لایحه قانونی راجع به نحوه اداره دوره اول مجلس شورای ملی [مجلس شورای اسلامی] جمهوری اسلامی ایران تا هنگامیکه مجلس اعتبار قانونی مییابد

لایحه قانونی راجع به نحوه اداره دوره اول مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران تا هنگامیکه مجلس اعتبار قانونی مییابد

مصوب ۱۳۵۹,۰۳,۰۶

با اصلاحات و الحاقات بعدی

(اصلاحی ۳۱ˏ۰۴ˏ۱۳۵۹) دوره اول مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران تا هنگامیکه بر طبق اصل نود و سوم قانون اساسی اعتبار قانونی مییابد مطابق مواد زیر اداره میشود: محل مجلس

ماده ۱ (اصلاحی ۳۱ˏ۰۴ˏ۱۳۵۹) ـ محل تشکیل مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی ایران فعلا ساختمان مجلس خبرگان است که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در آن بتصویب رسیده است و هیچ محل دیگری برای تشکیل جلسات مجلس رسمیت ندارد.

ریاست سنی

ماده ۲ (اصلاحی ۳۱ˏ۰۴ˏ۱۳۵۹) ـ نخستین جلسه مجلس شورای اسلامی جمهوری اسلامی طبق اصل شصت و پنجم قانون اساسی با حضور حداقل دوسوم مجموع نمایندگان (۱۸۰ نفر) رسمیت مییابد و پس از گزارش وزیر کشور با قرائت پیام رهبر، مجلس افتتاح میشود سپس رئیس جمهور بیانات خود را ایراد میکند. ماده ۳ ـ مسن ترین نماینده بریاست سنی و نفر بعدی بعنوان نایب رئیس و شش نفر از جوانترین نمایندگان بسمت منشی معین میشوند. رئیس و منشی ها بلافاصله پس از گزارش وزیر کشور و با دعوت وی در جایگاه هیأت رئیسه قرار میگیرند. در صورت تساوی سن، هیأت رئیسه سنی بقید قرعه از بین مسن ترین و جوانترین نمایندگان تعیین خواهد شد. تشخیص هیات رئیسه سنی با اداره قوانین مجلس است.

ماده ۴ ـ هیأت رئیسه سنی تا انتخاب هیأت رئیسه دائمی، کلیه وظایف هیأت رئیسه دائمی را بعهده خواهد داشت.

مراسم سوگند

ماده ۵ ـ پس از مراسم افتتاح، نمایندگان حاضر در مجلس طبق اصل شصت و هفتم قانون اساسی به هیأت اجتماع سوگند یاد میکنند. متن سوگندنامه که بر روی ورقه ای نوشته شده توسط رئیس قرائت میشود و نمایندگان بحالت اجتماع در حال قیام آنرا تکرار و پس از انجام مراسم سوگند ذیل سوگندنامه را امضاء میکنند.

نمایندگان اقلیت های دینی این سوگند را با ذکر کتاب آسمانی خود یاد خواهند کرد.

نمایندگانیکه در جلسه نخست شرکت ندارند باید در اولین جلسه ای که حضور پیدا میکنند مراسم سوگند را بجای آورند.

تعیین شعب

ماده ۶ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) ـ پس از انجام مراسم تحلیف، نمایندگان بحکم قرعه متساویاً به ده شعبه تقسیم شده و هرچند نفری که باقی ماندند بترتیب از شعبه اول، یک یک به شعب افزوده میشود. شعب پس از انتخاب هیأت رئیسه خود برای رسیدگی به اعتبارنامه ها و پرونده های انتخاباتی تشکیل جلسه میدهند - نمایندگانیکه بعداً سوگند یاد میکنند به ترتیب فوق به عضویت شعبه پذیرفته میشوند.

هر شعبه دارای یک رئیس و یک نایب رئیس و یک مخبر و دو منشی خواهد بود که جداگانه با رأی مخفی با ورقه و اکثریت نسبی انتخاب میشوند و در صورت تساوی بحکم قرعه عمل خواهد شد. نتیجه انتخابات با ذکر آراء باید طی گزارش به اطلاع مجلس برسد.

