آئین نامه اجرائی آموزشگاههای تعلیم رانندگی

هیئت وزیران در جلسه مورخ ۲۱ /۱ /۱۳۶۲ بنا به پیشنهاد شماره ۲۴ /۶ /۱۷۵۰۶ مورخ ۲۷ /۸ /۱۳۶۱ وزارت کشور، آیین ‌نامه اجرایی آموزشگاههای تعلیم‌ رانندگی را بشرح زیر تصویب نمودند: آئین نامه اجرائی آموزشگاههای تعلیم رانندگی

مصوب ۱۳۶۲,۰۱,۲۱

با اصلاحات و الحاقات بعدی

فصل اول - تعاریف ماده ۱ - اصطلاحات و جملاتی که در آئین ‌نامه بکار برده شده دارای معانی زیر می ‌باشد. ۱ - آموزشگاه تعلیم رانندگی – مؤسسه ‌ای است که بر اساس مقررات این آئیننامه تأسیس و از متقاضیان ثبت ‌نام نموده و آموزشهای رانندگی را در محلهای تعیین‌ شده به آنان تعلیم می ‌دهد. ۲ - مؤسس آموزشگاه تعلیم رانندگی - شخص حقیقی یا حقوقی است که منحصراً بمنظور تعلیم رانندگی پروانه اخذ نموده است. تبصره - مؤسس می ‌تواند مدیریت آموزشگاه را هم بعهده بگیرد. ۳ - مدیر آموزشگاه تعلیم رانندگی - شخصی است که برای اداره امور داخلی آموزشگاه تعیین می ‌شود. ۴ - مربی آموزشگاه تعلیم رانندگی - شخصی است که به هنرآموزان عملی و آموزش فنی و تئوری تعلیم می ‌دهد. ۵ - هنرآموز - کسی که برای فرا گرفتن فن رانندگی در آموزشگاه تعلیم رانندگی ثبت ‌نام می ‌نماید. ۶ - اتومبیل تعلیماتی - اتومبیلی است که دارای علائم مشخصه، مندرج در این آئیننامه بوده و بوسیله آن به هنرآموزان آموزشگاه تعلیم رانندگی آموزش داده ‌می ‌شود. فصل دوم - نوع و شرایط آموزشگاههای تعلیم رانندگی ماده ۲ - آموزشگاه تعلیم رانندگی درجه یک باید دارای تجهیزات زیر باشد: ۱ - حداقل پانصد متر مربع زمین محصور و اسفالته جهت پارکینگ اتومبیلهای آموزشگاه با در ورود و خروج مناسب اتومبیل و احداث تأسیسات زیر:

الف - کلاس آموزش آئیننامه راهنمائی و رانندگی.

ب - کلاس آموزش فنی مجهز به قطعات منفصله اتومبیل (موتور - گیربکس - دیفرانسیل و غیره).

ج - دفتر کار مناسب

د - دستشویی و توالت ۲ - محلی برای آموزش تپه که به نظر افسر کاردان فنی مناسب تشخیص داده شده و حسب مورد از طرف مالک یا اهالی یا سایر مراجع ذینفع مورد اعتراض نباشد. ۳ - حداقل ده دستگاه اتومبیل سواری تعلیماتی که بیش از ۵ سال از مدل سال عقبتر نباشد و ۵ دستگاه کامیون با ظرفیت بارگیری حداقل ۵ تُن و شش دنده یا ‌اتوبوس تعلیماتی که بیشتر از ۷ سال از مدل سال عقبتر نباشد در تهران، و در سایر استانها و شهرستانها تعداد وسایط نقلیه مذکور با نظر هیئتی به انتخاب رئیس ‌شهربانی استان در مرکز استان تعیین می ‌گردد که در هر حال از سه دستگاه سواری و دو دستگاه کامیون یا اتوبوس کمتر نخواهد بود. تبصره - در بخشها پروانه تأسیس آموزشگاه رانندگی درجه یک داده نمی ‌شود. ماده ۳ - آموزشگاههای تعلیم رانندگی درجه ۲ باید دارای تأسیسات و تجهیزات زیر باشد: ۱ - در شهرها چهارصد مترمربع و در بخشها سیصد مترمربع زمین محصور و آسفالته جهت احداث تأسیسات و پارکینگ اتومبیلهای آموزشگاه با در ورود و‌خروج مناسب برای اتومبیل. ۲ - شرایط مندرج در قسمتهای الف، ج و د بند ۱ ماده ۲ ۳ - در تهران ۱۰ دستگاه اتومبیل سواری تعلیماتی که بیشتر از ۵ سال از مدل سال عقبتر نباشد و در سایر استانها و شهرستانها و بخشها این تعداد با نظر هیئت‌ مذکور در بند ۳ ماده ۲ تعیین می‌ شود بطوریکه از سه دستگاه اتومبیل سواری کمتر نباشد. ماده ۴ - شرایط مؤسس و مدیر آموزشگاه ۱ - حداقل سن ۲۵ سال تمام و متأهل باشد. ۲ - عدم پیشینه کیفری و دارا بودن حُسن شهرت به تأیید مقامات شهربانی. ۳ - عدم ابتلاء به بیماریهای مسری و عدم اعتیاد به مواد مخدر و الکل به گواهی پزشک معرفی شده از سوی شهربانی. ۴ - لزوم اشتغال منحصر و تمام ‌وقت مدیر برای اداره امور آموزشگاه. ۵ - حداقل دیپلم متوسطه برای مدیر و پنجم ابتدائی برای مؤسس در صورتیکه شخص حقیقی باشد. ۶ - دارا بودن گواهینامه پایه یکم برای مدیر یا مؤسس آموزشگاه درجه یک (در صورتیکه شخص حقیقی باشد) و گواهینامه پایه دوم برای مدیر و مؤسس ‌آموزشگاه درجه دوم. ماده ۵ - اتومبیلهای تعلیماتی باید دارای تجهیزات و مدارک لازم مشخصه زیر باشد: ۱ - دو کلاج و دو ترمز و دو آئینه در داخل اتومبیل ۲ (منسوخه ۳۱ˏ۰۲ˏ۱۳۹۹) - بیمه شخص ثالث ۳ - برگ معاینه معتبر ۴ - قید نام آموزشگاه در دو طرف بدنه اتومبیل. ۵ - اطراف اتومبیل (روی در و گلگیر) بعرض ۲۰ سانتیمتر با نوار سیاه و سفید (شطرنجی) مشخص گردد. ۶ - نصب عمودی تابلو آموزشگاه با زمینه زرد روی سقف اتومبیل. ۷ - نصب تابلویی به شکل مثلث متساوی‌ الاضلاع با زمینه قرمز روی سپرهای جلو و عقب اتومبیل که روی آن عبارت (احتیاط - تحت تعلیم) نوشته شده باشد. ۸ - حداقل موتور اتومبیل چهار سیلندر. تبصره - شهربانی مراکز استان و راهنمایی تهران می ‌توانند از مالکین اتومبیلهای تعلیماتی بخواهند اتومبیلهای خود را به رنگهای مشخص و یکنواخت درآورند. ماده ۶ - شرایط مربی تعلیم رانندگی: ۱ - حداقل سن بترتیب برای آموزش هنرآموزان پایه یکم و دوم ۲۶ و ۲۳ سال تمام. ۲ - گذشت حداقل دو سال از تاریخ صدور گواهینامه پایه یکم و پایه دوم. ۳ - عدم سوء ‌پیشینه کیفری و دارا بودن حُسن شهرت به تأیید مقامات شهربانی. ۴ – تأهل. ۵ - سواد خواندن و نوشتن. ۶ - گواهینامه مخصوص مربی ‌ها برای تعلیم هر نوع وسیله ‌نقلیه. ۷ - عدم ابتلاء به امراض مسری و عدم اعتیاد بمواد مخدر و الکل و عدم هرگونه نقص عضو بگواهی پزشک معتمد شهربانی. تبصره ۱ - رعایت بند ۱ و ۲ و ۵ برای مربیان آئیننامه فنی، الزامی نبوده، لکن میزان اطلاعات آنها باید مورد تأیید مؤسس و مدیر آموزشگاه باشد. تبصره ۲ - آموزش هنرآموزان زن، باید توسط مربیان زن انجام گیرد. ماده ۷ - راهنمائی و رانندگی با اخذ مدارک لازم (عکس، فتوکپی شناسنامه و اصل گواهینامه رانندگی و معرفینامه آموزشگاه و غیره) کارت مخصوص برای‌ مربی صادر مینماید که اعتبار آن ۳ سال بوده و قابل تمدید است و مربی باید هنگام تعلیم آن را همراه داشته باشد. تبصره - مربیانی که فعلاً مشغول بکار هستند باید از تاریخ تصویب تحت شرایط این آیین‌نامه ظرف مدت ششماه کارت مربیگری اخذ نمایند. ماده ۸ - شرایط صدور پروانه آموزشگاههای تعلیم رانندگی:

رأی شماره ۶۹ مورخ ۱۳۶۳/۰۵/۰۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص نفی صلاحیت دیوان نسبت به رسیدگی به مصوبه مورخ ۱۳۵۸/۰۹/۲۱ شورای انقلاب موضوع «واگذاری صدو‌ر اجازه تأ‌سیس آموزشگاههای رانندگی به اداره راهنمائی و رانندگی کشور »، به جهت عدم احتساب موضوع از مصادیق موضوع بند «پ» ذیل شق «۱» ماده (۱۱) و ماده (۲۵) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۱۱/۰۴ ؛ عدم مغایرت قانونی آیین‌نامه اجرایی آموزشگاههای تعلیم رانندگی با قانون کارآموزی مصوب ۱۳۴۹ و قانون نظام صنفی مصوب ۱۳۵۹/۰۴/۱۳ ، مستند به تبصره «۱» ماده (۲) قانون اخیرالذکر

۱ - مراجعه مؤسس به نزدیکترین واحد راهنمائی و رانندگی که دارای کاردان فنی باشد و کسب موافقت کتبی مقامات انتظامی و راهنمائی و شهرداری برای ‌ایجاد آموزشگاه در محل مورد نظر. ۲ - تأسیس آموزشگاه و اخذ پروانه ظرف مدت ۹ ماه از تاریخ اعلام موافقت کتبی مقامات مذکور در بند ۱، این مهلت فقط سه ماه قابل تمدید است. ۳ - مالکیت یا اجاره ‌نامه یا واگذاری رسمی مکان آموزشگاه و مالکیت حداقل تعداد اتومبیلهای لازم برای آموزشگاه مندرج در این آئیننامه بنام مؤسس باشد. ۴ - معرفی مدیری که واجد شرایط مربوطه باشد (مسئولیت مدیریت آموزشگاه در غیاب مدیر بعهده مؤسس می ‌باشد.) ۵ - تسلیم اصل اسناد محل آموزشگاه و اتومبیلها به راهنمائی و رانندگی محل. ۶ - معرفی اتومبیلهای تعلیماتی که بیمه شده باشد. ۷ - معرفی مربیان آموزشگاه که حائز شرایط مندرج در ماده ۶ بوده و به استخدام آموزشگاه درآمده باشد. ماده ۹ - راهنمایی و رانندگی موظف است در صورت موافقت قبلی با ایجاد آموزشگاه در محل مورد نظر، مدارک مذکور در ماده ۶ را اخذ و پس از مشاهده محل ‌آموزشگاه و اتومبیلهای تعلیماتی و مدارک مدیر آموزشگاه و مربیان معرفی شده پروانه صادر و در صورت وجود نقص، تذکرات لازم را برای رفع آن کتباً اعلام ‌نمایند.

رأی شماره ۶۹ مورخ ۱۳۶۳/۰۵/۰۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص نفی صلاحیت دیوان نسبت به رسیدگی به مصوبه مورخ ۱۳۵۸/۰۹/۲۱ شورای انقلاب موضوع «واگذاری صدو‌ر اجازه تأ‌سیس آموزشگاههای رانندگی به اداره راهنمائی و رانندگی کشور »، به جهت عدم احتساب موضوع از مصادیق موضوع بند «پ» ذیل شق «۱» ماده (۱۱) و ماده (۲۵) قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۶۰/۱۱/۰۴ ؛ عدم مغایرت قانونی آیین‌نامه اجرایی آموزشگاههای تعلیم رانندگی با قانون کارآموزی مصوب ۱۳۴۹ و قانون نظام صنفی مصوب ۱۳۵۹/۰۴/۱۳ ، مستند به تبصره «۱» ماده (۲) قانون اخیرالذکر

