ضوابط دریافت پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون

مقرره مصوب ۱۴۰۴/۰۱/۰۱ سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی ایران

  ضوابط دریافت پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون فهرست مطالب ۱- هدف   ۱ ۲- دامنه کاربرد   ۱ ۳- تعاریف   ۱ ۴- مسئولیت اصلی   ۴ ۵- مقررات کلی   ۴ ۶- مراحل دریافت پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون   ۶ ۱-۶ موافقت اولیه   ۶ ۲-۶ مجوز راه‌اندازی   ۷ ۳-۶ پروانه اشتغال   ۸ ۷- الزامات تأسیس مراکز ارائه دهنده خدمات کالیبراسیون   ۸ ۸- الزامات تضمین کیفیت   ۱۴ ۹- برنامه حفاظت در برابر اشعه   ۱۴ ۱۰- وظایف و مسئولیت‌ها   ۱۷ ۱۱- اعتبار، اصلاح و تمدید پروانه   ۲۱ ۱۲- بازرسی و اعمال مقررات   ۲۲ ۱۳- مستندات مرتبط   ۲۳ ۱۴- سوابق   ۲۳ ۱۵- تاریخچه   ۲۴ پیوست ۱- فرم درخواست پروانه ‌اشتغال تأسیسات کالیبراسیون   ۲۵ پیوست ۲- مدارک مورد نیاز   ۳۰ پیوست ۳– تعهدنامه   ۳۲

  ۱- هدف هدف این مدرک، ارائه الزاماتی است که براساس قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب ۱۳۶۸ مجلس شورای اسلامی، آیین  نامه اجرایی آن مصوب ۱۳۶۹ هیئت وزیران و اصلاحیه‌های مورخ ۱۵/۰۷/۱۳۸۶ و ۰۱/۱۱/۱۳۹۶ آن و ”مقررات پایه حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز و ایمنی منابع پرتو“، به‌منظور تعیین شرایط و الزامات دریافت پروانه اشتغال تأسیسات ‌کالیبراسیون تدوین شده است . ۲- دامنه کاربرد این ضوابط برای کلیه مراکز متقاضی و دارندگان پروانه ارائه خدمات پرتودهی و کالیبراسیون سنجشگرهای پرتو یون‌ساز شامل فردی و محیطی، فعال و غیرفعال، ثابت و متحرک در سطوح حفاظتی، تشخیصی و درمانی با ایجاد میدان‌های پرتو استاندارد کاربرد دارد . ۳- تعاریف ۱-۳ آزمایشگاه مرجع : آزمایشگاه دزیمتری استانداردی است که قابلیت ردیابی و تایید کالیبراسیون میدان و تجهیزات یک آزمایشگاه کالیبراسیون را داراست . این آزمایشگاه می‌تواند از نوع PSDL ( آزمایشگاه دزیمتری استاندارد اولیه و بالاترین مرجع کالیبراسیون جهانی ) و یا SSDL ( آزمایشگاه دزیمتری استاندارد ثانویه قابل ردیابی به یکی از آزمایشگاه‌های دزیمتری استاندارد اولیه ) در داخل یا خارج از کشور باشد . ۲-۳ آستانه اقدام : مقداری از آهنگ دز یا غلظت پرتوزائی است که اگر در شرایط پرتوگیری ممتد یا پرتوگیری اورژانس از آن تجاوز شود، اقدامات چاره‌ ساز یا حفاظتی باید انجام پذیرد . ۳-۳ آستانه بررسی : مقداری از یک کمیت مانند دز موثر، ورود مواد پرتوزا به بدن یا آلودگی در واحد سطح یا حجم است که برای مقادیر بیشتر از آن باید بررسی لازم انجام پذیرد . ۴-۳ آلودگی : وجود ناخواسته‌ مواد پرتوزا روی سطوح یا داخل جامدات، مایعات یا گازها ( شامل بدن انسان ). ۵-۳ اقدام حفاظتی : اقدامی به‌منظور پیشگیری یا کاهش دزهایی که درصورت عدم انجام آن‌ها در وضعیت پرتوگیری اورژانس یا وضعیت پرتوگیری موجود می‌تواند دریافت شود . ۶-۳ امنیت : جلوگیری، شناسایی و پاسخ به اقدامات غیرمجاز مجرمانه یا عمدی شامل یا با هدف‌گذاری مواد هسته‌ای، سایر مواد پرتوزا، تأسیسات مرتبط، یا فعالیت‌های مرتبط . ۷-۳ پرتوزایی : کمیت A ، برای مقداری از هسته پرتوزا در تراز انرژی و زمان معین که به صورت زیر تعریف می‌گردد : که در آن dN ارزش انتظاری تعداد واپاشی خودبه‌خودی هسته در تراز انرژی معین و در زمان dt است . در سیستم‌ یکاهای‌ بین‌المللی ‌ (SI) ، یکای‌ پرتوزایی‌ عکس‌ ثانیه‌ (/s۱) است‌ که‌ بکرل (Bq) نامیده‌ می‌شود . ۸-۳ پرتوکار : به شخص حقیقی ا طلاق می  گردد که حسب وظیفه با منابع مولد اشعه به‌ طور مستمر و فیزیکی در ارتباط باشد که شامل پرتوکاران گروه الف و ب می‌باشد . ۹-۳ پرتوگیری : عمل‌ یا شرایط قرار گرفتن‌ در معرض‌ تابش‌ پرتو . پرتوگیری‌ خارجی : پرتوگیری‌ از منابع پرتو‌ خارج‌ از بدن‌ . پرتوگیری‌ داخلی :‌ پرتوگیری‌ از منابع پرتو‌ داخل‌ بدن . ۱۰-۳ پرتوهای یون‌ساز : در مباحث حفاظت در برابر اشعه، پرتوهایی که می‌توانند در مواد بیولوژیکی یون‌سازی کنند . ۱۱-۳ پروانه اشتغال : یک سند رسمی است که توسط واحد قانونی براساس مندرجات فصل دوم قانون در رابطه با مفاد ماده ۳ آن و در صورت رعایت کلیه مقررات قانون و آیین  نامه اجرایی آن و استانداردها، ضوابط و دستورالعمل‌های حفاظت در برابر اشعه غیر از مواردی که به‌موجب ”مقررات پایه حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز و ایمنی منابع پرتو“ مستثنی شده است، برای مدت مشخص براساس ضوابط واحد قانونی صادر می‌گردد . ۱۲-۳ چشمه بسته : چشمه پرتوزایی که مواد پرتوزا در آن به‌طور دائمی داخل یک محفظه‌ مسدود جای‌ گرفته و کاملاً به ‌هم‌ متصل‌ و به شکل جامد باشند . ۱۳-۳ دارنده‌ پروانه‌ اشتغال : یک شخص است که پروانه را از واحد قانونی براساس مفاد فصل دوم قانون جهت اقدامات لازم مندرج در آن دریافت می‌دارد . ۱۴-۳ دز : معیاری‌ برای‌ انرژی منتقل شده در یک هدف توسط پرتو است . برحسب‌ مورد به‌صورت دز جذبی‌، دز معادل‌ اجباری‌، دز مؤثر اجباری، دز مؤثر، دز معادل یا دز اندام به‌‌کار می‌رود . ۱۵-۳ دز جذبی : کمیت‌ اساسی‌ دزیمتری (D) ، به‌ صورت‌ زیر تعریف‌ می‌شود : که‌ درآن‌ میانگین انرژی‌ داده‌ شده‌ توسط پرتوهای‌ یون‌ساز به‌ ماده‌ با حجم‌ کوچک‌ به‌ جرم ‌ dm است‌ . در سیستم‌ یکاهای‌ بین‌المللی ‌ (SI) ، یکای‌ دز جذبی‌ ژول‌ بر کیلوگرم ‌ (J/kg) است‌ که‌ گری (Gy) نامیده‌ می‌شود . میانگین انرژی‌ در هر حجم‌ معین‌ قابل‌ محاسبه‌ است، در این‌ صورت‌ دز میانگین‌ برابر است‌ با کل‌ انرژی‌ داده‌ شده‌ به ‌حجم‌ معین‌ تقسیم‌ بر جرم‌ آن‌ حجم‌ . ۱۶-۳ دز معادل : کمیت‌ H T,R که‌ به‌ صورت‌ زیر تعریف‌ می‌شود : که‌ در آن ‌ D T,R میانگین‌ دز جذبی‌ از پرتو R در اندام یا بافت T و ضریب‌ وزنی‌ پرتو R است‌ . درصورتی که‌ میدان‌ پرتو ترکیبی‌ از پرتوها با مقادیر مختلف‌ باشد، دز معادل‌ برابر است‌ با : در سیستم یکاهای بین‌المللی (SI) ، یکای‌ دز معادل ‌ J/kg است‌ که‌ سیورت (Sv) نامیده‌ می‌شود . ۱۷-۳ دزیمتر فردی : به هرگونه وسیله‌ای اطلاق می‌شود که جهت اندازه‌گیری میزان پرتوگیری پرتوکاران به‌کار رود . نظیر : فیلم بج، TLD و دزیمتر قلمی . ۱۸-۳ دزیمتر محیطی : وسیله‌ای است که جهت اندازه‌گیری آهنگ دز در محیط کار با پرتو به کار می‌رود . ۱۹-۳ سانحه : هر رویداد ناخواسته، شامل خطاهای عملیاتی، نقص تجهیزات، رویدادهای آغازگر، پیش‌ درآمد حادثه، موارد در آستانه وقوع یا سایر رخدادها، یا اقدامات غیرمجاز، ( از روی بدخواهی یا غیربدخواهانه ) که پیامدها یا پیامدهای احتمالی آن‌ها، از نقطه‌‌نظر حفاظت‌ و ایمنی‌ قابل‌ چشم‌‌پوشی‌ نباشد . ۲۰-۳ شخص مسئول : شخص حقیقی است که برابر الزامات این مدرک واجد صلاحیت علمی و فنی و شرایط لازم برای تصدی و نظارت بر کلیه امور مربوط به کار با اشعه در محدوده پروانه باشد و بر درستی و دقت خدمات کالیبراسیون از نظر علمی نظارت دارد . ۲۱-۳ عدم قطعیت : پارامتر مرتبط با نتیجه اندازه‌گیری که نشانگر میزان اختلاف نتایج اندازه‌گیری با مقدار مرجع پذیرفته شده است . این - پارامتر ممکن است برای مثال یک انحراف استاندارد ( یا مضربی از آن ) و یا پهنای یک بازه اطمینان باشد . ۲۲-۳ قابلیت ردیابی : قابلیتی در فرآیندهای آزمایشگاهی است که به واسطه آن کمیت اندازه‌گیری شده توسط زنجیره‌ای از فرآیندهای پیوسته و دربرگیرنده عدم قطعیت‌های مرتبط، به مقدار مرجع مربوط می‌شود . استقرار این قابلیت شامل تست و کالیبراسیون تجهیزات و تایید اندازه‌گیری توسط آزمایشگاه مرجع و تعیین دوره زمانی جهت انجام این تست و کالیبراسیون است . ۲۳-۳ قانون : در این مدرک به قانون حفاظت در برابر اشعه اطلاق می‌گردد . ۲۴-۳ کالیبراسیون : عملیاتی که ارتباط بین مقدار قرائت شده