مناط اعتبار برای رسمیت جلسه هر یک از شعب حضور بیش از دو سوم اعضاء میباشد و تصمیمات با اکثریت آراء عده حاضر معتبر است. رسیدگی به اعتبارنامه ها در شعب

ماده ۷ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) ـ شعب بموجب جدول حوزه های انتخاباتی مجلس شورای اسلامی که براساس حروف تهجی از طرف اداره قوانین مجلس تنظیم میشود، رسیدگی به اعتبارنامه ها و تشخیص صحت و سقم انتخابات را بر طبق شرایط مندرج در قانون انتخابات شروع و گزارش آن را به مجلس تقدیم میدارند. هر شعبه برای تسریع در کار میتواند یک یا چند شعبه فرعی تعیین کند که اعضای آن به قید قرعه از بین منتخبین آن شعبه تعیین میشوند ولی رسیدگی نهائی در شعبه اصلی بعمل می آید و گزارش آن توسط مخبر شعبه به مجلس داده خواهد شد در صورتیکه مخبر غایب بود و یا امضاء و تقدیم گزارش و دفاع از آن خودداری نمود، نایب رئیس یا منشی بترتیب وظیفه مخبر را انجام خواهند داد. ماده ۸ ـ هیچ شعبه ای نمیتواند تقدیم گزارش را بیش از ده روز به تعویق بیندازد در صورتیکه تأخیر بحکم ضرورت پیش آمده باشد، رئیس و در غیاب او نایب رئیس شعبه مکلف است هیئت رئیسه را مطلع سازد و هرگاه هیئت رئیسه علت را موجه دانست موضوع را دوباره بهمان شعبه و در غیر این صورت بشعبه دیگر یا به یک کمیسیون مخصوص ده نفری منتخب از شعبه دهگانه ارجاع مینماید که ظرف ده روز گزارش دهند.

ماده ۹ ـ شعب موظفند صورت جلسات خود را با قید اسامی حاضرین به ترتیب ثبت و تنظیم و تقدیم هیأت رئیسه مجلس نمایند.

کمیسیونها

ماده ۱۰ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) ـ شعب موظفند پس از تعیین هیأت رئیسه خود بلافاصله دو نفر از اعضای خود را به عضویت کمیسیون تحقیق انتخاب نمایند و نتیجه را در جلسه بعد مجلس گزارش دهند.

ماده ۱۱ (اصلاحی ۳۱ˏ۰۴ˏ۱۳۵۹) ـ هر شعبه یک نفر از اعضای خود را پس از انتخاب اعضای کمیسیون تحقیق خویش برای تشکیل کمیسیون تدوین آئیننامه داخلی مجلس شورای اسلامی معین خواهد کرد و نتیجه را به مجلس گزارش خواهد کرد.

این کمیسیون موظف است طرح تدوین شده را بلافاصله پس از انتخاب اعضای حقوقدان شورای نگهبان تقدیم مجلس نماید. ماده ۱۲ ـ مناط اعتبار برای رسمیت جلسه کمیسیونها نیز حضور بیش از دوسوم اعضا می باشد و تصمیمات به اکثریت آراء عده حاضر معتبر است.

رسیدگی به اعتبارنامه ها در مجلس

ماده ۱۳ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰) ـ گزارش هریک از شعب در مجلس قرائت میشود. هرگاه این گزارش مبنی بر تأیید نماینده باشد و از طرف نمایندگان مخالفتی ابراز نشود، اعتبارنامه تصویب شده تلقی میگردد و رئیس تصویب آنرا اعلام مینماید و در صورتیکه گزارش شعبه مبنی بر رد اعتبارنامه نماینده باشد و یا در مجلس کسی مخالفت کند پرونده انتخاباتی بدون بحث در مجلس به کمیسیون تحقیق ارجاع میگردد. این کمیسیون ظرف ده روز به دلائل و توضیحات مخالف و مدافعات طرف رسیدگی میکند و رأی میدهد. رأی کمیسیون باید مدلل و موجه باشد و در مجلس قرائت خواهد شد.

نماینده ای که در موقع طرح اعتبارنامه مخالفت کرده باشد میتواند بمدت نیمساعت صحبت کند و چنانچه تعداد نمایندگانیکه در موقع طرح اعتبارنامه مخالفت کرده اند بیش از یک نفر باشد مدت صحبت هریک حداکثر یک ربع ساعت خواهد بود.

پس از صحبت مخالف، نماینده مورد اعتراض میتواند بمدت یکساعت یا بمیزان مجموع مدتیکه نمایندگان مخالف صحبت کرده اند از خود دفاع کند.

