رای شماره ۵۳۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال ماده ۱۴ و تبصره آن از آییننامه اجرایی قانون واگذاری پرداخت حقوق و مزایای ماهانه وراث شهدا و مفقودین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
رأی/نظر مصوب ۱۳۹۲/۱۲/۰۷
شماره هـ /۸۱ /۳۰ - ۱۵ /۱۱ /۱۳۸۳تاریخ : ۱۳۸۳/۱۰/۲۰
شماره دادنامه : ۵۳۱ کلاسه پرونده : ۸۱/۳۰ مرجع رسیدگی : هیأتعمومی دیوان عدالت اداری
شاکی : خانم نسرین کجوری
موضوع شکایت و خواسته : ابطال ماده ۱۴ و تبصره آن از آیین نامه اجرایی قانون واگذاری پرداخت حقوق و مزایای ماهانه وراث شهدا و مفقودین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و کارمندان کشوری به بنیاد شهید انقلاب اسلامی مقدمه: شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، در ماده واحده قانون واگذاری پرداخت حقوق و مزایای ماهانه وراث شهدا و مفقودین ...آمده است از تاریخ تصویب این قانون پرداخت حقوق مستمری و مزایای مستمر ماهانه وراث پرسنل نیروهای مسلح و کارمندان کشوری که بعد از به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی شهید یا مفقود شده یا میشوند به بنیاد شهید انقلاب اسلامی محول میگردد. در تبصره ۵ ماده فوقالاشاره تصریح شده است، انجام خدمات رفاهی و برقراری امتیازاتی که به موجب قوانین و مقررات استخدامی موجود به این قبیل مستمری بگیران تعلق میگیرد کماکان به عهده دستگاه متبوع اینگونه کارمندان خواهد بود درصورتی که بنیاد شهید انقلاب اسلامی خدمات رفاهی بیشتری را به وراث سایر شهدا و مفقودین ارائه نماید مستمری بگیران مذکور نیز از آن بهرهمند خواهند شد. آیین نامه اجرایی قانون فوقالاشاره درجلسه مورخ ۱۳۶۵/۵/۱۵هیأت وزیران به تصویب رسیده است و در ماده ۱۵ و همچنین ماده۱۷ آن به موضوع خدمات رفاهی و امتیازاتی که به وراث شهدا و مفقودین تعلق میگیرد پرداخته است و ازحکم تبصره ۵ قانون تبعیت نموده است. ولی در ماده ۱۴ آیین نامه مواردی را تصویب نمودهاست که ضمن مغایرت با تبصره ۵ قانون واگذاری با مفاد مواد ۱۵ و ۱۷ فوقالاشاره نیز منافات و مغایرت دارد که متأسفانه موجب معطل ماندن اجرای برخی تسهیلات و خدمات بهخانواده معظم شاهد گردیده است. در ماده ۱۴ اشعار میدارد، اعطای کمکهای غیرنقدی مستمری و وظیفه بگیران شهدا که برابر مقررات تبصره ۵۶ قانون بودجه سال ۱۳۶۳ و آییننامه اجرایی آن پرداخت میشود با بنیاد شهید انقلاب اسلامی خواهد بود . هزینه مربوط به سال ۱۳۶۵ وسیله سازمان موضوع ماده یک این قانون به حساب بنیاد شهید انقلاب اسلامی واریز خواهد شد. بنیاد شهید انقلاب اسلامی از سال ۱۳۶۶ به بعد اعتبار مربوط به اجرای این ماده را در بودجه خود پیش بینی خواهد نمود. تبصره بنیاد شهید انقلاب اسلامی موظف است پس از دریافت اعتبار موضوع این ماده حسب مورد نسبت به تهیه بن کمکهای غیرنقدی و یا دفترچه کمکهای غیرنقدی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و تحویل آن به مستمری یا وظیفه بگیران اقدام نماید. ملاحظه مینماید ماده ۱۴ آیین نامه فوقالذکر و تبصره آن به عمومیت تبصره ۵ قانون که به طور کلی انجام خدمات رفاهی و برقراری امتیازات را کماکان برعهده دستگاه متبوع گذارده بود خدشه وارد کرده است و همچنین با مفاد مواد ۱۵ و ۱۷ آیین نامه اجرایی مغایرت دارد و موجب ممانعت دستگاهها از ارائه برخی خدمات رفاهی به خانواده معظم شاهد کارکنان دستگاه گردیده است از جمله این امر درحالحاضر موجب محرومیت خانواده معظم شاهد نیروی مسلح از برخورداری از خدمات دفترچه اتکا گردیده است. لذا درخواست ابطال ماده۱۴ آییننامه اجرایی و تبصره آن را خواهانم . معاون دفتر امور حقوقی دولت در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۴۹۸۱۱ مورخ ۱۳۸۲/۱۰/۲۲ مبادرت بهارسال تصویر نامههای شماره ۳۵۷۵/۸۲/۷۲۳ مورخ ۱۳۸۱/۴/۲۳ بنیاد شهید انقلاب اسلامی و شماره ۲۰/۱۵/۴۰۱/۱۱۴۰/۲۴۳۰۵ مورخ ۱۳۸۲/۹/۳ وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح نموده است.۱ـ در نامه معاون تعاون و امور مجلس بنیاد شهید انقلاب اسلامی آمده است، از آنجایی که بنیاد شهید فاقد توانایی تأمین اعتبار لازم در این زمینه بوده و از طرفی با تحولات اقتصادی کشور فروشگاههای زنجیرهای شاهد و ۱۵ خرداد نیز همپای این تحولات رشد کافی نداشته و از ارائه خدمات شایسته ناتوان گردیدهاند، لذا شکایت متعددی از سوی خانوادههای شاهد دریافت گردیده است . بنیاد شهید انقلاب اسلامی آمادگی کامل خود را در جهت همکاری و رفع مانع از انجام خواست بحق و قانونی خانوادههای شاهد اعلام و یادآور میشود رفع تناقض بین آیین نامه اجرایی و اصل قانون میتواند به صورت جدی راهگشا بوده و بخشهای مختلف نیروهای مسلح با تقبل سهم خویش در مورد شهدا و مفقودین پرسنل تحت امر نسبت به احقاق حق بازماندگان این عزیزان اقدام نماید که مسلماً در ارتقاء سطح روحیه افراد شاغل نیز تأثیر به سزایی خواهد داشت . ۲ـ در نامه معاون حقوقی و امور مجلس وزارت دفاع آمده است، تبصره ماده ۱۴ آیین نامه اجرایی مورد نظر برخلاف مفاد آن ماده با عدول از حکم صدر تبصره ۵ قانون، بنیاد شهید انقلاب اسلامی را مکلف به اعطای دفترچه کمکهای غیر نقدی نیروهای مسلح به وراث شهداء و مفقودین لشکری نموده است. در حالی که اعطاء دفترچه غیر نقدی به پرسنل نیروهای مسلح به عنوان یکی از خدمات رفاهی ویژه ناشی از قوانین و مقررات خاص نیروهای مسلح بوده و مختص پرسنل لشکری میباشد. نتیجه اینکه به نظر معاونت متبوع تبصره ماده۱۴ آیین نامه اجرایی قانون واگذاری پرداخت برخلاف صدر تبصره ۵ قانون تهیه و تصویب گردید و خواسته شاکی در این خصوص وارد و مقرون به صحت میباشد. هیأتعمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور رؤسای شعب بدوی و رؤسا و مستشاران شعب تجدید نظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدور رأی مینماید . رأی هیأت عمومی نظر به اینکه به موجب تبصره ۵ ذیل ماده واحده قانون واگذاری پرداخت حقوق و مزایای ماهانه وراث شهدا و مفقودین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و کارمندان کشوری به بنیاد شهید انقلاب اسلامی، انجام خدمات رفاهی و برقراری امتیازاتی که به موجب قوانین و مقررات استخدامی موجود به مشمولین قانون مزبور تعلق میگیرد، کماکان به عهده دستگاه متبوع این گونه کارمندان خواهد بود، بنابراین ماده ۱۴ آیین نامه اجرایی قانون فوقالذکر و تبصره ذیل آن که پرداخت خدمات رفاهی کارکنان مزبور را به سازمان دیگر محول نموده است، مغایر تبصره ۵ ماده واحده فوقالذکر تشخیص و به موجب قسمت دوم ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری ابطال میگردد .
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - علی رازینی
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.