و مقدار کمیت استاندارد اندازه‌گیری را با لحاظ کردن عدم قطعیت‌های مرتبط، برقرار می‌نماید . کالیبراسیون می‌تواند با عامل کالیبراسیون، تابع کالیبراسیون، منحنی کالیبراسیون یا جدول کالیبراسیون اعلام شود . ۲۵-۳ متقاضی : به شخص حقوقی اطلاق می‌گردد که جهت انجام فعالیت‌های مشروحه در این مدرک، تقاضای اعطای پروانه اشتغال تأسسیات کالیبراسیون از واحد قانونی داشته باشد . ۲۶-۳ مجوز راه‌اندازی : مجوزی که توسط دارنده موافقت اولیه به‌منظور انجام آزمون‌های پذیرش و تائیدیه‌های لازم برای ارائه خدمات کالیبراسیون، از واحد قانونی اخذ می‌گردد . ۲۷-۳ مسئول فیزیک بهداشت : شخص حقیقی است که برابر الزامات این مدرک واجد صلاحیت علمی و فنی و شرایط لازم برای تصدی مسئولیت حفاظت در برابر اشعه در محدوده پروانه باشد . ۲۸-۳ مقدار مرجع پذیرفته شده : مقداری که به عنوان یک مرجع توافقی جهت مقایسه به‌کار می‌رود و به‌صورت زیر به دست می‌آید : یک مقدار نظری یا برقرار شده براساس اصول علمی؛ یک مقدار تعیین شده یا پذیرفته شده براساس کار آزمایشی چند سازمان ملی یا بین‌المللی . ۲۹-۳ موافقت اولیه : به مجوز صادر شده از طرف واحد قانونی به مرکز متقاضی پروانه اشتغال خدمات کالیبراسیون، مبنی‌بر موافقت با آماده‌سازی و تجهیز مرکز ارائه خدمات کالیبراسیون، اطلاق می‌گردد . ۳۰-۳ ناحیه تحت نظارت : هر ناحیه مشخصی که‌ به‌عنوان ناحیه کنترل ‌شده تعیین نشده باشد، اما‌ شرایط پرتوگیری‌ شغلی در آن ‌کماکان تحت‌ نظارت‌ باشد . هرچند، در این‌ ناحیه‌ معمولاً نیازی‌ به‌ اجرای‌ اقدامات حفاظتی یا مقررات ایمنی ‌ویژه نیست‌ . ۳۱-۳ ناحیه کنترل شده : هر ناحیه مشخصی که‌ در آن‌ اقدامات‌ حفاظتی‌ ویژه‌ و مقررات‌ ایمنی‌ به‌ دلایل‌ زیر انجام‌ گرفته‌ و یا مورد نیاز باشد : کنترل‌ پرتوگیری‌ یا جلوگیری‌ از گسترش‌ آلودگی‌ در شرایط عادی‌ کار؛ جلوگیری‌ یا محدود کردن‌ گستره‌ پرتوگیری‌های‌ بالقوه‌ . ۳۲-۳ واحد قانونی : براساس‌ قانون‌ حفاظت‌ در برابراشعه‌، واحد قانونی موظف‌ به‌ اجرای مقررات‌، آیین‌نامه‌ها و استانداردهای‌ مربوطه‌ می‌باشد . این‌ مسئولیت‌ها از طرف‌ سازمان‌ انرژی‌ اتمی ‌ایران، به‌ عنوان‌ واحد قانونی‌، به‌ مرکز نظام‌ ایمنی‌ هسته‌ای‌ کشور ‌تفویض‌ شده ‌است‌ . ۳۳-۳ ورود مواد پرتوزا به بدن : عمل یا فرایند ورود هسته‌های پرتوزا به بدن از طریق تنفس یا بلع یا پوست . پرتوزایی هسته پرتوزای وارد شده به بدن در یک بازه زمانی معین در اثر یک رویداد معین . ۴- مسئولیت اصلی مسئولیت صحت کلیه مدارک ارائه شده برعهده‌ متقاضی دریافت پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون و درصورت اخذ پروانه، مسئولیت اجرای مفاد این مدرک برعهده‌ دارنده پروانه اشتغال است . ۵- مقررات کلی ۱-۵ متقاضی باید به‌ترتیب نسبت به اخذ موافقت اولیه، مجوز راه‌اندازی و پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون اقدام نماید . ۲-۵ متقاضی باید یک نفر را با شرایط زیر به‌عنوان شخص مسئول معرفی نماید : - دارای مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی‌ارشد در یکی از رشته‌های فیزیک و فنی - مهندسی؛ - دارای گواهی‌نامه دوره آموزش حفاظت در برابر اشعه ویژه مسئولین؛ - دارای گواهی‌نامه دوره آموزش شغلی در زمینه کالیبراسیون مورد تأیید واحد قانونی . ۳-۵ متقاضی باید یک نفر را با شرایط زیر به‌عنوان مسئول فیزیک بهداشت معرفی نماید : - دارای مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی در یکی از رشته‌های علمی و فنی؛ - دارای گواهی‌نامه دوره آموزش حفاظت در برابر اشعه ویژه مسئولین؛ - دارای گواهی‌نامه دوره آموزش شغلی در زمینه کالیبراسیون مورد تأیید واحد قانونی . ۴-۵ شخص مسئول و مسئول فیزیک بهداشت نمی‌توانند مسئولیت بیش از یک مرکز را برعهده بگیرند . ۵-۵ شخص مسئول و مسئول فیزیک بهداشت باید دو ماه قبل از کناره‌گیری از سمت خود، مراتب را به‌طور کتبی به دارنده پروانه و همچنین واحد قانونی اعلام نمایند . دارنده پروانه باید در این مدت نسبت به معرفی افراد واجد شرایط جایگزین و اصلاح پروانه اقدام نماید . شخص مسئول و مسئول فیزیک بهداشت تا زمان احراز صلاحیت فرد جدید و حداکثر تا دو ماه بعد از اعلام کناره‌گیری، مسئولیت پروانه را برعهده خواهند داشت . ۶-۵ متقاضی باید فرد / افرادی را با شرایط زیر به‌عنوان کارشناس کالیبراسیون معرفی نماید : دارای مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی در یکی از رشته‌های فیزیک و فنی - مهندسی؛ دارای گواهی‌نامه دوره حفاظت در برابر اشعه برای مراکز صنعتی؛ دارای گواهی‌نامه دوره آموزش شغلی در زمینه کالیبراسیون مورد تأیید واحد قانونی . ۵-۷ کارشناس کالیبراسیون باید کلیه گواهی‌نامه‌های صادر شده را از نقطه نظر فنی تأیید و امضا نماید و مسئولیت قانونی نظارت فنی برگواهی‌نامه‌های صادر شده به عهده کارشناس کالیبراسیون خواهد بود . ۸-۵ متقاضی می‌تواند علاوه بر کارشناسان کالیبراسیون، پرتوکاران دیگری را نیز به واحد قانونی معرفی نماید . این افراد باید دارای شرایط زیر باشند : - دارای مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی در یکی از رشته‌های علمی و فنی؛ - دارای گواهی‌نامه دوره حفاظت در برابر اشعه برای مراکز صنعتی . ۹-۵ پرتوکاران در بیش از یک مرکز نمی‌توانند به کار با پرتو اشتغال داشته باشد . ۱۰-۵ متقاضی موظف است قبل از استخدام افراد جدید جهت کار با پرتو، مطابق با آخرین نسخه دستورالعمل معاینات پزشکی پرتوکاران، نسبت به‌ انجام معاینات پزشکی اقدام نماید و گواهی سلامت کارکنان را به واحد قانونی ارائه نماید . درصورتی که فرد جدیدالاستخدام قبلاً به کار با اشعه ‌اشتغال داشته، ضروری است سوابق پزشکی و پرتوگیری وی از محل کار قبلی اخذ گردد . ۱۱-۵ کلیه پرتوکاران شاغل در مرکز ملزم ‌به‌کارگیری حداقل یک دزیمتر فردی قرائت غیرمستقیم متناسب با منابع پرتو دراختیار هستند . ۱۲-۵ هر مرکز باید مجهز به حداقل یک دزیمتر محیطی ثابت و یک دزیمتر محیطی متحرک متناسب با نوع منبع پرتو دراختیار باشد . ۱۳-۵ تمامی فرآیند‌های حمل و نقل، بسته‌بندی و استفاده از دزیمتر‌ها، دستگاه‌ها و استانداردهای مرجع باید توسط افرادی که برای این کار آموزش دیده‌اند، انجام شود . ۱۴-۵ متقاضی / دارنده پروانه اشتغال باید حمل و نقل کلیه چشمه‌های پرتوزا را تحت الزامات و شرایط مندرج در ”مقررات ترابری ایمن مواد پرتوزا “ انجام دهد . ۱۵-۵ دارنده پروانه اشتغال باید با کلیه برنامه‌های نظارت و ارزیابی خدمات دزیمتری و کالیبراسیون که از طرف واحد قانونی اعلام می‌شود، از جمله برنامه آزمون مقایسه‌ای که در سطح ملی یا بین‌المللی توسط واحد قانونی اجرا می‌شود، همکاری نماید . ۱۶-۵ در صورت وجود عدم انطباق با الزامات این مدرک، دارنده پروانه اشتغال باید در محدوده زمانی تعیین شده توسط واحد قانونی، نسبت به اعمال اصلاحات اقدام نماید . پس از رفع عدم انطباق، ارائه خدمات منوط به بررسی مجدد واحد قانونی خواهد بود . ۱۷-۵ دارنده پروانه اشتغال باید دارای استقلال کاری باشد و اموری از قبیل صدور گواهی کالیبراسیون و ارائه گزارشات مربوطه توسط دارنده پروانه اشتغال انجام گیرد . ۱۸-۵ در آزمایشگاه کالیبراسون تنها ارائه خدمات موضوع پروانه اشتغال قابل انجام است و درصورت نیاز به انجام فعالیت‌های تحقیقاتی در چارچوب فعالیت موضوع پروانه، نباید در الزامات آزمایشگاه، وضعیت تجهیزات و منابع پرتو و شرایط آن تغییری به‌وجود آید . ۱۹-۵ دارنده مجوز راه‌اندازی و پروانه اشتغال ملزم به رعایت کلیه الزامات این مدرک است . ۲۰-۵ دارنده پروانه اشتغال باید کلیه مقررات، ضوابط، دستورالعمل‌ها و ابلاغیه‌های مرتبط و هر الزامی که به تشخیص واحد قانونی لازم‌الاجرا تشخیص داده شود، را رعایت و اجرا کند . ۶- مراحل دریافت پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون دریافت پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون دارای مراحل زیر است : ۱- دریافت موافقت اولیه، ۲- دریافت مجوز راه‌اندازی، ۳- دریافت پروانه اشتغال . ۱-۶ موافقت اولیه ۱-۱-۶ متقاضی دریافت موافقت اولیه باید بندهای ۱ تا ۸ ” فرم درخواست پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون“ را تکمیل و به‌همراه مدارک مشروحه زیر جهت بررسی به واحد قانونی ارائه نماید : - درخواست رسمی دریافت موافقت اولیه؛ - آگهی تأسیس شرکت؛ - تصویر اساسنامه ( با ذکر فعالیت در زمینه کالیبراسیون ) ؛ - آخرین تغییرات حقوقی شرکت، مندرج در روزنامه رسمی کشور؛ - طرح توجیه‌پذیری فعالیت پرتوی ( ایجاد تأسیسات کالیبراسیون ) با توجه به ملاحظات فنی، اقتصادی و جغرافیایی در مقابل ریسک و مخاطرات پرتوی آن؛ - مکان تقریبی اجرای طرح ( شهر، شهرستان و استان ) ؛ - کلیات طرح شامل مشخصات کلی تجهیزات، زیرساخت‌های مورد نیاز جهت راه‌اندازی مرکز، برنامه اقدام ( برنامه و زمان تقریبی راه‌اندازی و بهره‌برداری ) ؛ - گزارش بررسی و ارزیابی اولیه مخاطرات پرتوی احتمالی ( شامل حمل و نقل، حفاظ‌‌‌گذاری، سوانح پرتوی و پرتوگیری مردم و کارکنان ) ؛ - مدارک نشان‌دهنده توانمندی فنی و کارشناسی مرکز جهت انجام خدمات کالیبراسیون ( شامل امکانات، تجهیزات فنی و نیروی انسانی متخصص ). ۲-۱-۶ مدت اعتبار موافقت اولیه یک سال است . ۳-۱-۶ درصورت تغییر در مدارک و مستندات مرتبط با موافقت اولیه ( در زمان اعتبار آن ) ، باید مدارک به ‌روز شده به‌منظور اطلاع‌رسانی و اصلاح موافقت مذکور به واحد قانونی ارسال گردد . متقاضی، در زمان اعتبار موافقت اولیه، باید براساس الزامات بخش ۷ نسبت به تأمین آزمایشگاه و تجهیزات لازم اقدام و براساس الزامات بخش ۶-۲ برای دریافت مجوز راه‌اندازی اقدام نماید . ۲-۶ مجوز راه‌اندازی ۱-۲-۶ دارنده موافقت اولیه در زمینه ایجاد تأسیسات کالیبراسیون باید در زمان اعتبار موافقت اولیه، جهت دریافت مجوز راه‌اندازی با ارائه مدارک و مستندات زیر اقدام نماید : الف ) درخواست رسمی دریافت مجوز راه‌اندازی تأسیسات کالیبراسیون ؛ ب ) یک نسخه از موافقت اولیه؛ ج ) تکمیل موارد مندرج در بندهای ۱ تا ۱۰ ” فرم درخواست پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون“ ( پیوست ۱) و ارائه مدارک مربوطه ( پیوست ۲) ؛ د ) فرم تعهدنامه تکمیل و مهر و امضا شده ( پیوست ۳) ؛ ه ) فهرست اسامی پرتوکاران واجد صلاحیت ( حداقل به تعداد یک شیفت کاری ) به همراه مدارک تحصیلی و تخصصی آن‌ها؛ و ) فهرست تجهیزات حفاظتی و مونیتورینگ نظیر سیستم تهویه، سیستم اطفاء و اعلان حریق، اتوماسیون آزمایشگاهی و مونتیورینگ پرتوی؛ ز ) تصویر گواهی سلامت کارکنان جهت شخص مسئول، مسئول فیزیک‌ بهداشت و کلیه پرتوکاران؛ ح ) محاسبات مربوط به حفاظ‌‍‌‌‌‍‌‌گذاری مورد تأیید واحد قانونی؛ ط ) مدارک و مستندات دال بر کاربری غیرمسکونی محل نگهداری منابع پرتو و محل انجام فعالیت پرتوی و سند مالکیت محل یا اجاره ‌نامه رسمی معتبر به نام مرکز متقاضی ؛ ی ) برنامه زمان‌بندی راه‌اندازی با ذکر جزئیات؛ ک ) برنامه حفاظت در برابر اشعه براساس الزامات بخش ۹ این مدرک؛ ل ) نقشه کلی آزمایشگاه‌ها و ساختمان‌های مجاور؛ م ) نقشه جانمایی تجهیزات؛ ن ) مدارک و مشخصات چشمه‌های پرتوزا یا منابع مولد پرتو مورد استفاده در فرایند کالیبراسیون شامل : - نام هسته پرتوزا، پرتوزایی و ابعاد چشمه‌ پرتوزا، - کاتالوگ چشمه پرتوزا / دستگاه، - گواهی ساخت چشمه پرتوزا براساس استاندارد ISO ۲۹۱۹ یا تأییدیه شکل ویژه آن، - گواهی کالیبراسیون چشمه‌ پرتوزا از سازنده معتبر، - گواهی کالیبراسیون ابزارهای اندازه‌گیری از آزمایشگاه مرجع، - مدارکی مبنی‌بر کاربری چشمه پرتوزا / دستگاه مولد پرتو در زمینه کالیبراسیون که توسط یک مرجع معتبر گواهی شده باشد، - محاسبات عدم قطعیت میدان، - گواهی آزمون نشتی چشمه پرتوزا، - گواهی آزمون آلودگی، - قرارداد پسمانداری چشمه‌ و یا گواهی عودت چشمه به مبدأ؛ س ) مدارکی مبنی‌بر انجام اقدامات لازم جهت اخذ تائیدیه قابلیت ردیابی به استاندارد اولیه / ثانویه؛ ع ) مدارکی مبنی‌بر انجام اقدامات لازم جهت اخذ استاندارد بین‌المللی ایزو ۱۷۰۲۵. تبصره - کلیه مدارک ذکرشده باید مطابق با الزامات بخش ۷ باشد . ۲-۲-۶ واحد قانونی براساس اعلام متقاضی مجوز راه‌اندازی، مدارک ارائه شده را بررسی و درصورت کامل بودن مدارک، اقدام به بازرسی می‌کند . ۳-۲-۶ واحد قانونی پس از ارزیابی ایمنی و بازرسی از محل ( سازه ) و دستگاه‌های نصب شده، درصورت تطابق کامل تأسیسات با الزامات این مدرک و همخوانی با مدارک و مستندات ارائه شده توسط مرکز، مجوز راه‌اندازی را صادر می‌کند . ۴-۲-۶ مدت اعتبار مجوز راه‌اندازی یک سال است و به تشخیص واحد قانونی می‌تواند به مدت یک سال دیگر تمدید گردد . تبصره : در اختیارگیری منابع پرتو توسط مرکز منوط به دریافت مجوز راه‌اندازی است . بعد از دریافت مجوز راه‌اندازی، دارنده مجوز باید نسبت به اخذ مجوز‌های لازم به‌منظور دراختیارگیری منابع پرتو مورد نیاز اقدام نماید . دارنده مجوز راه‌اندازی تا زمان اخذ پروانه اشتغال مجاز به ارائه خدمات کالیبراسیون به مراکز دیگر نیست . ۶-۳ پروانه اشتغال ۱-۳-۶ دارنده مجوز راه‌اندازی باید با ارائه مدارک زیر برای دریافت پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون اقدام نماید : الف ) درخواست رسمی دریافت پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون؛ ب ) تکمیل بندهای ۱ تا ۱۰ از ”فرم درخواست پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون“ ( پیوست ۱) و ارائه مدارک مربوطه ( پیوست ۲) ؛ ( مدارک پیوست ۲ در صورت تغییر نسبت به مجوز راه‌اندازی باید ارسال گردد .) ج ) فرم تعهدنامه تکمیل و مهر و امضا شده ( پیوست ۳) ؛ د ) تائیدیه قابلیت ردیابی به استاندارد اولیه / ثانویه؛ ه ) گواهی ایزو ۱۷۰۲۵ مطابق با الزامات بخش ۸ ؛ و ) گزارش تفصیلی اقدامات صورت گرفته جهت تجهیز مرکز در مدت زمان اعتبار مجوز راه‌اندازی؛ ز ) فهرست به‌روز شده تجهیزات حفاظتی و ایمنی پرتوی، مونیتورینگ و شرایط اضطراری؛ ح ) گزارش اقدامات انجام شده به‌منظور حفاظت فیزیکی در راستای موارد مندرج در برنامه حفاظت در برابر اشعه بند ۶-۱۰ ؛ ط ) تصویر گواهی سلامت کارکنان جهت شخص مسئول، مسئول فیزیک‌ بهداشت، و کلیه پرتوکاران ( در صورت تغییر افراد نسبت به مرحله قبل ) ؛ ی ) برنامه حفاظت در برابر اشعه به‌روز شده مطابق با بخش ۹ ( در صورت تغییر نسبت به مرحله قبل ). ۲-۳-۶ واحد قانونی پس از بررسی اطلاعات و مدارک مذکور، اقدام به انجام بازرسی و ارزیابی‌های تکمیلی می‌نماید . درصورتی‌ که نتیجه بازرسی، توانمندی‌های دارنده مجوز راه‌اندازی را از نظر تجهیزات، نیروی انسانی، کیفیت خدمات و نیز از نظر مطابقت با مقررات حفاظت در برابر اشعه، براساس الزامات مندرج در این مدرک تأیید نماید، واحد قانونی پروانه اشتغال را صادر می‌کند . ۳-۳-۶ درصورتی که مرکز قصد توقف ارائه خدمات کالیبراسیون را داشته باشد، دارنده پروانه اشتغال باید مراتب را به واحد قانونی اعلام و منابع پرتو دراختیار خود را تعیین تکلیف نماید . تغییر کاربری آزمایشگاه منوط به بازرسی واحد قانونی و اطمینان از عدم آلودگی محل آزمایشگاه خواهد بود . ۷- الزامات تأسیس مراکز ارائه دهنده خدمات کالیبراسیون الزامات عمومی ذکر شده در بخش ۷-۱ در مورد کلیه آزمایشگاه‌های کالیبراسیون لازم‌الاجرا است . الزامات بندهای ۷-۲ تا ۵-۷ تخصصی هستند و باید علاوه بر الزامات عمومی رعایت شود . ۱-۷ الزامات عمومی ۱-۱-۷ آزمایشگاه باید در محلی احداث شود که دارای شرایط زیر باشد : الف ) سطح تابش زمینه ۱ تا حد امکان پایین باشد و تغییرات یا نوساناتی که