این دفاع ممکن است بنا بر درخواست نماینده ای که مورد اعتراض واقع شده پس از صحبت نمایندگانی که بعنوان مخالف صحبت کرده اند و یا بعد از هر یک از آنها و یا بخشی از آنان انجام یابد.

نماینده مورد اعتراض حق دارد نماینده دیگری را برای دفاع معرفی نماید.

همچنین نماینده مورد اعتراض و مدافع او میتوانند بتمام اعتراضات در جلسه بعد جواب بدهند و دفاع نمایند.

مناط تصویب اعتبارنامه اکثریت مطلق مجموع آراء موافق و مخالف خواهد بود و آراء ممتنع به حساب نخواهد آمد.

ماده ۱۴ ـ اگر کمیسیون تحقیق ظرف ده روز نظر خود را به مجلس نداد نماینده ای که اعتبارنامه او مورد اعتراض واقع یا در شعبه رد شده میتواند درخواست طرح اعتبارنامه خود را در مجلس بنماید و این درخواست باید مورد قبول واقع گردد.

ماده ۱۵ ـ اخذ رأی نسبت باعتبارنامه مورد اعتراض باید مخفی و با ورقه باشد مگر اینکه نماینده مورد اعتراض درخواست رأی علنی با ورقه نماید که در آنصورت رأی علنی با ورقه است.

ماده ۱۶ ـ نمایندگانیکه هنوز اعتبارنامه آنان تصویب نشده است حق نطق و دادن رأی در مجلس را ندارند ولی حق حضور در شعبه یا کمیسیون تحقیق هنگام رسیدگی باعتبارنامه خود را دارند و در صورتیکه از طرف شعبه یا کمیسیون یا بتقاضای خود برای ادای توضیحات دعوت شوند حق رأی نخواهند داشت.

انتخاب اعضای حقوقدان شورای نگهبان ـ اعلام اعتبار مجلس

ماده ۱۷ ـ پس از تصویب اعتبارنامه حداقل ۱۸۰ نفر از نمایندگان طبق اصل نود و یکم قانون اساسی بانتخاب اعضای حقوقدان شورای نگهبان که حداقل معادل دو برابر اعضای مورد نیاز آن از طرف شورایعالی قضائی به مجلس معرفی میشوند اقدام خواهد شد.

اخذ رأی مخفی و با ورقه خواهد بود و هر عضو منتخب لازم است دارای اکثریت مطلق و حداقل یکصد رأی باشد.

ماده ۱۸ ـ رئیس سنی پس از انتخاب اعضای شورای نگهبان مطابق اصل نود و سوم قانون اساسی اعتبار مجلس را اعلام داشته و بلافاصله نسبت به انتخاب هیأت رئیسه اقدام خواهد کرد.

ماده ۱۹ ـ هیأت رئیسه پس از انتخاب اعضای حقوقدان، شورای نگهبان برای مدت یکسال انتخاب میشوند.

ماده ۲۰ ـ هیأت رئیسه مرکب است از، رئیس - دو نایب رئیس - شش منشی و نه کارپرداز.

ماده ۲۱ ـ انتخاب رئیس فردی و به اکثریت مطلق است و انتخاب نواب و منشی ها و کارپردازان جداگانه و جمعی و با اکثریت نسبی (مشروط به اینکه کمتر از سی درصد آراء نباشد) و جملگی با رأی مخفی و با ورقه خواهد بود.

در صورتیکه در انتخاب رئیس در دفعه اول اکثریت مطلق حاصل نشود، دفعه دوم اکثریت نسبی کافی خواهد بود.

رئیس مجلس بر سایر اعضاء هیأت رئیسه و تمام ادارات مجلس ریاست دارد.

ماده ۲۲ ـ نواب رئیس به ترتیب تعداد آراء بعنوان نایب رئیس اول و نایب رئیس دوم در غیاب رئیس وظیفه او را به عهده خواهند داشت. در صورت تساوی آراء مسن ترین آنها نایب رئیس اول خواهد بود.

ماده ۲۳ ـ قبل از اخذ رأی برای هیأت رئیسه اسامی نامزدها به ترتیب وصول به هیأت رئیسه سنی در جلسه علنی اعلام خواهد شد.

شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران