آیین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها
مقرره مصوب ۱۳۹۷/۱۱/۱۷ معاون اول رئیس جمهور
هیأت وزیران در جلسه ۱۷/ ۱۱/ ۱۳۹۷ به پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد تبصره ماده (۱) قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالاب های کشور - مصوب ۱۳۹۶ - آیین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها را به شرح زیر تصویب کرد: آیین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها
مصوب ۱۳۹۷,۱۱,۱۷
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده ۱(اصلاحی ۲۹ˏ۱۰ˏ۱۴۰۰) - در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف- قانون: قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالاب های کشور - مصوب ۱۳۹۶ - .
ب- سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست.
پ- ستاد: ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالاب های کشور.
ت- تالاب: تالاب های موضوع جدول شماره (۱) پیوست این آیین نامه که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است و تمامی صخره های مرجانی، علف های دریایی، خورها، پهنه های گلی، سواحل صخره ای، جنگل های حرا و مصب رودخانه های حوضه خلیج فارس و دریای عمان و مصب رودخانه های حوضه دریای خزر.
ث- نیاز آبی محیط زیستی: آب مورد نیاز برای حفظ ویژگی های تنوع زیستی و تأمین پایداری کارکردها و خدمات زیست بومی هر تالاب.
ج- حریم تالاب: حریم موضوع بند (ج) ماده (۱) آیین نامه اجرایی تبصره (۲) ماده (۲) قانون اراضی مستحدث و ساحلی موضوع تصویب نامه شماره ۳۲۷۹/ ت۳۶۲۵۶ک مورخ ۱۹/ ۱/ ۱۳۸۷ .
چ- حریم بوم شناختی تالاب: زیستگاه های بلافصل تالاب که حیات وحش تالابی بخشی از فعالیت خود را در آن انجام می دهد یا در تعیین اصلی ترین خدمات تالاب نقش اساسی دارد.
ح- تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب: هرگونه فعالیت های انسانی در بستر و حریم بوم شناختی که منجر به تنزل برگشت ناپذیر ارزش های بوم شناختی و کارکردهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیستگاهی تالاب شود.
خ- پیت زار: بخشی از بستر تالاب که مخلوط ناهمگنی از مواد و بقایای گیاهی تجزیه شده را تشکیل می دهد.
د- پایداری تالاب: حفظ مستمر ویژگی های محیطی و تنوع زیستی تالاب و ارائه خدمات و کارکردهای متنوع آن برای جوامع انسانی.
ذ- راهبردها و برنامه عمل ملی حفاظت و احیای تالابها: سند راهبردی بالادستی و برنامه عمل جامعی که استفاده از رویکرد زیست بومی را در راستای پایداری تالاب ها نهادینه نموده و اهداف کلی برای حفاظت و احیای تالاب ها و اقدامات اولویت دار و شیوه همکاری بین دستگاه های اجرایی ذی ربط و ذی نفعان را مشخص می سازد. ماده ۲ - به منظور ایجاد هماهنگی در دستگاه های اجرایی ذی ربط و جلوگیری از خسارات ناشی از توسعه ناهماهنگ و ناپایدار بر تالاب ها و تضمین کارکرد پایدار تالاب ها، ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالابهای کشور به ریاست معاون اول رییس جمهور و عضویت رییس سازمان (دبیر)، وزیران نیرو، کشور، جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت، راه و شهرسازی و امور خارجه و رییس سازمان برنامه و بودجه کشور، رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، استانداران استان های ذی ربط حسب مورد، رییس کمیته ملی کنوانسیون رامسر، مرجع ملی کنوانسیون بین المللی مبارزه با بیابان زایی، یک نماینده از شبکه سمن های تالابی و دو نفر صاحب نظر با معرفی سازمان و تصویب ستاد تشکیل می شود. ماده ۳(اصلاحی ۲۹ˏ۱۰ˏ۱۴۰۰) - وظایف ستاد به شرح زیر است:
الف - هماهنگی بین دستگاه های ذی ربط و سایر ذی نفعان با هدف جلوگیری از تخریب و آلودگی تالاب ها و بهبود وضعیت تالاب های آسیب دیده.
ب - نظارت بر تأمین نیاز آب محیط زیستی تالاب ها.
پ - تأیید نقشه راه و راهبردها و برنامه عمل ملی حفاظت و احیای تالاب ها که توسط سازمان و با هدف حفظ و احیای تالاب های کشور تهیه می شود.
ت- پیشنهاد اصلاح و تکمیل الزامات قانونی جهت عملیاتی شدن سند راهبردها و برنامه عمل ملی حفاظت و احیای تالاب ها به مراجع ذی ربط.
ث- ارزیابی عملکرد دستگاه ها در جهت اقدامات پیش بینی شده در سند راهبردها و برنامه عمل ملی حفاظت و احیای تالاب ها.
ج - نظارت عالی بر اجرای برنامه های مدیریت زیست بومی تالاب ها و تعیین الزامات آن جهت رعایت در طرح های جامع، تفصیلی و هادی.
چ - تصویب دستورالعمل تعیین حریم بوم شناختی تالاب ها.
ح - تصویب دستورالعمل نحوه تشکیل و اداره جلسات ستاد. تبصره (اصلاحی ۲۹ˏ۱۰ˏ۱۴۰۰) - شیوه نامه تعیین حریم بوم شناختی تالاب ها ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، توسط سازمان با همکاری وزارت جهاد کشاورزی تهیه و بعد از تصویب ستاد، ابلاغ می گردد. حریم موضوع ماده (۲) آیین نامه اجرایی تبصره (۲) ماده (۲) قانون اراضی مستحدثات و ساحلی - مصوب ۱۳۵۴ - موضوع تصویب نامه شماره ۳۲۷۹ /ت۳۶۲۵۶ک مورخ ۱۹ /۱ /۱۳۸۷ به قوت خود باقی است. تعیین حد بستر و حریم صخره های مرجانی و علف های دریایی و خورها بر عهده سازمان است. ماده ۴(اصلاحی ۲۸ˏ۰۱ˏ۱۳۹۸) - وزارت نیرو به منظور تأمین نیاز آبی محیط زیستی تالاب ها که توسط سازمان اعلام می شود، میزان سهم تالاب از ظرفیت آبی حوضه آبریز را با کمیت و کیفیت مناسب و متناسب با شرایط اقلیمی مختلف، با توزیع زمانی معین و در اولویت دوم پس از تأمین آب شرب تخصیص می دهد که با همکاری دستگاه های ذی ربط و نظارت سازمان تأمین می شود.
نظر رئیس مجلس شورای اسلامی در خصوص اعلام مغایرت در ماده (۴) آئین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها نظر رئیس مجلس شورای اسلامی در خصوص اعلام مغایرت در ماده (۴) آئین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها
ماده ۵ - هرگونه بهره برداری و اقدامی که به تشخیص سازمان منجر به تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها شود، ممنوع است و سازمان موظف است ضمن اخطار کتبی اصلاح یا توقف فعالیت در مهلت مشخص که برابر دستورالعمل ابلاغی سازمان تعیین می شود، نسبت به اعمال ماده (۴) قانون در پایان مهلت مذکور با رعایت مفاد این آیین نامه اقدام کند. تبصره ۱ (اصلاحی ۲۹ˏ۱۰ˏ۱۴۰۰) - صدور پروانه اکتشاف و بهره برداری معدنی در تالاب های موضوع بند (الف) ماده (۳) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست - مصوب ۱۳۵۳ - با رعایت بند (چ) ماده (۲۴) اصلاحی قانون معادن - مصوب ۱۳۹۰ - مستلزم مجوز شورای عالی حفاظت محیط زیست می باشد و در مورد سایر تالاب ها الزاماً منوط به اخذ تأییدیه سازمان می باشد. تبصره ۲ (اصلاحی ۲۹ˏ۱۰ˏ۱۴۰۰) - صدور پروانه جدید چرای دام در تالاب و حریم بوم شناختی تالاب هایی که در پارک های ملی و آثار طبیعی ملی قرار دارند، ممنوع است و در سایر تالاب ها، تجدید ممیزی و صدور پروانه جدید چرای دام در تالاب و حریم بوم شناختی آن توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور منوط به تأیید سازمان است. تبصره ۳ - دستگاه های اجرایی در انجام فعالیت ها و اقدامات قانونی خود مکلف به رعایت مفاد قانون و این آیین نامه هستند. ماده ۶ - نحوه محاسبه خسارات ناشی از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها موضوع ماده (۴) قانون به شرح زیر است: الف (اصلاحی ۲۹ˏ۱۰ˏ۱۴۰۰) - خسارت آلودگی ماهانه ناشی از تخلیه فاضلاب در تالاب و آب های پذیرنده از حاصل ضرب عوامل زیر برای آلاینده ترین عامل به تشخیص سازمان محاسبه می شود:
۱- حجم کل خروجی فاضلاب واحد آلاینده در ماه بر اساس نمونه مرکب برحسب مترمکعب
۲- میزان آلودگی که برابر است با غلظت هریک از آلاینده های اندازه گیری شده منهای حد مجاز تقسیم بر حد مجاز مذکور هر آلاینده (مطابق جدول شماره (۲) پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است.)
