۴ نماینده

۷

استان فارس

۹۴۸/۰۲۰/۲ نفر

۴ نماینده

۸

استان آذربایجان غربی

۸۷۵/۴۰۴/۱ نفر

۳ نماینده

۹

استان گیلان

۸۰۰/۵۷۷/۱ نفر

۳ نماینده

۱۰

استان مرکزی

۵۹۲/۰۸۶/۱ نفر

۲ نماینده

۱۱

استان کرمان

۰۴۵/۰۸۸/۱ نفر

۲ نماینده

۱۲

استان کرمانشاهان

۱۶۹/۰۱۶/۱ نفر

۲ نماینده

۱۳

استان همدان

۵۱۲/۰۸۶/۱ نفر

۲ نماینده

۱۴

استان زنجان

۷۴۸/۱۱۴/۱ نفر

۲ نماینده

۱۵

استان لرستان

۸۴۸/۹۲۴ نفر

۲ نماینده

۱۶

استان کردستان

۸۸۹/۷۸۱ نفر

۲ نماینده

۱۷

استان سیستان و بلوچستان

۲۹۷/۶۵۹ نفر

۲ نماینده

۱۸

استان سمنان

۳۴۶/۲۸۳ نفر

۱ نماینده

۱۹

استان یزد

۲۱۸/۳۵۶ نفر

۱ نماینده

۲۰

استان هرمزگان

۱۴۹/۶۴۳ نفر

۱ نماینده

۲۱

استان بوشهر

۴۲۷/۳۴۵ نفر

۱ نماینده

۲۲

استان چهار محال بختیاری

۳۰۰/۳۹۴ نفر

۱ نماینده

با

۲۳

استان ایلام

۲۲۲/۲۴۴ نفر

۱ نماینده

توجه

۲۴

استان کهکیلویه و بویر احمد

۷۵۰/۲۴۴ نفر

۱ نماینده

به

۲۵

اقلیتها:

خصوصیات

کلیمیان

۱ نماینده

جغرافیائی

مسیحیان

۱ نماینده

و

زرتشتیان

۱ نماینده

مساحت

آشوریان و کلدانیان

۱ نماینده

استان

جمع

۷۳ نماینده