به‌طور قابل توجهی بر صحت کالیبراسیون تأثیر بگذارد، نداشته باشد؛ ب ) فاقد عوامل گسیلنده تداخلات الکترومغناطیسی و یا هر عامل دیگری که با تجهیزات الکترونیکی موجود در آزمایشگاه تداخل ایجاد نماید ( مانند نویز بر روی دوربین‌های مداربسته و یا اختلال در عملکرد سامانه پرتودهی ) باشد؛ ج ) در محل غیرمسکونی واقع شده باشد . ۲-۱-۷ فضای مرکز باید حداقل شامل اتاق پرتودهی، کارگاه تعمیرات، اتاق کنترل و فضای دفتری باشد . ۳-۱-۷ تابش زمینه در اتاق پرتودهی باید تنها متأثر از تابش طبیعی آن منطقه باشد و چشمه‌های پرتوزای دیگر نباید در اتاق پرتودهی انبار شود . ۴-۱-۷ جهت کاهش میزان پراکندگی بر روی میدان استاندارد، ابعاد اتاق پرتودهی باید مطابق با الزامات مندرج در IAEA Safety report series No. ۱۶ ( مستندات مرتبط، ردیف ۵) طراحی و ساخته شود . در این اتاق، فضای مفید مورد استفاده جهت انجام کالیبراسیون و یا پرتودهی باید مشخص باشد . ۵-۱-۷ ضخامت دیوار اتاق پرتودهی و حفاظ‌‌گذاری آن باید به‌گونه‌ای باشد که آهنگ دز در خارج از مرز ناحیه کنترل شده در شرایط عادی کار از ۵ / ۲ میکروسیورت بر ساعت تجاوز نکند . ۶-۱-۷ درصورت نیاز به عبور کابل یا کانال از میان دیوارهای بتونیِ اتاق پرتودهی برای مصارف مختلف نظیر برق‌رسانی و ... ، باید تدابیر لازم به‌منظور جلوگیری از نشت پرتو از منفذ ایجاد شده توسط کانال اتخاذ گردد، به‌نحوی که حفاظ دیواره آسیب نبیند و الزام بند ۷-۱-۵ رعایت گردد . ۷-۱-۷ اتاق پرتودهی باید دارای شرایط مناسب از نظر تثبیت تغییرات دما و رطوبت محیط و دارای تهویه مناسب باشد، به‌نحوی که تغییرات دمایی روی دقت آزمایش تأثیر نگذارد . تجهیزات مونیتورینگ محیطی از قبیل دماسنج، فشارسنج و رطوبت‌سنج باید به‌طور سالانه گواهی‌نامه کالیبراسیون از مراکز معتبر اخذ نمایند . ۸-۱-۷ تمهیدات مناسب به‌منظور حفاظت فیزیکی مجموعه و کنترل دسترسی به آزمایشگاه و منابع پرتو باید در نظر گرفته شود . ۹-۱-۷ سیستم پرتودهی باید دارای تجهیزات مناسب مونیتورینگ قرائت از راه دور ( مانند مونیتور با دوربین مداربسته ) باشد و باید در اتاق پرتودهی تجهیزات مناسب به ‌منظور غیرفعال کردن پرتودهی در شرایط اضطراری نصب گردد . ۱۰-۱-۷ قفل همبند ۲ مناسب بین درب اتاق پرتودهی و اتاقی که مونیتور پرتوی در آن قرار دارد باید وجود داشته باشد، به‌گونه‌ای که در هنگام پرتودهی، امکان ورود افراد به اتاق وجود نداشته باشد و هشدارهای ۳ صوتی و نوری فعال گردند . همچنین این درب باید حتی درحالت قفل بودن از داخل، بدون کلید قابل بازکردن باشد . ۱۱-۱-۷ بیرون از اتاق محل نصب منبع پرتو و در محل اتاق کنترل باید هشداردهنده‌های صوتی و نوری حساس به پرتو نصب شوند . این هشداردهنده‌ها باید وضعیت چشمه ( در موقعیت پرتودهی یا در موقیت غیرپرتودهی ) و یا روشن / خاموش بودن دستگاه مولد پرتو را نشان دهد . ۱۲-۱-۷ آزمایشگاه و انبار محل نگهداری چشمه‌های پرتوزا ( درصورت وجود ) باید به سیستم اعلان و اطفاء حریق مناسب و سیستم دفع آب‌های سطحی درصورت آب‌گرفتگی تجهیز گردند . ۱۳-۱-۷ تغییرات شرایط فیزیکی و فضای آزمایشگاه ( نظیر ابعاد آزمایشگاه، تغییر جنس دیوارها، کف و سقف آزمایشگاه، قرار دادن تجهیزات و لوازم غیرمرتبط در داخل آزمایشگاه، ...) مجاز نیست و درصورت نیاز به مکانی جهت تعمیر تجهیزات ‌الکترونیکی و انجام سایر فعالیت‌های جانبی، باید یک فضای جداگانه و خارج از آزمایشگاه برای آن در نظر گرفته شود . ۱۴-۱-۷ اتاق پرتودهی و اتاق کنترل باید به سیستم اتصال به زمین ۴ مناسب و برق اضطراری تجهیز گردند . ۱۵-۱-۷ آزمایشگاه باید دارای تجهیزات اندازه‌گیری مناسب و کالیبراسیون میدان مطابق با الزامات مندرج در IAEA Safety report series No. ۱۶ ، ISO ۴۰۳۷ و ISO ۸۵۲۹ ( مستندات مرتبط ردیف‌های ۵ ، ۸ و ۱۰) باشد . علاوه‌بر آن میزان عدم قطعیت کلیه عوامل تاثیرگذار در کالیبراسیون میدان باید براساس روشی استاندارد محاسبه و به تأیید آزمایشگاه مرجع برسد . ۱۶-۱-۷ چشمه‌های پرتوزا و دستگاه‌های مولد پرتو مورد استفاده در آزمایشگاه کالیبراسیون باید توسط گواهی کالیبراسیون معتبری ( گواهی معتبر برای به‌کارگیری به‌عنوان منبع پرتو کالیبراسیون ) که قابل ردیابی به آزمایشگاه مرجع است مستند شده باشد . در این گواهی‌نامه باید پارامترهایی نظیر سال ساخت، میزان پرتوزایی چشمه و کلیه ضرایب عدم قطعیت قید شده باشد . ۱۷-۱-۷ آزمایشگاه باید مجهز به یک سامانه تعویض چشمه پرتوزا ۵ باشد . طراحی حفاظ این سامانه باید به‌گونه‌ای باشد که هنگام پرتودهی با یک چشمه، سایر چشمه‌ها بر میدان اصلی تأثیرگذار نباشد . حفاظ حاوی چشمه‌ها باید دارای دریچه خروج اضطراری چشمه قبلی و بارگذاری چشمه جدید باشد . این روند حداقل باید به شکل نیمه‌خودکار صورت گیرد تا پرتوگیری به حداقل برسد . باز و بسته شدن دیافراگم و انتقال چشمه به نقطه تابش باید توسط زمان‌سنج ( تایمر ) کنترل شود و باید عدم قطعیت ناشی از زمان باز و بسته کردن دیافراگم و انتقال چشمه، در کالیبراسیون دزیمترهای فردی محاسبه گردد . این سامانه باید علاوه بر کنترل از راه دور، امکان انتقال چشمه به حالت ایمن ( حفاظ شده ) به شکل دستی را نیز داشته باشد و بدون هیچ اختلالی ( مانند تأخیر و گیر کردن ) عمل نماید . ۱۸-۱-۷ میز پرتودهی باید مجهز به امکانات استاندارد تنظیم فواصل عمودی و افقی نسبت به محل پرتودهی باشد . ( شامل متر استانداردی که دارای گواهی کالیبراسیون است ). دقت این سامانه باید در حد mm ۱ ( در راستای عمودی و افقی ) باشد . ۱۹-۱-۷ برای پرتودهی دزیمتر فردی، آزمایشگاه باید فانتوم‌های لازم را با مشخصاتی که در IAEA Safety report series No. ۱۶ ( مستندات مرتبط، ردیف ۵) اشاره شده دراختیار داشته باشد . همچنین به ‌منظور پرتودهی زاویه‌ای، آزمایشگاه باید تجهیزات مرتبط با قابلیت تغییر زاویه نسبت به محور پرتودهی را در اختیار داشته باشد . ۲۰-۱-۷ در آزمایشگاه کالیبراسیون باید تجهیزاتی از قبیل عینک سربی، روپوش سربی، دستکش سربی، چراغ قوه پرنور، حفاظ چشمه یدک، انبر چشمه‌گیر در اندازه‌های مختلف ( حداقل در سه اندازه ظریف، متوسط و بلند ) و طناب مناسب، به‌منظور حفاظت پرتوی موجود باشد . ۲۱-۱-۷ آزمایشگاه باید مجهز به یک نگهدارنده چشمه و آشکارساز باشد . این نگهدارنده باید استحکام کافی داشته باشد . ۲۲-۱-۷ کالیبراسیون میدان‌های پرتو باید قابل ردیابی به آزمایشگاه مرجع باشد و محاسبات مربوط به عدم قطعیت توسط آن‌ها تأیید شود . همچنین کلیه تجهیزات و دزیمترهای مورد استفاده برای کالیبراسیون میدان باید دارای گواهی کالیبراسیون از آزمایشگاه مرجع باشند و سالانه کالیبره شوند . ۲۳-۱-۷ میدان‌های پرتو باید حداقل سالی دو بار توسط دزیمتر میدان استاندارد اندازه‌گیری شود و به تأیید آزمایشگاه مرجع برسد . گواهی مربوطه باید توسط آزمایشگاه دریافت و نگهداری گردد و درصورت درخواست به واحد قانونی ارائه گردد . ۲۴-۱-۷ هر دستورالعمل جدید و یا تغییر یافته که می‌تواند تأثیر محسوسی بر دقت کالیبراسیون اعمال نماید، باید قبل از استفاده مستمر، توسط واحد قانونی صحت‌سنجی شود . نسخه آخرین بازنگری تضمین کیفیت ( پروتکل ) آزمایشگاه باید به‌منظور ممیزی در دسترس باشد . ۲-۷ الزامات ویژه تأسیس میدان استاندارد گاما ۱-۲-۷ یکی از چشمه‌های ذکر شده در جدول ۱ ، باید در آزمایشگاه کالیبراسیون گاما موجود باشد . برای مقاصد دزیمتر فردی، آزمایشگاه باید حداقل یک چشمه سزیم -۱۳۷ در اختیار داشته باشد . چشمه گامای مورد استفاده در آزمایشگاه باید دارای گواهی کالیبراسیون با ذکر عدم قطعیت مرتبط، باشد . جدول ۱ - چشمه‌های پرتوزای مورد نیاز برای ایجاد میدان ‌ های استاندارد گاما . ردیف نام چشمه انرژی ۱ Cs ۱۳۷ keV۶۶۱ ۲ Co ۶۰ MeV۱۳۳۲ و ۱۱۷۳ ۲-۲-۷ چشمه‌های نقطه‌ای سزیوم -۱۳۷ و کبالت -۶۰ باید به‌گونه‌ای انتخاب شوند که میدان آن‌ها آهنگ کرمای هوا از  Gy/h ۱۰۰ تا Gy/h۱ را با رعایت حداقل فاصله نیم متری از چشمه کالیبراسیون در طول میدان کالیبراسیون برآورده نماید . ۳-۲-۷ حفاظ‌گذاری محفظه نگهداری چشمه‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که مجموع تابش زمینه و تابش نشتی در اتاق پرتودهی کمتر از ۱% کرمای هوا در محل پرتودهی باشد . ۴-۲-۷ اگر از تضعیف‌کننده برای تعدیل آهنگ دز استفاده می‌شود، تأثیر آن ( نسبت به حالتی که تعدیل‌کننده استفاده نمی‌شود ) بر روی کالیبراسیون دستگاه، همچنین طیف انرژی تقریبی تابش تضعیف شده باید مشخص باشد . صحت این محاسبه باید توسط آزمایشگاه مرجع تأیید شود . ۵-۲-۷ ابعاد اتاق باید به‌گونه‌ای انتخاب گردد که تأثیر پراکندگی از دیواره‌ها ( نسبت به مقدار کمینه آن ) در محور پرتودهی کمتر از ۵% باشد . طیف انرژی تقریبی پرتو پراکنده شده باید مشخص باشد . محاسبات و اندازه‌گیری‌‌های مربوطه باید مستند شده و به تأیید آزمایشگاه مرجع برسد . ۶-۲-۷ میدان گاما باید برحسب آهنگ دز و عدم قطعیت در نقاط مورد استفاده، مشخص و قابل ‌اندازه‌گیری باشد . محاسبات و اندازه‌گیری‌‌های مربوط به آهنگ دز و عدم قطعیت باید به‌صورت سالانه انجام شود و به تأیید آزمایشگاه مرجع برسد . این عدم قطعیت نباید بیش از ۵% باشد . ۷-۲-۷ آزمایشگاه باید دزیمتر ( اتاقک یونش ) مناسب و دقیق جهت اندازه‌گیری آهنگ دز میدان را در اختیار داشته باشد . این دزیمتر باید هر سال توسط آزمایشگاه مرجع کالیبره گردد . ۳-۷ الزامات ویژه تاسیس میدان استاندارد نوترون ۱-۳-۷ آزمایشگاه باید یکی از چشمه‌های نوترونی که در جدول ۲ ارائه شده است را با شدت کافی برای ایجاد آهنگ دز مناسب برای مقاصد خود دراختیار داشته باشد . چشمه نوترونی مورد استفاده در آزمایشگاه باید دارای گواهی کالیبراسیون با ذکر عدم قطعیت مرتبط، باشد . جدول ۲ - چشمه‌های پرتوزای مورد نیاز برای ایجاد میدان استاندارد نوترون . انرژی متوسط (MeV) نام چشمه ردیف ۴ / ۲ ۲۵۲ Cf ۱ ۵۴ / ۰ ۲۵۲ Cf + D۲O Moderator (diameter ۳۰ cm) ۲ ۸ / ۲ ۲۴۱ Am–B (α, n) ۳ ۴ / ۴ ۲۴۱ Am–Be (α, n) ۴ ۲-۳-۷ انبار نگهداری چشمه نوترون در زمان عدم پرتودهی باید به‌صورت حفره‌ای درون کف اتاق با عمق، قطر و درپوش مناسب باشد، به‌طوری‌که الزامات عمومی حفاظت در برابر اشعه را برآورده نماید . هنگامی که چشمه درون حفاظ قرار دارد آهنگ دز ناشی از آن در محلی که دزیمتر قرار می‌گیرد، نباید بیش از µSv/h ۱ باشد . ۳-۳-۷ اتاق پرتودهی باید در مقابل سایر چشمه‌ها به‌گونه‌ای حفاظ‌گذاری شود که دز معادل زمینه ناشی از نوترون کمتر از µSv/h ۱ باشد . ۴-۳-۷ براساس نوع اتاق پرتودهی یکی از دو مورد زیر انتخاب شود : الف ) اتاق باز : جنس دیوار‌های اتاق و سقف از مواد با تراکمِ کم، غیرهیدروژنی و شفاف نسبت به نوترون ۶ باشد . الزامات حفاظت در برابر اشعه با تأمین یک فضای حائل مناسب پیرامون اتاق باید برقرار گردد . چشمه و تجهیزات اندازه‌گیری باید در فاصله حداقل دو متری از کف ( وسط اتاق ) قرار گیرند . ب ) اتاق بسته : جنس دیوارها و سقف از مواد متراکم باشد . حداقل ابعاد اتاق حداقل ۶ متر ( در هر ضلع ) باشد و چشمه در مرکز اتاق قرار گیرد . ضخامت بتن در مورد اتاق بسته باید طوری انتخاب شود که الزامات عمومی حفاظت در برابر اشعه در بیرون اتاق فراهم شود . ۵-۳-۷ به‌منظور یکنواختی پراکندگی نوترون، طراحی اتاق‌ پرتودهی باید حتی‌المقدور به‌صورت کروی شکل باشد . در هر صورت، محل قرارگیری چشمه در هنگام پرتودهی باید در مرکز هندسی اتاق باشد و فاصله چشمه از کف اتاق به اندازه فاصله آن از دیوارها و سقف باشد . تجهیزات استفاده شده در آزمایشگاه باید از مواد غیرهیدروژنی و سبک ساخته شوند . به‌طور مثال، برای ساخت میز پرتودهی می‌توان از مواد آلومینیومی استفاده شود . ۶-۳-۷ پراکندگی حاصل از دیواره‌ها، هوا و حفاظ چشمه باید محاسبه شود و در نقطه آزمون، سهم نوترون‌های پراکنده نسبت به نوترون‌های رسیده به آشکارساز نباید بیشتر از ۲۵% پاسخ کل برای حالت اتاق باز و بیشتر از ۴۰% پاسخ کل برای حالت اتاق بسته باشد . متناسب با ابعاد اتاق کالیبراسیون نوترون، اندازه‌گیری پراکندگی نوترون باید انجام و یک مدل ریاضی کالیبراسیون متناسب با ابعاد اتاق معرفی شود . این محاسبات و نتایج اندازه‌گیری باید به تأیید واحد قانونی برسد . ۷-۳-۷ آزمایشگاه باید تجهیزات اندازه‌گیری مناسب سنجش نرخ دز معادل نوترون را دراختیار داشته باشد ( مطابق با IAEA Safety report series No. ۱۶ ( مستندات مرتبط، ردیف ۵)) تجهیزات مورد استفاده در آزمایشگاه باید سالانه توسط آزمایشگاه مرجع کالیبره شوند . آهنگ دز و عدم قطعیت آن برای میدان نوترون در مکان‌های مورد استفاده باید مشخص شده و به تأیید آزمایشگاه مرجع برسد . ۴-۷ الزامات ویژه ایجاد میدان استاندارد ایکس ۱-۴-۷ برای تولید میدان  های استاندارد ایکس رعایت تمامی الزامات عمومی و مواردی که برای کالیبراسیون گاما قید شد ( به‌غیر از الزامات چشمه ) ، ضروری است . ۲-۴-۷ آزمایشگاه باید مجهز به دستگاه‌های مولد پرتو ایکس مطابق با ISO ۴۰۳۷ ( مستندات مرتبط، ردیف ۸) باشد . این دستگاه‌ها باید بتوانند انرژی و آهنگ دز مورد نیاز برای آزمون را تولید کنند . ۳-۴-۷ آزمایشگاه باید دارای فیلتر‌هایی باشد که بتواند پرتو ایکس را با کیفیت‌های متفاوتی مطابق با NIST HANDBOOK ۱۵۰-۲D و IAEA Safety report series No. ۱۶ ( مستندات مرتبط، ردیف ۴ و ۵) تولید کند . ۴-۴-۷ پرتو خروجی از لامپ باید هدایت و موازی ‌سازی شود، به‌نحوی که سطح مورد نیاز برای کالیبراسیون فراهم گردد . محور مرکزی پرتو و مرزهای ناحیه مؤثر باید برای این میدان تعیین گردد . کیفیت این پرتو باید سالانه مورد بررسی قرار گرفته و به تأیید آزمایشگاه مرجع برسد . ۵-۴-۷ جهت جلوگیری از پرتوگیری کاربر، تابش نشتی از پنجره دستگاه زمانی که پنجره بسته است باید کمتر از ۱ / ۰% باشد . ۶-۴-۷ جهت جلوگیری از پرتوگیری کاربر، تابش نشتی از میانِ شاتر دستگاه در حالت بسته ( یا حفاظ هد تیوپ اشعه ایکس ) نسبت به حالت باز، در موقعیت دستگاه تحت کالیبراسیون، باید کمتر از ۱ / ۰% باشد . ۷-۴-۷ میدان پرتو ایکس که برای کالیبراسیون استفاده می‌شود، باید برحسب آهنگ دز در فواصل مشخص از آند لامپ مشخص باشد . محاسبات و اندازه‌گیری‌‌های مربوط به آهنگ دز و عدم قطعیت باید به‌صورت سالانه انجام شود و به تأیید آزمایشگاه مرجع برسد . ۸-۴-۷ تأثیر پراکندگی از دیواره‌ها بر روی دقت کالیبراسیون در نقاطی که آشکارساز در آن‌ها قرار می‌گیرد باید محاسبه شود و به تأیید آزمایشگاه مرجع برسد . ۵-۷ الزامات ویژه تاسیس میدان استاندارد بتا ۱-۵-۷ برای ایجاد میدان‌های استاندارد بتا ، مرکز باید حداقل دو چشمه پرتوزای مرجع ذکر شده در جدول ۳ را در اختیار داشته باشد ( ترجیحاً ردیف سوم و چهارم ) و در حالت ایده‌ال بهتر است از پنج چشمه استفاده شود تا گستره انرژی پرتو بتا به خوبی پوشش داده شود . جدول ۳ – چشمه‌های مورد نیاز برای ایجاد میدان استاندارد بتا . ردیف نام چشمه انرژی متوسط (MeV) ۱ C ۱۴ ۱۵۶ / ۰ ۲ Pm ۱۴۷ ۲۲۵ / ۰ ۳ Tl ۲۰۴ ۷۶۳ / ۰ ۴ Y ۹۰ /Sr ۹۰ ۲۷۴ / ۲ ۵ Ru/Rh ۱۰۶ ۵۴ / ۳ ۲-۵-۷ محفظه نگهداری چشمه باید به اندازه کافی حفاظ ‌ گذاری شده باشد تا نشت تابش از طریق بالا بردن دز زمینه روی کاربردهای دیگر آزمایشگاه تاثیر نگذارد . تابش نشتی سایر چشمه‌هایی که در اتاق نگهداری می‌شوند نباید بیش از ۱/۰% دز رسیده به دزیمتر فردی باشد . ۳-۵-۷ آزمایشگاه باید تجهیزات پرتودهی میدان بتا مطابق با NIST HANDBOOK ۱۵۰-۲D و IAEA Safety report series No. ۱۶ ( مستندات مرتبط، ردیف ۴ و ۵) را در اختیار داشته باشد . ۴-۵-۷ در میدان بتا مورد استفاده در کالیبراسیون باید آهنگ دز در فاصله‌های مشخص معلوم و قابل ردیابی باشد . ۵-۵-۷ دز جذبی حاصل از آلودگی فوتونی ناشی از چشمه‌های گاما، ایکس و یا تابش ترمزی باید کمتر از ۵% دز جذبی کل باشد . ۶-۵-۷ اندازه‌گیری‌های آهنگ دز و عدم قطعیت میدان بتا باید هر سال انجام شود و به تأیید آزمایشگاه مرجع برسد . ۷-۵-۷ آزمایشگاه باید مجهز به یک آشکارساز اتاقک یونش در محدوده ( انرژی و شدت ) کاری خود باشد . این دستگاه باید توسط آزمایشگاه مرجع کالیبره شود و قابلیت ردیابی داشته باشد . ۸- الزامات تضمین کیفیت متقاضی / دارنده پروانه اشتغال باید اصول تضمین کیفیت را براساس استاندارد ISO/IEC ۱۷۰۲۵ را در مرکز خود برقرار نماید . تمام مراحل گزارش‌دهی و مستندسازی در آزمایشگاه باید مطابق با استاندارد مذکور و شامل فاکتورهای عدم قطعیت و محدوده کاری ( پرتوگیری و انرژی ) آزمایشگاه باشد . دستورالعمل‌های فنی مورد نیاز الزامات تضمین کیفیت که در هنگام درخواست پروانه اشتغال باید ارائه شود، در پیوست ۲ ذکر شده است . ۹- برنامه حفاظت در برابر اشعه متقاضی / دارنده پروانه اشتغال باید برنامه حفاظت در برابر اشعه مرکز را تهیه و ارائه نماید . برنامه حفاظت در برابر اشعه باید شامل قسمت‌های زیر باشد . ۱-۹ دستورالعمل‌های داخلی مقررات داخلی باید شامل موارد زیر ‌باشد : الف ) نمودار تشکیلاتی، شرح وظایف و مسئولیت‌ها و اختیارات در رابطه با ایمنی کار با پرتو؛ ب ) برنامه آموزش پرتوکاران، شامل نیازهای آموزشی پرتوکاران در زمینه حفاظت در برابر اشعه با توجه به ماهیت شغلی پرتوکاران و نحوه‌ برنامه‌ریزی، اجرا و چگونگی آموزش و بازآموزی دوره‌های حفاظت در برابر اشعه؛ ج ) برنامه معاینات و آزمایش‌های پزشکی، شامل معاینات و آزمایش‌های پزشکی بدو استخدام، دوره‌ای و در شرایط اضطراری پرتوکاران و همچنین اقدامات لازم؛ د ) دستورالعمل ایمنی و روش کار، شامل نحوه کنترل تردد افراد به نواحی کنترل ‌شده و تحت‌ نظارت؛ ه ) نحوه به‌کارگیری علائم هشداردهنده پرتو، براساس راهنمای مصوب واحد قانونی؛ و ) دستورالعمل استفاده از تجهیزات حفاظت فردی، شامل تجهیزات حفاظت فردی در نظر گرفته شده نظیر روپوش سربی و دستکش سربی، به‌همراه دستورالعمل نگهداری و استفاده صحیح و مناسب از اینگونه تجهیزات در شرایط عادی کار و در شرایط اضطراری؛ ز ) سیستم ثبت اطلاعات سیستم ثبت اطلاعات شامل چگونگی ثبت موارد زیر : - سوابق پرتوگیری افراد و مقادیر پرتوگیری‌های جاری؛ - نتایج اندازه‌گیری دز محل کار، آهنگ دز و آلودگی؛ - گزارش آزمون نشتی چشمه‌های بسته؛ - فهرست و تعداد چشمه‌ها؛ - گزارش کالیبراسیون دستگاه‌ها؛ - گزارش بازرسی و بازبینی برنامه حفاظت پرتوی؛ - گزارش حوادث و سوانح؛ - گزارش عملیات تعمیر و نگهداری دستگاه، تجهیزات ایمنی نظیر سیستم اعلان و اطفاء حریق، پایشگرهای پرتوی، قفل همبند؛ - گزارش تغییرات و اصلاحات؛ - برنامه برگزاری دوره‌های آموزشی؛ - پرونده پزشکی کارکنان؛ - گزارش نقل و انتقال چشمه و یا دستگاه . ۲-۹ دستورالعمل کار با منابع پرتو هدف از تهیه دستورالعمل کار با منابع پرتو، رعایت الزامات کارخانه سازنده و الزامات ایمنی در کار با منابع پرتو ( شامل تجهیزات و دستگاه‌های مرتبط ) و موارد مرتبط با تعمیر و نگهداری آن‌ها است . دستورالعمل کار با منابع پرتو باید شامل موارد زیر باشد : الف ) دستورالعمل کارخانه سازنده به زبان فارسی؛ ب ) ترتیب راه‌اندازی منابع پرتو و اجرای عملیات؛ ج ) نحوه صحیح کار ایمن با هر منبع پرتو؛ د ) نحوه حصول اطمینان از وضعیت ایمن منبع پرتو؛ ه ) چک لیست لازم برای آن دسته از دستگاه‌ها و تجهیزاتی که نیاز به بررسی دوره‌ای دارند؛ و ) برنامه زمانی تعمیر و نگهداری؛ ز ) روش‌های نظارت بر کارکنان در هنگام تعمیر و نگهداری . ۳-۹ دستورالعمل مونیتورینگ فردی هدف از تهیه دستورالعمل مونیتورینگ فردی، اجرای صحیح مونیتورینگ فردی و کنترل پرتوگیری پرتوکاران در فعالیت به‌منظور رعایت الزامات واحد قانونی است . دستورالعمل مونیتورینگ فردی کار باید شامل موارد زیر باشد : الف ) تعیین روش‌های مونیتورینگ فردی مورد نیاز در مرکز با توجه به مخاطرات و نوع پرتوهای موجود در فعالیت؛ ب ) نوع دزیمتر فردی مورد استفاده و تناسب آن با نوع و انرژی پرتوهای موجود در محل فعالیت؛ ج ) فهرست تجهیزات مونیتورینگ فردی موجود در فعالیت و گواهی کالیبراسیون آن‌ها؛ د ) برنامه زمانی انجام مونیتورینگ؛ ه ) نحوه نصب و استفاده از دزیمتر فردی؛ و ) فهرست کارکنان مشمول مونیتورینگ فردی؛ ز ) نحوه ثبت سوابق و آرشیو اطلاعات پرتوگیری شغلی افراد؛ ح ) اطلاعات‌ در مورد ارزیابی دز و داده‌هایی‌ که‌ دز براساس‌ آن‌ها ارزیابی‌ شده‌ است؛ ط ) اقدامات اصلاحی، درصورت پرتوگیری بیش از آستانه بررسی یا حد دز . ۴-۹ دستورالعمل مونیتورینگ محل کار هدف از تهیه دستورالعمل مونیتورینگ محل کار، تهیه چارچوب مناسبی برای مونیتورینگ محل فعالیت و بررسی و ثبت کلیه نتایج آن با توجه به روش کار موجود و در نهایت تطابق با الزامات واحد قانونی است . دستورالعمل مونیتورینگ محل کار باید شامل موارد زیر باشد : الف ) توضیح مختصری درخصوص فعالیت و نوع منابع پرتو؛ ب ) ارزیابی انواع پرتوهای موجود در محل کار، شدت و انرژی آن‌ها؛ ج ) تعیین روش‌های اندازه‌گیری و کمیت‌های مورد اندازه‌گیری؛ د ) کروکی محل نصب یا به‌کارگیری منابع پرتو و محوطه ‌اطراف آن، همراه با محاسبات حفاظ پرتوی و تعیین نواحی کنترل شده و تحت نظارت بر روی نقشه‌؛ ه ) مرزبندی نواحی کنترل شده و تحت نظارت؛ و ) فهرست دستگاه‌های اندازه‌گیری موجود در فعالیت و کاتالوگ، گواهی کالیبراسیون و نحوه کارکرد آن‌ها؛ ز ) تعیین آستانه‌های مرجع؛ ح ) مشخص کردن مکان‌های اندازه‌گیری و بررسی روش‌های اندازه‌گیری مرتبط؛ ط ) دوره‌های زمانی اندازه‌گیری‌ها؛ ی ) نحوه ثبت نتایج و ارائه نمونه فرم مونیتورینگ؛ ک ) اقدامات پیش‌بینی شده درصورت مشاهده تجاوز دز یا آهنگ دز از آستانه‌های بررسی و ارائه راهکارهای لازم به‌منظور کاهش دز و پیشگیری از وقوع آن در شرایط مشابه . ۵-۹ دستورالعمل آمادگی و پاسخ به شرایط اضطراری با توجه به احتمال بروز سانحه در مراحل مختلف فعالیت و مخاطرات ناشی از این سوانح، دارنده پروانه اشتغال باید آمادگی لازم برای پاسخ به شرایط اضطراری را داشته باشد . هدف از تهیه این دستورالعمل، آمادگی و انجام اقدامات لازم در این شرایط است . دستورالعمل مقابله با شرایط اضطراری باید شامل موارد زیر باشد : الف ) فهرستی از سوانح احتمالی، ارزیابی عواقب و گستردگی آن و مخاطرات رادیولوژیکی مرتبط؛ ب ) روش‌های مقابله با سوانح احتمالی؛ ج ) تجهیزات مورد نیاز برای مقابله با هر سانحه ممکن؛ د ) شرح وظایف افراد درگیر در حین سانحه و عملیات رفع آن؛ ه ) برنامه برگزاری مانورهای دوره‌ای آمادگی؛ و ) حدود دز افراد در شرایط مقابله با سوانح؛ ز ) روش برآورد دز دریافتی افراد درگیر در سانحه و نحوه ثبت نتایج آن؛ ح ) نحوه اطمینان از رفع سانحه؛ ط ) نحوه ثبت و گزارش‌دهی سوانح و ارائه گزارش به واحد قانونی؛ ی ) روش انجام پیگیری‌های لازم پزشکی در صورت نیاز؛ ک ) چگونگی ارتباط با سازمان‌ها و نهادها در صورت نیاز به مداخله آن  ها؛ ل ) روش  های ارتباط با مسئولین در شرایط اضطراری ( نام و شماره تماس مسئولین، ...) ؛ م ) روش‌های بررسی دلایل بروز سانحه و راهکارهای جلوگیری از تکرار موارد مشابه . ۶-۹ دستورالعمل امنیت و حسابرسی منابع پرتو هدف از تهیه دستورالعمل امنیت و حسابرسی منابع پرتو، اجرای صحیح حسابرسی منابع پرتو و ثبت دقیق اطلاعات و مکان آن‌ها و به‌کارگیری تدابیر لازم به‌منظور حفظ امنیت منابع پرتو است . دستورالعمل امنیت و حسابرسی منابع پرتو باید شامل موارد زیر باشد : الف ) دسته‌بندی منابع پرتو بر اساس ریسک؛ ب ) اطلاعات دقیق منابع پرتو و محل نگهداری آن‌ها و روش به‌روزرسانی