۳- ضریب ریالی (مطابق جدول شماره (۲) پیوست)
۴- درجه حساسیت (مطابق جدول شماره (۳) پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است.) ب (اصلاحی ۲۹ˏ۱۰ˏ۱۴۰۰) - میزان خسارت آلودگی ماهانه ناشی از دفع غیرصحیح مواد زاید جامد یا مایع از حاصل ضرب عوامل زیر به دست می آید:
۱- وزن پسماند آلاینده برحسب کیلوگرم
۲- ضریب ریالی ( مطابق جدول شماره (۴) پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است.)
۳- ضریب حساسیت تالاب (مطابق جدول شماره (۳) پیوست) پ - میزان خسارت تخریب حاصل از خاک برداری و خاک ریزی، برداشت غیرمجاز آب یا ممانعت از ورود آب به تالاب، زهکشی، چرای غیرمجاز و برداشت غیرمجاز علوفه، برداشت پیت، وارد کردن گونه های غیربومی مضر گیاهی و جانوری، اقدامات منجر به مرگ و میر حیات وحش و آبزیان و از بین رفتن رستنی ها، ایجاد حریق، از حاصل ضرب هر یک از عوامل تعیین شده در جدول شماره (۵) پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است (فهرست اقدامات منجر به تخریب غیرقابل جبران تالاب ها و ضریب ریالی متناسب آنها) و ضریب حساسیت تالاب (مطابق جدول شماره (۳) پیوست) تعیین می شود. تبصره ۱ (اصلاحی ۲۹ˏ۱۰ˏ۱۴۰۰) - تمامی خسارات در رابطه با آلاینده های ناشی از تخلیه فاضلاب و پسماند در حوضه آبخیز تالاب محاسبه می شود. تبصره ۲ - در صورت اصلاح استانداردهای آلودگی منابع آب (موضوع جدول شماره (۲) پیوست)، استانداردهای مصوب جدید ملاک محاسبه خسارات خواهد بود. تبصره ۳ - ضریب ریالی موضوع جداول شماره (۲)، (۴) و (۵) پیوست، هر دو سال بر اساس نرخ رسمی تورم اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و بررسی های کارشناسی از سوی سازمان تعدیل و اعلام می شود. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری
جدول شماره ۱ –فهرست طبقه بندی شده تالاب های آیین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها
ردیف
استان
تالاب های طبیعی
آببندان (۳)
داخل خشکی (۱)
ساحلی – دریایی (۲)
سد تالاب (۳)
۱
آذربایجان شرقی
قوریگل
۲
بزوجق گلی
۳
یانیق آباد
۴
ذولبین
۵
قره قشلاق
۶
گوشا گلی
۷
آلمالو
۸
ایقرگل
۹
ساخسیلو
۱۰
آذربایجان غربی
دریاچه ارومیه
۱۱
یادگارلو(خدرحاجی)
۱۲
درگه سنگی (سیران گلی)
۱۳
شورگل (آق قلعه)
۱۴
قوپی بابا علی
۱۵
کانی برازان
۱۶
گرده قیط و ممیند
۱۷
گپی غازان و گروس
۱۸
آغ زیارت
۱۹
پیراحمدی کندی
۲۰
یوسف کندی
۲۱
جمال آباد (شیرین سو)
۲۲
آغ گل
۲۳
چنگیز گلی
۲۴
طالقان (اسلام آباد)
۲۵
عشق آباد (کنیکور)
۲۶
قره بلاغ
۲۷
قره قشلاق
۲۸
قره گل
۲۹
مارمیشو
۳۰
بورالان
۳۱
شیبلو
۳۲
چمن گلی
۳۳
تلخاب (شیرین آب)
۳۴
گلمرز
۳۵
یاریم قیه
۳۶
ناور
۳۷
طالب آباد
۳۸
سولدوز
۳۹
حسنلو
۴۰
شاه گلی
۴۱
نوروزلو
۴۲
عرب گلی
۴۳
حسن باتان
۴۴
زاویه سفلی
۴۵
تالابهای دالامپر
۴۶
گریس
قزلچه
۴۷
۴۸
قوروق
۴۹
گرده زرین
۵۰
اردبیل
آت گلی
۵۱
نئور
۵۲
میل مغان
۵۳
طاووس گلی
۵۴
تالابهای رود ارس
۵۵
البرز
صالحیه
۵۶
اصفهان
گاوخونی
۵۷
شور گلپایگان
۵۸
ایلام
سیاب درویش
۵۹
چکر
۶۰
سیاگ آو (دریاچه دوقلو)
۶۱
سیوان
۶۲
گلهی بالا
۶۳
گلهی پائین
۶۴
سراب آبدانان
۶۵
سراب کلان
۶۶
سراب دره شهر
۶۷
سراب سیکان
۶۸
سراب کلم
۶۹
سراب میشخاص
۷۰
سراب مورت میمه
۷۱
تالاب زمزم
۷۲
سد دویرج
۷۳
دریاچه سد ایلام
۷۴
دریاچه سد کنگیر
۷۵
دریاچه سد سیمره
۷۶
دریاچه سد کرخه
۷۷
تالاب حله
۷۸
تالاب مند
۷۹
تالاب نای بند
۸۰
تالاب جزیره خارگو
۸۱
تالاب جزیره خارگ
۸۲
تالاب دیر – نخیلو
۸۳
تالاب بردستان
۸۴
جزیره هاله
۸۵
تالاب بوشهر خور شکری و سلطانی
۸۶
تهران
بند علی خان
۸۷
تار
۸۸
هویر
۸۹
چهارمحال و بختیاری
علی آباد
۹۰
سولقان
۹۱
چغاحور
۹۲
چال تر
۹۳
چال خشک
۹۴
گندمان
۹۵
قزل گل
۹۶
خراسان شمالی
آق قشلاق
۹۷
خراسان رضوی
چشمه سبز
۹۸
تجن
۹۹
سیر خون
۱۰۰
بزنگان (گل بی بی)
۱۰۱
خراسان جنوبی
کجی نمکزار
۱۰۲
خوزستان
شادگان
۱۰۳
خورموسی، خورزنگی، خور جعفری
۱۰۴
هورالعظیم
۱۰۵
میانگران
۱۰۶
بامداژ
۱۰۷
شیمبار (شیرین بهار)
۱۰۸
بندون
۱۰۹
مجموعه تالاب های پارک ملی و منطقه حفاظت شده دز (یعقوب، بزرگ باقر، صالح سعید، میانرود، دز۱، دز۲، بیت یدی، بیت یدی، بیت ثامر، بیت کاظم، ابوطیور۱، ابوطیور۲)
۱۱۰
مجموعه تالاب های پارک ملی و منطقه حفاظت شده کرخه (خویس، بیت رحیمه (الجزایر)، سادات حبابیه، چای سدر و مگران)
۱۱۱
مجموعه تالاب های ساحلی دریایی دارا
۱۱۲
ام الدبس
۱۱۳
سگور (الله اکبر)
۱۱۴
تالابهای دشت، شعیبیه شوشتر(بکشیه، زویه۲، سید عنایت، عرب حسن شمالی و عرب حسن غربی)
۱۱۵
هامون ها (صابری، پوزک و هیرمند)
۱۱۶
سیستان و بلوچستان
خلیج گواتر و خورباهو
۱۱۷
تیس
۱۱۸
تنگ
۱۱۹
گوردیم
۱۲۰
خور گالک
۱۲۱
خور پزم
۱۲۲
فارس
پریشان
۱۲۳
ارژن
۱۲۴
مجموعه تالابهای بختگان (طشک، نیریز و کمجان)
۱۲۵
مهارلو
۱۲۶
هفت برم
کافتر
۱۲۷
۱۲۸
برم فیروز
۱۲۹
هرم و کاریون
۱۳۰
هیرم
۱۳۱
برم شور
۱۳۲
شادکام
۱۳۳
دشت کنار
۱۳۴
پاقلات
۱۳۵
قزوین
اوان
۱۳۶
دریابیک
۱۳۷
الله آباد
۱۳۸
آلوین الموت
۱۳۹
قم
دریاچه نمک
۱۴۰
حوض سلطان
۱۴۱
مره
۱۴۲
غدیر اسب
۱۴۳
بهشت معصومه
۱۴۴
کردستان
زریوار
۱۴۵
کرمان
هامون جازموریان
۱۴۶
کرمانشاه
نیلوفر
۱۴۷
یاوری
۱۴۸
هشیلان و سبزعلی
۱۴۹
روانسر
۱۵۰
سراب جابری
۱۵۱
شرف آباد
۱۵۲
کهگیلویه و بویراحمد
برم الوان
۱۵۳
برم شرم زنگ
۱۵۴
مور زرد زیلایی
۱۵۵
کوه گل دنا
۱۵۶
گلستان
آجی گل
۱۵۷
آلاگل
۱۵۸
آلماگل
۱۵۹
گمیشان
۱۶۰
دریاچه شور
۱۶۱
اینچه
۱۶۲
استیل آستارا
۱۶۳
مجموعه تالاب انزلی
۱۶۴
امیرکلایه
۱۶۵
جوکندان تالش
۱۶۶
بوجاق کیانشهر
۱۶۷
لرستان
بیشه دالان
۱۶۸
دریاچه گهر
۱۶۹
تنوردر
۱۷۰
مجموعه تالابهای ۱۱ گانه پل دختر (تالاب گوری بلمک، تالاب آب تاف۱، تالاب آب تاف ۲، تالاب تکانه، تالاب لفانه۱، تالاب لفانه۲، تالاب گوری جمجمه، تالاب گوری کبود، تالاب گوری، زرده یا زردآبه، تالاب گوری سیاه، تالاب گوری پیکه)
۱۷۱
وژن آب
۱۷۲
غارماهی کور
۱۷۳
آببند خروسان
۱۷۴
مازندران
استخر پشت
۱۷۵
میانکاله
۱۷۶
لپوزاغمرز
۱۷۷
شیرین خان لپو
۱۷۸
پلنگان
۱۷۹
دریاچه شورمست
۱۸۰
ازباران- سرخرود- فریدونکنار
۱۸۱
عباس آباد
۱۸۲
دریاچه لاسم
۱۸۳
آبندان دشت ممرز
۱۸۴
دریاچه ولشت
۱۸۵
نشتارود
۱۸۶
هسل
۱۸۷
الندان
۱۸۸
کیسی
۱۸۹
سیدمحله
۱۹۰
کردکلا
۱۹۱
اوجا
۱۹۲
زیارکلا
۱۹۳
مزرن آباد بابل
۱۹۴
دریوک
۱۹۵
مولا دودانگه
۱۹۶
حیدرکلا (گل نیلوفر)
۱۹۷
مرکزی
تالاب میقان
۱۹۸
خور خوران (خمیر)
۱۹۹
مصب رودهای گز و حرا
۲۰۰
مصب رودهای شور و شیرین و میناب
۲۰۱
خور مرکزی جاسک
۲۰۲
جزایر دارای صخره های مرجانی، مانگرو (حرا)، علف دریایی، بسترهای جلبکهای دریایی، زیستگاه های جوجه آوری پرندگان و بسترهای تخمگذاری لاک پشتان دریایی
۲۰۳
شیدور
۲۰۴
جگین و گابریک
۲۰۵
خور خلاصی
۲۰۶
تیاب
۲۰۷
خورآذینی
۲۰۸
جزیره قشم – خلیج دیرستان (زیستگاه لاک پشتان دریایی)
جزیره قشم – شیب دراز (مکان تخمگذاری لاک پشتان دریایی)
۲۰۹
۲۱۰
جزیره قشم – هلر (Holor) (زیستگاه حرا، نوزادگاه میگو)
۲۱۱
جزیره لارک – منطقه موریانه (مرجانی)
۲۱۲
جزیره تنب بزرگ (مرجانی)
۲۱۳
جزیره کیش – منطقه بی کورال (مرجانی)
۲۱۴
جزیره کیش (تخمگذاری لاک پشتان دریایی)
۲۱۵
جزیره کیش (بستر جلبکی و زیستگاه پرنده)
۲۱۶
جزیره کیش – منطقه پدیده (زیستگاه مرجانی)
۲۱۷
جزیره لاوان (مرجانی)
۲۱۸
جاسک – خور کرتی (زیستگاه حرا، زیستگاه لاک پشتان سبز)
۲۱۹
جزیره هندورابی زیستگاه مرجانی (تمامی اطراف جزیره زیستگاه مراجانی است)
۲۲۰
جزیره هندورابی (تخم گذاری لاک پشتان دریایی)
۲۲۱
ساحل شرق شهر بندرعباس
۲۲۲
همدان
پیرسلمان
۲۲۳
چشم شور
۲۲۴
آق گل
۲۲۵
تمامی صخره های مرجانی، علف های دریایی، خورها، پهنه های گلی، سواحل صخره ای، جنگل های حرا و مصب رودخانه های خلیج فارس و دریای عمان
۲۲۶
تمامی مصب های رودخانه های حوضه دریای خزر توضیح ۱: تمامی تالابهای طبیعی داخل خشکی (موارد ستاره دار جدول) در اولویت دستور کار وزارت نیرو برای تعیین حد بستر و حریم قرار دارند. توضیح ۲: مسئولیت تعیین حد بستر و حریم تالابهای ساحلی دریایی به عهده سازمان حفاظت محیط زیست می باشد. توضیح ۳: مطابق ماده (۱۶) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست و ماده (۱) قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تالابها، مرجع و مسئول مدیریت و تشخیص تخریب و آلودگی تالابها، سازمان حفاظت محیط زیست می باشد و در مورد نحوه بهره برداری از منابع آبی سد تالابها (تالابهایی که با ایجاد بند یا سد تغییر تراز آب یافته اند) و در ستون ششم جدول درج شده اند و لایروبی آب بندانها (تالابهای مندرج در ستون پنجم جدول) وزارت نیرو هماهنگی لازم با سازمان حفاظت محیط زیست را صورت خواهد داد.
جدول شماره ۲: عوامل حد مجاز غلظت آلایندها (میلی گرم بر لیتر) و ضریب ریالی محاسبه خسارت تخلیه آلاینده ها به تالاب و آبهای پذیرنده
ردیف
مواد آلوده کننده
حد مجاز تخلیه به تالاب و آب های پذیرنده
ضریب ریالی
۱
نقره
Ag
۱
۶۰۰
۲
آلومینیم
Al
۵
۴۸۰
۳
ارسنیک
As
۱/ ۰
۶۰۰
۴
برم
B
۲
۴۸۰
۵
باریم
Ba
۵
۶۰۰
۶
بریلیوم
Be
۱/ ۰
۶۰۰
۷
کلسیم
Ca
۷۵
۳۶۰
۸
کادمیوم
Cd
۱/ ۰
۶۰۰
۹
کلرآزاد
Cl
۱
۴۸۰
۱۰
کلراید
Cl
۶۰۰
۲۴۰
۱۱
فرم آلدئید
CH۲O
۱
۴۲۰
۱۲
فنل
C۶H۵OH
۱
۶۰۰
۱۳
سیانور
CN
۵/ ۰
۴۸۰
۱۴
کبالت
CO
۱
۶۰۰
۱۵
کرم
Cr۶+
۵/ ۰
۶۰۰
۱۶
کرم
Cr۳
۲
۶۰۰
۱۷
مس
Cu
۱
۶۰۰
۱۸
فلوراید
F
۵/ ۲
۳۶۰
۱۹
آهن
Fe
۳
۲۴۰
۲۰
جیوه
Hg
ناچیز
۶۰۰
۲۱
لیتیم
Li
۵/ ۲
۱۲۰
۲۲
منیزیم
Mg
۱۰۰
۳۰۰
۲۳
منگنز
Mn
۱
۳۶۰
۲۴
مولیبدن
Mo
۰۱/ ۰
۴۸۰
۲۵
نیکل
Ni
۲
۴۸۰
۲۶
آمونیم
NH۴
۵/ ۲
۳۶۰
۲۷
نیتریت
NO۲
۱۰
۲۴۰
۲۸
نیترات
NO۳
۵۰
۲۴۰
۲۹
فسفات (بر حسب فسفر)
-
۶
۲۴۰
۳۰
سرب
Pb
۱
۶۰۰
۳۱
سدیم
Na
۱
۳۰۰
۳۲
سولفید
SH۲
۳
۳۰۰
۳۳
سولفیت
SO۳
۱
۲۴۰
۳۴
سولفات
SO۴
۴۰۰
۱۸۰
۳۵
وانادیم
V
۱/ ۰
۴۸۰
۳۶
روی
Zn
۲
۲۴۰
۳۷
چربی و روغن
-
۱۰
۱۸۰
۳۸
دترجنت
ABS
۵/ ۱
۲۴۰
۳۹
بی.او.دی
BOD
۵۰
۳۶۰
۴۰
سی.او.دی
COD
۱۰۰
۶۰۰
۴۱
مجموع مواد جامد محلول
TDS
توضیح ۱
۱۸۰
۴۲
مجموع مواد جامد معلق
TSS
۶۰
۳۰۰
۴۳
مواد قابل ته نشینی
SS
۰
۳۰۰
۴۴
پ.هاش
PH
۵/ ۸- ۵/ ۶
۴۸۰
۴۵
مواد رادیواکتیو
O
۰
۶۰۰
۴۶
کدورت (NTU)
-
۵۰
۲۴۰
۴۷
رنگ (میلی گرم بر حسب پلاتین)
-
۷۵
۳۰۰
۴۸
درجه حرارت (سانتی گراد)
T
توضیح ۲
۱۸۰
۴۹
کل کلیفرم گوارشی (تعداد در ۱۰۰ میلی لیتر)
MPN
۴۰۰
۶۰۰
۵۰
کل کلیفرم (تعداد)
MPN
۱۰۰۰
۴۸۰
۵۱
مواد نفتی
TPH
۰۱/ ۰
۶۰۰
۵۲
تخم انگل
-
۰
۶۰۰
۵۳
شوری
Ec
توضیح ۱
۲۰۰ توضیح ۱: تخلیه با غلظت بیش از میزان مشخص شده در جدول در صورتی مجاز خواهد بود که پساب خروجی، غلظت کلراید، سولفات و مواد محلول منبع پذیرنده را در شعاع ۲۰۰ متری بیش از ده درصد افزایش ندهد. توضیح ۲: درجه حرارت باید به میزانی باشد که بیش از ۳ درجه سانتیگراد در شعاع ۲۰۰ متری محل ورود آن، درجه حرارت منبع پذیرنده را افزایش یا کاهش ندهد. توضیح ۳: در خصوص تالاب های ساحلی – دریای، مقادیر حد مجاز تخلیه به تالاب ها و آبهای پذیرنده، براساس -جدول (۱) استاندارد تخلیه به دریاهای ایران (خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر) مصوب ۱۳۹۹ سازمان حفاظت محیط زیست تعیین می گردد. توضیح ۴: در خصوص ردیف (۴۵) جدول شماره (۲)، ارزیابی میزان آلایندگی مواد پرتوزا و تعیین حدود مربوطه در چارچوب قانون حفاظت در برابر اشعه – مصوب ۱۳۶۸-، مقررات و ضوابط مرتبط توسط سازمان انرژی اتمی ایران صورتی می پذیرد.
