شیوه نامه تطبیق فعالیت صندوق های قرض الحسنه موجود با مفاد دستورالعمل اجرایی

شیوه نامه تطبیق فعالیت صندوق های قرض الحسنه موجود با مفاد دستورالعمل اجرایی

مصوب ۱۴۰۴,۰۶,۱۸

با اصلاحات و الحاقات بعدی

با سلام و احترام؛

همانگونه که مستحضرند؛ بر اساس ماده (۱۱۰) دستورالعمل اجرایی تأسیس، فعالیت، نظارت و انحلال صندوق های قرض الحسنه (مصوب مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۲۳ هیأت عالی بانک مرکزی) با هدف ساماندهی و قانونمند سازی فعالیت صندوق های قرض الحسنه مقرر گردید؛ «صندوق هایی که قبل از تصویب این دستورالعمل تأسیس شده و به فعالیت اشتغال داشته اند، مطابق شیوه نامه ای که به تصویب هیأت عالی می رسد، شرایط خود را با مفاد این دستورالعمل تطبیق دهند.»

بر این اساس «شیوه نامه تطبیق فعالیت صندوق های قرض الحسنه موجود با مفاد دستورالعمل اجرایی» درسی و نهمین جلسه مورخ ۱۸‏‏‏/۰۶‏‏‏/۱۴۰۴ هیأت عالی بانک مرکزی (تصویر پیوست) به تصویب رسید. به موجب این شیوه نامه، کلیه صندوق های قرض الحسنه موجود مکلفند حداکثر ظرف مدت دوسال از تاریخ ابلاغ این شیوه نامه، نسبت به تطبیق فعالیت خود با مفاد دستورالعمل اقدام و مطابق مراحل ذیل، اجازه نامه فعالیت از بانک مرکزی دریافت نمایند؛ ۱. طرح درخواست؛

مطابق با طبقه بندی مندرج در دستورالعمل اجرایی، با توجه به نوع صندوق به تشخیص بانک مرکزی (خُرد، کوچک، متوسط یا بزرگ) درخواست اجازه نامه فعالیت از بانک مرکزی را ارائه نمایند. ۲. صدور اجازه نامه ثبت تغییرات؛

صندوق هایی که تمامی شرایط و الزامات ذیل را محقق نمایند، به عنوان «صندوق در حال اخذ اجازه نامه فعالیت» شناخته شده و

اجازه نامه انجام ثبت تغییرات آنها در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور صادر خواهد شد؛

تأمین حداقل سرمایه اولیه با توجه به نوع صندوق قرض الحسنه؛

ارائه تعهدنامه توسط اعضای هیأت امناء صندوق موضوع تبصره ذیل ماده (۱۱۰) دستورالعمل؛

تأیید صلاحیت عمومی و حرفه ای اعضای هیأت امناء، هیأت مدیره و مدیرعامل صندوق حسب مورد، در چارچوب ضوابط و مقررات ذی ربط؛

ارائه تأییدیه فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا) در خصوص محل فعالیت حسب مورد؛

ارائه تأییدیه مبنی بر قبولی سمت توسط حسابرس مستقل و بازرس قانونی از میان حسابرسان معتمد بانک مرکزی برای صندوق های قرض الحسنه متوسط و بزرگ، در چارچوب ضوابط و مقررات ذی ربط؛

در صورت مغایرت مشخصات ثبتی اعضای معرفی شده هیأت امناء، هیأت مدیره و مدیرعامل با اطلاعات اداره ثبت شرکت ها، ارائه آخرین صورتجلسات مرتبط و اخذ تأییدیه صلاحیت عمومی و حرفه ای آنان، ملاک صدور مجوز ثبت تغییرات خواهد بود. ۳. صدور اجازه نامه فعالیت؛

برنامه زمان بندی مکتوب مورد تأیید مدیرعامل و هیأت مدیره صندوق درخصوص انطباق کلیه شرایط مربوط به ضوابط مندرج در دستوالعمل اجرایی ازجمله تطبیق عملکرد با شاخص های نظارتی را مطابق با شیوه نامه ارائه نمایند. اقدامات اصلاحی مندرج در این برنامه باید حداکثر تا پایان مهلت مقرر برای تطبیق به انجام برسد. با ارائه برنامه زمان بندی فوق، اجازه نامه فعالیت صندوق ها صادر خواهد شد. بر این اساس صندوق های قرض الحسنه موظفند حداکثر تا پایان مهلت مذکور، اجازه نامه فعالیت از بانک مرکزی دریافت نمایند.

از کلیه صندوق های قرض الحسنه انتظار می رود با حس مسئولیت و اهتمام جدی، بستر لازم برای اجرای کامل مفاد این شیوه نامه و دریافت مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران را فراهم آورند. بهره گیری از این فرصت، علاوه بر تضمین فعالیت شفاف و قانونمند، باعث رسمیت بخشیدن به فعالیت صندوق ها شده و اعتبار و ظرفیت های صندوق ها را در دریافت و پرداخت قرض الحسنه، اعطای تسهیلات قرض الحسنه و خدمات رسانی هر چه بهتر به جامعه افزایش خواهد داد. مدیریت کل نظارت غیربانکی

اداره نظارت بر موسسات پولی غیربانکی

جواد باغبان - عبدالله یاوران شیوه نامه تطبیق فعالیت صندوق های قرض الحسنه موجود با مفاد دستورالعمل اجرایی» به استناد ماده (۱۱۰) دستورالعمل اجرایی تأسیس، فعالیت، نظارت و انحلال صندوق های قرض الحسنه (مصوب ۱۴۰۳/۱۱/۲۳ هیأت عالی بانک مرکزی)؛ شرایط تطبیق فعالیت صندوق هایی که قبل از تاریخ ابلاغ این شیوه نامه تأسیس شده و به فعالیت اشتغال داشته اند، به شرح زیر تدوین می گردد؛ ماده ۱ - اصطلاحاتی که در این شیوه نامه بکار رفته است، به شرح زیر تعریف می شود: ۱ - ۱ - بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛ ۲ - ۱ - دستورالعمل: دستورالعمل اجرایی تأسیس، فعالیت، نظارت و انحلال صندوق های قرض الحسنه مصوب ۱۴۰۳/۱۱/۱۲۳ هیأت عالی؛ ۳ - ۱ - صندوق: صندوق قرض الحسنه اعم از صندوق های قرض الحسنه خُرد، کوچک، متوسط و بزرگ که در قالب مؤسسه غیرتجارتی موضوع بند (الف) ماده (۲) «آیین نامه اصلاحی ثبت تشکیلات و مؤسسات غیرتجارتی»، قبل از تاریخ تصویب دستورالعمل اجرایی تأسیس، فعالیت، نظارت و انحلال صندوق های قرض الحسنه (مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۲۳) تأسیس و ثبت شده و به فعالیت اشتغال دارند. ۴ - ۱ - شیوه نامه: شیوه نامه تطبیق فعالیت صندوق های قرض الحسنه موجود با مفاد دستورالعمل؛ ۵ - ۱ - اساسنامه نمونه: اساسنامه نمونه صندوق که به تایید بانک مرکزی رسیده است؛ ۶ - ۱ - عامل نظارتی: شامل بانک های قرض الحسنه، سازمان اقتصاد اسلامی ایران و کانون های صندوق های قرض الحسنه دارای صلاحیت که در چارچوب جز (۲) بند (ج) ماده (۹) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران و به موجب «دستورالعمل چارچوب امور نظارتی صندوق های قرض الحسنه با استفاده از ظرفیت عامل نظارتی» (موضوع ماده (۲) دستورالعمل)، مسئولیت نظارت بر فرآیندهای تأسیس، فعالیت، نظارت، گزیر و... صندوق های قرض الحسنه را تحت نظارت و هدایت بانک مرکزی بر عهده می گیرند؛ ۷ - ۱ - اجازه نامه فعالیت: اجازه نامه کتبی بانک مرکزی برای ادامه فعالیت صندوق. ماده ۲ - صندوق موظف است حداکثر ظرف مدت دوسال پس از تاریخ ابلاغ این شیوه نامه کلیه شرایط خود را با ضوابط مندرج در دستورالعمل تطبیق دهد. ماده ۳ - صندوق نسبت به ارائه درخواست اجازه نامه فعالیت یکی از انواع خُرد، کوچک، متوسط یا بزرگ به بانک مرکزی اقدام می نماید. نوع صندوق با تشخیص بانک مرکزی و یا طبق «دستورالعمل چارچوب امور نظارتی صندوق های قرض الحسنه با استفاده از ظرفیت عامل نظارتی» تعیین می گردد. ماده ۴ - اجازه نامه فعالیت صندوق منوط به تحقق شرایط مندرج در بند (الف) این ماده و ارائه برنامه زمان بندی مکتوب به بانک مرکزی در خصوص تحقق شرایط مندرج در بند (ب) این ماده حداکثر تا تاریخ مندرج در ماده (۲) با تأیید هیأت مدیره و مدیرعامل پیشنهادی صندوق، صادر می گردد. در این رابطه رعایت قانون اصلاح مواد (۱) و (۷) قانون اجرای سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی و قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار الزامی است. الف : ۱ - تأمین حداقل سرمایه اولیه با توجه به نوع صندوق قرض الحسنه؛ ۲ - ارائه تعهدنامه توسط اعضاء هیأت امنای صندوق موضوع تبصره ذیل ماده (۱۱۰) دستورالعمل؛ ۳ - تأییدیه صلاحیت عمومی و حرفه ای اعضای هیأت امناء، هیأت مدیره و مدیرعامل صندوق حسب مورد در چارچوب ضوابط و مقررات ذیربط؛ ۴ - ارائه تأییدیه فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فرآجا) در خصوص محل فعالیت حسب مورد با توجه به مفاد دستورالعمل؛ ۵ - ارائه تأییدیه مبنی بر قبولی سمت توسط حسابرس مستقل و بازرس قانونی از میان حسابرسان معتمد بانک مرکزی برای صندوق های قرض الحسنه متوسط و بزرگ، در چارچوب ضوابط و مقررات ذیربط؛ تبصره ۱ - صندوق هایی که اعضای هیات امناء، هیات مدیره و مدیرعامل را به بانک مرکزی معرفی نمودند، ولی مشخصات ثبتی این اشخاص با اطلاعات ثبتی نزد اداره ثبت شرکتها همخوانی ندارد، در صورت ارائه آخرین صورتجلسات مرتبط با معرفی اعضای پیشنهادی به بانک مرکزی، مجوز ثبت تغییرات پس از احراز تاییدیه صلاحیت عمومی و حرفه ای اشخاص فوق، صادر می گردد. تبصره ۲ - آن دسته از صندوق هایی که شرایط مندرج در بند الف را محقق نموده اند، بعنوان «صندوق در حال اخذ اجازه نامه فعالیت» محسوب شده و می بایستی حداکثر تا پایان مدت تطبیق در این شیوه نامه (به تشخیص و اعلام بانک مرکزی) نسبت به اخذ اجازه نامه فعالیت اقدام نمایند. ب : ۱ - حداکثر مانده سپرده های قرض الحسنه اخذ شده توسط صندوق که با مفاد دستورالعمل منطبق نمی باشد، از طریق افزایش سرمایه و یا کاهش سپرده ها، تعدیل گردد. ۲ - صندوق های دارای شعبه که وضعیت شعب آنها با مفاد دستورالعمل منطبق نمی باشد، تعداد و محل فعالیت شعب آنها تعدیل و تطبیق یابد. ۳ - صندوق هایی که منابع نقدی خود را در بیش از تعداد مجاز مؤسسات اعتباری تعیین شده در مفاد دستورالعمل، سپرده گذاری نموده اند، نسبت به تعیین تکلیف آنها وفق دستورالعمل اقدام نمایند. ۴ - عملکرد صندوق با شاخص های نظارتی شامل؛ افتتاح و نگهداری حساب های قرض الحسنه برای مشتریان، اعطای وام های قرض الحسنه به مشتریان مطابق ضوابط و مقررات و نگهداری حداقل پنج درصد کل منابع نقدی صندوق به صورت سپرده سرمایه گذاری مدت دار نزد مؤسسات اعتباری، به تشخیص بانک مرکزی انطباق یابد؛ ۵ - دارایی های ثابت مشهود و نامشهود و سایر تجهیزات و ملزوماتی که برای اداره امور صندوق ها ضروری نمی باشد، واگذار یا به فروش رسانند؛ ۶ - بستن حسابهای قرض الحسنه جاری افتتاح شده برای مشتریان صندوق ها و جمع آوری دسته حواله و کارت الکترونیکی صادرشده و سایر ابزارهای پرداخت مشابه برای مشتریان صندوق ها؛ ۷ - به استثنای صندوق های قرض الحسنه بزرگ، صندوق هایی که دارای درگاه های پرداخت اینترنتی می باشند، اقدامات لازم را به منظور تعیین تکلیف موضوع بعمل آورند. تبصره - تمدید اجازه نامه فعالیت صندوق، منوط به تطبیق صندوق با شرایط و ضوابط مندرج در دستورالعمل خواهد بود. ماده ۵ - تا زمان تهیه و ابلاغ اساسنامه نمونه حداکثر ظرف مدت سه ماه توسط بانک مرکزی، اساسنامه ثبتی صندوق ملاک عمل قرار دارد. این صندوق ها موظفند پس از ابلاغ اساسنامه نمونه، ظرف مهلت مقرر، اساسنامه خود را با مفاد اساسنامه نمونه منطبق نموده و به ثبت برسانند. ماده ۶ - این شیوه نامه به همراه مفاد «دستورالعمل چارچوب امور نظارتی صندوق های قرض الحسنه با استفاده از ظرفیت عامل نظارتی» برای عامل نظارتی لازم الاجرا می باشد. در این راستا عامل نظارتی موظف است ارتباط متقابل و چند جانبه با سامانه های مرتبط در این خصوص را حسب مورد با بانک مرکزی، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، درگاه ملی مجوزها و سایر نهادهای ذیربط جهت انجام امور مربوطه برقرار نماید. ماده ۷ - هیأت عامل بانک مرکزی می تواند نسبت به تغییر مفاد مندرج در این شیوه نامه حسب شرایط و اقتضائات اقدام نماید. این شیوه نامه در (۷) ماده و (۳) تبصره در تاریخ ۱۴۰۴/۰۶/۱۸ به تصویب هیأت عالی رسیده و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا می ‏باشد.