دوره‌ای این اطلاعات؛ ج ) نقشه و مشخص کردن محل نگهداری کلیه منابع پرتو در فعالیت و مشخصات آن‌ها؛ د ) نحوه و چگونگی نگهداری اسناد و فرم‌های حسابرسی و به‌روزرسانی مستندات فعالیت؛ ه ) تدابیر اتخاذ شده برای امنیت منابع پرتو و پیشگیری از سرقت، مفقود شدن و جابه  جایی، مطابق با الزامات واحد قانونی؛ و ) تدابیر اتخاذ شده برای جلوگیری از دسترسی افراد غیرمجاز به منابع پرتو؛ ز ) تمهیدات و تجهیزات به  کار رفته نظیر حصار، درب مجهز به قفل ایمنی، دوربین  های مداربسته، آژیر هشداردهنده یا به کارگیری نگهبان؛ ح ) تشریح وظایف کلیه افراد در ارتباط با امنیت منابع پرتو متناسب با ریسک آن‌ها . ۱۰- وظایف و مسئولیت‌ها ۱-۱۰ دارنده پروانه دارنده پروانه باید الزامات زیر را رعایت و اجرا کند : ۱-۱-۱۰ از قانون، آیین  نامه اجرایی آن، ”مقررات پایه حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز و ایمنی منابع پرتو“، الزامات این مدرک، دستورالعمل  ها، اطلاعیه‌ها و توصیه‌های حفاظت در برابر اشعه واحد قانونی مطلع باشد و مسئولیت به‌کارگیری آن‌ها را در محدوده پروانه خود برعهده گیرد . ۲-۱-۱۰ نسبت به سیاست  گذاری، برنامه  ریزی و نظارت بر فرایندهای کاری جهت حصول اطمینان از برقراری حفاظت و ایمنی و امنیت در فعالیت پرتوی اقدام نماید . ۳-۱-۱۰ شرح وظایف و مسئولیت هریک از پرتوکاران را به آن‌ها ابلاغ کند و نظارت لازم جهت حصول اطمینان از حسن اجرای آن را داشته باشد . ۱۴-۱-۱۰ اطمینان حاصل کند تجهیزات مونیتورینگ و تجهیزات حفاظت فردی مناسب فراهم شده است و تمهیداتی برای استفاده صحیح از آن‌ها و کالیبراسیون، آزمایش و حفظ و نگهداری آن‌ها ترتیب داده شده است . ۵-۱-۱۰ کلیه نیازهای آموزشی، تجهیزاتی و فنی را براساس دستورالعمل‌های مربوطه تأمین نماید و در اختیار پرتوکاران قرار دهد . ۶-۱-۱۰ ترتیبی اتخاذ نماید که کلیه پرتوکاران در بدو استخدام و به‌صورت دوره‌ای در طول مدت استخدام و یا در شرایط اضطراری، تحت معاینات و آزمایش‌های پزشکی قرار گیرند . معاینات و آزمایش  های پزشکی باید براساس آخرین نسخه دستورالعمل معاینات پزشکی پرتوکاران انجام شوند . ۷-۱-۱۰ از ادامه کار با پرتو برای پرتوکارانی که بنا به تشخیص واحد قانونی یا براساس آزمایش‌های پزشکی، کار با پرتو برای سلامتی آنان زیان  آور است، جلوگیری نماید . ۸-۱-۱۰ خلاصه سوابق پرتوگیری و پزشکی پرتوکاران تازه استخدام را از محل کار قبلی ایشان دریافت نماید . ۹-۱-۱۰ درصورت جابه‌جایی پرتوکاران، سوابق پرتوگیری و پزشکی آن‌ها را به محل کار جدید ارسال نماید . ۱۰-۱-۱۰ شرایط کار زنان پرتوکار باردار را طوری انتخاب کند که پرتوگیری جنین از حد پرتوگیری مردم تجاوز ننماید . اظهار بارداری نباید سبب برکناری از کار شود . ۱۱-۱-۱۰ گزارش‌های دریافتی از کارکنان مبنی‌بر تشخیص شرایط مغایر با قانون و آیین‌نامه اجرایی آن و الزامات این مدرک را ثبت و اقدام لازم جهت رفع آن را به ‌عمل آورد . ۱۲-۱-۱۰ اطمینان حاصل کند افراد بین ۱۶ تا ۱۸ سال فقط تحت نظارت و فقط برای اهداف کارآموزی یا برای اهداف آموزشی، مجاز به دسترسی به ناحیه کنترل شده هستند و هیچ فرد کمتر از ۱۶ سال در معرض پرتوگیری شغلی قرار نمی‌گیرد . ۱۳-۱-۱۰ برای ارزیابی سوانح پرتویِ مرکزِ دارنده پروانه، اطلاع‌رسانی و گزارش اقدامات انجام شده به واحد قانونی، برنامه‌ریزی نماید . ۱۴-۱-۱۰ اطمینان‌ حاصل کند شرایط و حدود عملیاتی مرتبط با پرتوگیری مردم رعایت می‌شوند . ۱۵-۱-۱۰ هرگونه تغییرات حائز اهمیت در شرایط محل نگهداری و به‌کارگیری یا تغییر در مقدار کمّی یا کیفی یا ماهیت منابع پرتو که منجر به افزایش احتمال پرتوگیری یا تغییر نواحی کنترل‌ شده و تحت نظارت گردد را به واحد قانونی اعلام نماید . ۲-۱۰ وظایف شخص مسئول شخص مسئول باید الزامات زیر را رعایت و اجرا کند : ۱-۲-۱۰ از قانون، آیین  نامه اجرایی آن، ”مقررات پایه حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز و ایمنی منابع پرتو“، الزامات این مدرک، دستورالعمل  ها، اطلاعیه‌ها و توصیه‌های حفاظت در برابر اشعه واحد قانونی مطلع باشد و مسئولیت به‌کارگیری آن‌ها را در محدوده پروانه خود برعهده گیرد . ۲-۲-۱۰ نسبت به برنامه  ریزی و نظارت بر فرایندهای کاری به‌منظور حصول اطمینان از برقراری حفاظت و ایمنی و امنیت در فعالیت پرتوی اقدام نماید . ۳-۲-۱۰ تجهیزات و امکانات مورد نیاز به‌منظور رعایت مفاد ماده ۱۱ قانون را پیش‌بینی و به‌صورت کتبی به دارنده پروانه اعلام کند و هر زمان که ‌امکان رعایت مقررات موضوع ماده مذکور میسر نباشد، مراتب را به‌صورت کتبی و در اسرع وقت به واحد قانونی اعلام نماید . ۴-۲-۱۰ روش‌ها ، محدودیت‌ها و شرایط فنی کار با منابع پرتو را تعیین کند . روش‌ها و دستورالعمل‌های اجرایی آن‌ها را به‌صورت کتبی ابلاغ و بر حسن انجام آن‌ها نظارت کند . ۵-۲-۱۰ دستورالعمل‌های برنامه حفاظت در برابر اشعه را بررسی، کنترل و تأیید کند و جهت اجرای آن‌ها با هماهنگی مسئول فیزیک بهداشت اقدام نماید . ۶-۲-۱۰ روش‌های کاری، تجهیزات و امکانات را قبل از انجام کار با پرتو بهینه‌سازی نماید و به‌منظور به حداقل رساندن پرتوگیری کارکنان و مردم و دستیابی به کیفیت قابل قبول، از انجام هرگونه عملیات غیربهینه جلوگیری کند . ۷-۲-۱۰ شرح وظایف پرتوکاران را تعیین، و با همکاری مسئول فیزیک بهداشت، بر اجرای صحیح عملکرد آن‌ها نظارت نماید . ۸-۲-۱۰ صلاحیت کارکنان برای کار با پرتو را تأیید و از به‌کارگیری افراد فاقد صلاحیت در فعالیت‌های پرتوی جلوگیری کند . ۹-۲-۱۰ از ادامه کار پرتوکارانی که بنابه تشخیص واحد قانونی یا براساس آزمایشات پزشکی، کار با پرتو برای سلامتی آنان زیان‌آور است، جلوگیری نماید . ۱۰-۲-۱۰ نیازهای آموزشی پرتوکاران را شناسایی و برای اجرای دوره‌های آموزشی مرتبط ( دوره‌های حفاظت در برابر اشعه و دوره‌های ایمنی و تخصصی، قبل از شروع به کار با پرتو و به‌صورت دوره‌ای ) برحسب لزوم برنامه‌ریزی کند . ۱۱-۲-۱۰ وضعیت کاری پرتوکارانِ تحت پوشش را به‌گونه‌ای تنظیم کند که تحت هیچ شرایطی پرتوگیری شغلی آنها از حدهای دز تجاوز نکند، حتی اگر بخشی از پرتوگیری آن‌ها به‌دنبال اشتغال در سایر مراکز کار با اشعه رخ داده باشد . ۱۲-۲-۱۰ گزارش‌های دریافتی از پرتوکاران مبنی‌بر تشخیص شرایط مغایر با قانون و آیین‌نامه اجرایی آن و الزامات این مدرک را ثبت کند و جهت رفع آن اقدام لازم را به‌عمل آورد . ۱۳-۲-۱۰ از هرگونه ‌اقدام غیرقابل‌ توجیه در ارتباط با منابع پرتو جلوگیری کند . ۱۴-۲-۱۰ در ترویج فرهنگ ایمنی کوشش کند . ۱۵-۲-۱۰ اطمینان حاصل کند هنگامی که منابع پرتو در حال استفاده نیستند، به ‌ نحو مناسبی از دیدگاه حفاظت و ایمنی، نگهداری می‌شوند . ۱۶-۲-۱۰ درصورت تصمیم به کناره‌گیری از مسئولیت محوله، مراتب را حداقل ۲ ماه قبل از کناره‌گیری به دارنده پروانه و واحد قانونی اعلام نماید . ۳-۱۰ وظایف مسئول فیزیک بهداشت مسئول فیزیک بهداشت باید الزامات زیر را رعایت و اجرا کند : ۱-۳-۱۰ از قانون، آیین  نامه اجرایی آن، ”مقررات پایه حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز و ایمنی منابع پرتو“، الزامات این مدرک، دستورالعمل  ها، اطلاعیه‌ها و توصیه‌های حفاظت در برابر اشعه واحد قانونی مطلع باشد و مسئولیت به‌کارگیری آن‌ها را در محدوده پروانه خود برعهده گیرد . ۲-۳-۱۰ دستورالعمل‌های برنامه حفاظت در برابر اشعه ( بخش ۹ این مدرک ) و دستورالعمل‌های اجرایی لازم را تهیه و در صورت لزوم، بازنگری و اصلاح و برای اجرای صحیح آن اقدام کند . ۳-۳-۱۰ برای آموزش حفاظت در برابر اشعه پرتوکاران و سایر کارکنان، برنامه‌ریزی مناسب انجام دهد و از بهره‌مندی کلیه افراد از آموزش لازم و به‌‌کار بستن نکات آموزشی اطمینان حاصل نماید . همچنین، آموزش را در بازه‌های مختلف زمانی