جدول شماره ۳: درجه بندی حساسیت تالاب
ردیف
طبقه بندی تالاب
درجه حساسیت
۱
تالاب های آب شور یا لب شور فصلی
۴
۲
تالاب های آب شور یا لب شور دائمی
۶
۳
تالاب های ساحلی / دریایی
۸
۴
تالاب های آب شیرین فصلی
۱۰
۵
دریاچه ها و تالاب های آب شیرین دائمی
۱۲
۶
تالاب های ثبت شده در کنوانسیون رامسر و تالاب های با سطح حفاظتی پارک ملی و پیت زارها
۱۴
جدول شماره ۴: طبقه بندی مواد زائد و خسارات آلودگی ناشی از تخلیه پسماند به تالاب ها و حریم آن ها
گروه
کد
بین المللی
نوع مواد زائد
شاخص آلایندگی
واحد
ضریب ریالی
۱
Y۱۰
مواد و اشیا حاوی یا آلوده به بی فنیل های چند کلره (PCBS)
وزن
PCB-
PBB-PCT
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
Y۴۳
ترکیبات گروه دی – بنزو – پی – دی اکسین های چندکلره
وزن دی اکسیدها
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
Y۴۴
ترکیبات گروه دی – بنزو – پی – دی اکسین های چندکلره
وزن دی اکسیدها
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
Y۴۱
حلال های آلی هالوژن دار
وزن ماده
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
Y۲۹
جیوه، ترکیبات جیوه
وزن جیوه
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
Y۵
مواد زائد حاصل از تولید، فرمولاسیون و استفاده از مواد شیمیایی نگهدارنده چوب
وزن ماده
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
Y۴۵
ترکیبات آلی هالوژن دار علاوه بر مواردی که در فوق اشاره شد
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰
۲
Y۲۶
کادمیوم، ترکیبات کادمیوم
وزن کادمیوم
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۲۴
آرسنیک و ترکیبات آرسنیک
وزن آرسنیک
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۲۱
ترکیبات کروم شش ظرفیتی
وزن کروم
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۳۰
تالیوم و ترکیبات تالیوم
وزن کروم
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۱۹
کربونیل های فلزی
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۲۰
برلیوم ترکیبات برلیوم
وزن برلیوم
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۲۸
تلوریوم و ترکیبات تلوریم
وزن تلوریوم
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۲۷
آنتیموان، ترکیبات آنتیموان
وزن آنتیموان
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۲۵
سلنیوم و ترکیبات سلنیوم
وزن سلنیوم
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۱۷
مواد زائد حاصل از پرداخت سطح فلزات و پلاستیک
وزن ماده
Kg
۲۰۰۰۰۰
۳
Y۱۵
ضایعاتی که ماهیت انفجاری دارند و مشمول سایر مقررات نیستند
وزن ماده
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
Y۳۴
اسیدها به اشکال محلول یا جامد
وزن اسید آزاد
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
Y۳۵
بازها به اشکال محلول یا جامد
وزن باز آزاد
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
۴
Y۴
مواد زائد حاصل از تولید، فرمولاسیون و کاربرد داروهای گیاهی و مواد کشنده میکروارگانیسم ها
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۷
مواد زائد حاصل از تصفیه حرارتی و آبکاری فلزات بوسیله سیانیدها
وزن سیانید
Kg
۱۰۰۰۰۰۰۰
Y۳۷
ترکیبات آلی فسفره
وزن فسفره
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۳۳
سیانیدهای غیرآلی
وزن سیانید
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
Y۳۸
سیانیدهای آلی
وزن سیانید
Kg
۱۰۰۰۰۰۰
۵
Y۱۸
بقایای حاصل از عملیات دفع مواد زائد صنعتی
وزن ماده
Kg
۲۰۰۰۰۰۰
Y۴۷
بقایای حاصل از ذباله ها سوزهای زباله منازل