تبصره ۱ - تأسیس آموزشگاههای تعلیم رانندگی متعدد توسط شخص حقیقی و یا حقوقی در نقاط مختلف کشور با رعایت شرایط این آئیننامه بلامانع است. تبصره ۲ - صدور پروانه تأسیس برای آموزشگاههای تعلیم رانندگی دولتی و مؤسسات وابسته به آن الزامی نبوده لیکن آموزشگاههای مذکور، مکلف به رعایت ‌مواد ۵ و۶ و۱۴ این آئیننامه می‌ باشند. ماده ۱۰ - آموزشگاههای تعلیم رانندگی موجود که دارای پروانه میباشند باید ظرف مدت یکسال از تاریخ تصویب این آئیننامه وضع خود را با شرایط مندرج ‌در این آئیننامه تطبیق داده و پروانه جدید اخذ نمایند، در غیر اینصورت از ادامه کار آنان جلوگیری خواهد شد. ماده ۱۱ - تمدید پروانه آموزشگاههای رانندگی هر سه سال یکبار توسط مرجع صادرکننده و با احراز شرایط مندرج در ماده ۸ انجام می ‌گیرد. ماده ۱۲ - مدیر آموزشگاه موظف است قرارداد منعقده با هنرآموز اعم از ساعتی یا دوره ‌ای را در دو نسخه تنظیم نموده و یکبرگ آن را در دفتر آموزشگاه ‌نگهداری و نسخه دوم را تسلیم هنرآموز نماید. همچنین مکلف است نام و مشخصات هنرآموز را با ذکر ساعت و تاریخ تنظیم و نام مربی در دفتر جداگانه ثبت نماید. ماده ۱۳ - واگذاری آموزشگاههای تعلیم رانندگی بهر عنوان به اشخاص دیگر با تغییر مکان آنها تابع شرایط این آئیننامه بوده و با نظر مرجع صادرکننده پروانه ‌انجام می ‌گیرد. ماده ۱۴ - راهنمائی و رانندگی می ‌تواند در شهرها، خیابانهای مخصوصی را برای تعلیم رانندگی ممنوع اعلام نماید. ماده ۱۵ - تعداد آموزشگاههای تعلیم رانندگی در هر شهرستان در صورت نیاز در سال یکبار در کمیسیونی مرکب از فرماندار و نمایندگان شهربانی و دادگستری ‌و شورای محلی و اداره کار و امور اجتماعی و اتحادیه آموزشگاههای رانندگی (در صورت تأسیس) تعیین می ‌گردد. ماده ۱۶ - نرخ آموزش عملی رانندگی و فنی و آئیننامه به ازاء هر ساعت و یا مقطوعاً تا زمان اخذ گواهینامه تحت نظر هیئتی مرکب از نمایندگان استانداری - دادگستری - شهرداری - شهربانی - کمیته امور صنفی - اداره بازرگانی و اتحادیه آموزشگاههای تعلیم رانندگی (در صورت تأسیس) تعیین میگردد. ماده ۱۷ - تخلف از هر یک از موارد این آئیننامه که در قانون اخذ جرایم و سایر ملحقات آن پیش ‌بینی نشده باشد به آموزشگاه مربوطه اعلام می ‌گردد تا حداکثر ‌ظرف مدت ۲ ماه نسبت به رفع آن اقدام نماید در غیر اینصورت برای بار اول موجب تعطیل آموزشگاه بمدت ۱۵ روز و برای بار دوم بمدت یکماه خواهد ‌بود و در صورت تکرار پروانه آموزشگاه از طرف واحد صادرکننده لغو و از ادامه کار آن جلوگیری بعمل خواهد آمد. ماده ۱۸ - با توجه به مقررات قانون لغو مالکیت اراضی و آئیننامه اجرائی آن بمنظور امکان خرید یا واگذاری زمین مورد احتیاج متقاضیان، مراجع ذیربط ‌موجبات قانونی این اقدام را فراهم خواهند نمود. میرحسین موسوی – نخست ‌وزیر