وزن ماده
Kg
۲۰۰۰۰۰۰
Y۳۹
فنل ها، ترکیبات فنل از جمله کلروفنل ها
وزن فنل ها
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۴۰
اترها
وزن اتر
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۴۲
حلال های آلی بدون هالوژن
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۶
مواد زائد حاصل از تولید، فرمولاسیون و کاربرد حلال های آلی
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۸
ضایعات روغن های معدنی که برای استفاده های رایجه مناسب نیستند
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۹
مخلوط های زائد روغن با آب، هیدروکربن ها با آب و امولسیون ها
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰۰
Y۱۱
مواد قیری زائد حاصل از پالایش، تقطیر و تصفیه حرارتی
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰۰
۶
Y۳۶
آزبست (پودر یا الیاف)
وزن آزبست
Kg
۲۰۰۰۰۰۰
۷
Y۱
مواد زائد حاصل از مراقبت های پزشکی بیمارستان ها، مراکز درمانی
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰۰۰
Y۲
مواد زائد حاصل از تولید و تهیه فرآورده های دارویی
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰۰۰
Y۳
دوا و داروهای زائد و کودهای شیمیایی
وزن ماده
Kg
۵۰۰۰۰۰۰
۸
Y۱۲
موا زائد حاصل از تولید، فرمولاسیون و کاربرد جوهرها، رنگ ها، پیگمنت ها، مواد رنگرزی، لاک و الکل و روغن های جلا
وزن ماده
Kg
۲۰۰۰۰۰۰
Y۱۶
مواد زائد حاصل از تولید، فرمولاسیون و کاربرد مواد شیمیایی مورد استفاده در عکاسی
وزن ماده
Kg
۲۰۰۰۰۰۰
Y۳۲
ترکیبات غیرآلی فلوئور غیر از کلسیم فلوراید
وزن ماده
Kg
۲۰۰۰۰۰۰
Y۱۴
مواد زائد شیمیایی حاصل از فعالیت های تحقیقاتی، عمرانی یا آموزشی که ماهیت شناخته شده ندارند و یا جدید بوده و اثرات شان بر روی انسان و محیط ناشناخته است.
وزن ماده
Kg
۲۰۰۰۰۰۰
۹
Y۱۳
سرب، ترکیبات سرب
وزن سرب
Kg
۲۰۰۰۰۰۰۰۰
Y۲۲
ترکیبات مس
وزن مس
Kg
۱۰۰۰۰۰۰۰۰
Y۲۳
ترکیبات روی
وزن روی
Kg
۱۰۰۰۰۰۰۰۰
۱۰
Y۴۶
سایر پسماندها
وزن ماده
Kg
۱۰۰۰۰
جدول شماره ۵ –اقدامات منجر به تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها و ضریب ریالی متناسب آن
ردیف
اقدام
واحد
ضریب ریالی
۱
خاک برداری
مترمکعب
۴۰۰۰۰۰
۲
خاک ریزی
مترمکعب
۵۰۰۰۰
۳
تغییر وضع طبیعی
متر مکعب
۲۰۰۰۰۰
(ساخت و ساز، تخریب و تغییر کاربری)
مترمربع
۲۰۰۰۰۰
۴
برداشت غیرمجاز آب یا ممانعت از ورود آب به تالاب و یا زهکش کردن آن
مترمکعب
۱۰۰۰۰۰
۵
برداشت پیت
کیلوگرم
۱۰۰۰
۶
وارد کردن گونه های غیربومی مضرگیاهی و جانوری متناسب با میزان خسارت زایی گونه به تشخیص سازمان حفاظت محیط زیست
مساحتی از تالاب که تحت گسترش گونه غیربومی مضر قرار گرفته است (هکتار)
۱۰۰۰۰۰۰۰۰
۷
اقدامات منجر به مرگ و میر حیات وحش و آبزیان
تعداد
مطابق جداول مطالبه ضرر و زیان شکار و صید
۸
بریدن، ریشه کن کردن و سوزاندن گیاهان
تعداد
مطابق جرایم مندرج در قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور
۹
چرای غیرمجاز دام
واحد دامی
۲۰ % ارزش متوسط واحد دامی در سال
۱۰
برداشت غیرمجاز علوفه
کیلوگرم
۷۵ % قیمت مصوب جو در بازار
۱۱
آتش سوزی عمدی
هکتار
۱۰۰۰۰۰۰۰
۱۲
تصرف اراضی تالابی و حریم قانونی
متر مربع
۶۵۰۰۰۰
۱۳
برداشت مرجانها (اعم از سخت و نرم)، اسفنجها، شقایقهای دریایی، صخره های زنده (بایوراک)، خیارهای دریایی
کیلوگرم
مطابق جداول مطالبه ضرر
۱۴
سیست (تخم) آرتمیا
گرم
۱۰۰۰۰ توضیح - در خصوص ردیف های ۷، ۸، ۹، ۱۰ و ۱۳ این جداول، جهت محاسبه خسارات، بدون لحاظ ضریب حساسیت تالاب انجام میگیرد.
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.