تکرار کند . ۴-۳-۱۰ برای انجام معاینات و آزمایشات پزشکی بدو استخدام و دوره‌ایِ پرتوکاران برنامه‌ریزی کند و اجرای توصیه‌های پزشک معتمد مرکز در ارتباط با ادامه فعالیت پرتوکاران را پیگیری و ثبت نماید . ۵-۳-۱۰ تجهیزات مونیتورینگ و تجهیزات حفاظت فردی مناسب و متناسب با نوع فعالیت پرتوی را پیش‌بینی و به‌صورت کتبی به دارنده پروانه و شخص مسئول اعلام نماید و تمهیداتی برای استفاده صحیح و کالیبراسیون، آزمایش و حفظ و نگهداری آن‌ها ترتیب دهد . ۶-۳-۱۰ اطمینان حاصل کند که پرتوگیری شغلی پرتوکاران و پرتوگیری مردم از حدود دز مندرج در ” مقررات پایه حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز و ایمنی منابع پرتو“ فراتر نرود . ۷-۳-۱۰ براساس میزان پرتوگیری خارجی و داخلی پرتوکاران، مقدار آستانه‌های بررسی را تعیین کند . پرتوگیری بیش از آستانه بررسی را مورد بررسی قرار دهد و اقدامات اصلاحی متناسب با آن را انجام دهد و به‌منظور جلوگیری از تکرار آن برنامه‌ریزی نماید . ۸-۳-۱۰ برای ثبت سوابق پرتوگیری، معاینات پزشکی و آموزش هریک از پرتوکاران پرونده جداگانه‌ای تهیه نماید . ۹-۳-۱۰ مونیتورینگ محل کار را طبق دستورالعمل اجرا نماید . ۱۰-۳-۱۰ نتایج اندازه‌گیری‌های مونیتورینگ فردی و محل کار را ثبت و بررسی کند؛ به‌منظور کاهش پرتوگیری به حداقل موجه ِ قابل‌دستیابی برنامه‌ریزی نماید و دستورالعمل‌های لازم جهت کاهش پرتوگیری را تهیه نماید . ۱۱-۳-۱۰ از فعالیت پرتوکاران بدون تجهیزات مونیتورینگ و تجهیزات حفاظت فردی لازم جلوگیری نماید . ۱۲-۳-۱۰ از صحت عملکرد قطعات و دستگاه‌های تحت نظارت خود در حالت عادی، پس از تعمیر و نگهداری و پس از بروز حوادث، اطمینان حاصل کند . ۱۳-۳-۱۰ جهت اطمینان از رعایت اصول حفاظت و ایمنی و کفایت تجهیزات و نگهداری تجهیزات حفاظتی در شرایط مناسب، بازدیدهای کنترلی انجام دهد . ۱۴-۳-۱۰ منابع پرتو و محل کار را با استفاده‌ از روش‌ها و تجهیزات مناسب، به‌طور مستمر بازرسی و کنترل کند و درصورت وجود نقص تجهیزات مونیتورینگ و تجهیزات حفاظتی یا هرگونه عملکردی که منجر به پرتوگیری غیرضروری گردد، از ادامه کار با منابع پرتو جلوگیری به عمل آورد . ۱۵-۳-۱۰ اقدامات لازم برای حسابرسی منابع پرتو و تدابیر لازم برای تأمین امنیت منابع را براساس دستورالعمل امنیت و حسابرسی انجام دهد . ۱۶-۳-۱۰ علائم هشداردهنده و اعلان‌های حاوی توصیه‌های ویژه حفاظت در برابر اشعه را تهیه و در محل‌های مناسب نصب کند . ۱۷-۳-۱۰ بر رعایت مقررات، الزامات ایمنی و پایش افراد غیرپرتوکار نظارت و بازدیدکنندگان را در ناحیه کنترل‌‌شده‌ همراهی نماید . ۱۸-۳-۱۰ از ورود افراد فاقد تجهیزات دزیمتری فردی به ناحیه کنترل‌شده جلوگیری کند . ۱۹-۳-۱۰ اطمینان حاصل کند که افراد بین ۱۶ تا ۱۸ سال فقط تحت نظارت و فقط برای اهداف کارآموزی یا برای اهداف آموزشی، مجاز به دسترسی به ناحیه کنترل شده هستند و پرتوگیری ‌آن‌ها بیش ‌از حدود مندرج در ”مقررات پایه حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز و ایمنی منابع پرتو“ نمی‌شود . ۲۰-۳-۱۰ سوانح احتمالی در حوزه فعالیت خود را پیش‌بینی کند و دستورالعمل‌ها و تجهیزات مورد نیاز برای پیشگیری از بروز این سوانح و کاهش عواقب آن‌ها را در اختیار کارکنان قرار دهد . ۲۱-۳-۱۰ درصورت وقوع سوانح و یا پرتوگیری‌های بیش از حد دز، در اسرع وقت گزارش مربوطه را به همراه نتایج دزیمتری و آزمایش‌های پزشکیِ افراد درگیر به واحد قانونی ارسال نماید . ۲۲-۳-۱۰ بعد از وقوع هرگونه سانحه، بررسی‌های لازم جهت اطمینان از عدم آسیب‌دیدگی منابع پرتو تحت پوشش را انجام دهد . ۲۳-۳-۱۰ کلیه الزامات و توصیه‌هایی که توسط واحد قانونی ابلاغ می‌گردد را پیگیری و اجرا کند . ۲۴-۳-۱۰ هر زمان که ‌امکان رعایت مقررات موضوع ماده ۱۱ قانون حفاظت در برابر اشعه میسر نباشد، مراتب را به‌صورت کتبی و در اسرع وقت به دارنده پروانه و واحد قانونی اعلام نماید . ۲۵-۳-۱۰ درصورت تصمیم به کناره‌گیری از مسئولیت محوله، مراتب را حداقل ۲ ماه قبل از کناره‌گیری به دارنده پروانه اعلام نماید . ۴-۱۰ وظایف پرتوکاران کلیه پرتوکاران باید الزامات زیر را رعایت و اجرا کنند : ۱-۴-۱۰ از قانون، آیین‌نامه اجرایی آن ، ”مقررات پایه حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز و ایمنی منابع پرتو“ ، الزامات این مدرک، دستورالعمل‌ها، اطلاعیه‌ها و توصیه‌های حفاظت در برابر اشعه درمورد معیارهای حفاظت و ایمنی پرتوها مطلع بوده و آن‌ها را به‌کار گیرند . ۲-۴-۱۰ حفاظت‌ و ایمنی‌ را مکمل‌ برنامه‌ ایمنی‌ و بهداشت شغلی خود بدانند و مسئولیت‌ حفاظت‌ خود و دیگران‌ در مقابل‌ پرتوها و ایمنی‌ منابع‌ پرتو را برعهده‌ بگیرند . ۳-۴-۱۰ مقررات داخلی و دستورالعمل‌های‌ حفاظت‌ و ایمنی‌ مرتبط که‌ توسط دارنده‌ پروانه و کارفرما تعیین شده‌است را رعایت کنند . ۴-۴-۱۰ از تجهیزات مونیتورینگ و تجهیزات‌ حفاظت فردی‌ به‌طور صحیح‌ استفاده‌ کنند؛ درصورت بروز هرگونه نقص در عملکرد و یا نیاز به کالیبراسیون دزیمترهای قرائت مستقیم، مراتب را به مسئول فیزیک بهداشت گزارش نمایند تا نسبت به تعویض، تعمیر و یا کالیبراسیون آن‌ها اقدام گردد . ۵-۴-۱۰ با دارنده‌ پروانه‌ و کارفرما در زمینه‌ حفاظت‌ و ایمنی‌، برنامه پایش سلامت کارکنان ‌و برنامه‌ ارزیابی دز همکاری‌ کنند . ۶-۴-۱۰ به‌منظور اطمینان از حفاظتِ مؤثر و همه‌جانبه خود و دیگران، اطلاعات‌ خود را در حوزه موارد فوق در فعالیت جاری‌ و گذشته‌ در اختیار دارنده‌ پروانه و کارفرما قرار دهند . ۷-۴-۱۰ در دوره‌های آموزشی مرتبط با حفاظت‌ و ایمنی شرکت نمایند و اطلاعات‌، دستورالعمل‌ها و آموزش‌هایی‌ که‌ داده‌ می‌شود و آن‌ها را قادر می‌سازد تا براساس‌ الزامات فعالیت‌ کنند را به‌کار گیرند . ۸-۴-۱۰ از اقدامات خودسرانه‌ که‌ موجب‌ شود خود یا سایرین‌ در وضعیتی‌ قرار گیرند که‌ مغایر با الزامات این ضوابط باشد، خودداری کنند . ۹-۴-۱۰ اطلاعات‌، دستورالعمل‌ها و آموزش‌هایی‌ که‌ در رابطه‌ با حفاظت‌ و ایمنی به آن‌ها‌ داده‌ می‌شود، و آن‌ها را قادر می‌سازد تا براساس‌ الزامات این‌ ضوابط فعالیت‌ کنند، بپذیرند . ۱۰-۴-۱۰ اگر یکی‌ از کارکنان‌ تشخیص‌ دهد که‌ شرایطی‌ وجود دارد که اثر نامطلوب بر حفاظت و ایمنی می‌گذارد، موضوع را در اسرع وقت ‌به دارنده‌ پروانه‌ اشتغال‌ / مجوز و کارفرما گزارش دهد . ۱۱-۴-۱۰ هرگونه اطلاعات مؤثر در بهبود وضعیت حفاظت و ایمنی را به مسئولین ذیربط ارائه دهند . ۱۲-۴-۱۰ کلیه سوانح و رویدادها را بلافاصله به مسئول فیزیک بهداشت گزارش دهند . ۱۳-۴-۱۰ کارکنان زن باید کارفرما را از بارداری خود مطلع سازند . ۵-۱۰ وظایف کارشناس کالیبراسیون کارشناس کالیبراسیون علاوه‌بر الزامات ذکر شده در قسمت وظایف پرتوکاران ( بخش ۱۰-۴) ، باید الزامات زیر را رعایت و اجرا کند : ۱-۵-۱۰ در هنگام پرتودهی و کالیبراسیون، نظارت فنی بر فرآیند انجام کار داشته باشد و مسئولیت انجام محاسبات مربوطه و صدور گواهینامه‌ها را بپذیرد . ۲-۵-۱۰ قبل از شروع پرتودهی، کلیه تجهیزات و سیستم‌های ایمنی را بررسی و کنترل کند و از عدم حضور افراد غیرپرتوکار در ناحیه کنترل شده اطمینان حاصل نماید . ۳-۵-۱۰ در پایان هر پرتودهی با استفاده از دزیمتر محیطی میدان پرتو را اندازه‌گیری و از بازگشت چشمه به داخل کانتینر اطمینان حاصل کند . ۴-۵-۱۰ درصورت بروز هر یک از موارد زیر بلافاصله عملیات پرتودهی را متوقف و چشمه را به داخل کانتینر منتقل کند : - بروز هرگونه نقص یا آسیب به تجهیزات پرتودهی در خلال پرتودهی؛ - ورود افراد غیرپرتوکار در ناحیه کنترل شده؛ - ایجاد خرابی و اشکال در دزیمتر محیطی . ۱۱- اعتبار، اصلاح و تمدید پروانه ۱-۱۱ اعتبار موافقت اولیه یک سال است . ۲-۱۱ اعتبار مجوز راه‌اندازی یک سال است و به تشخیص واحد قانونی می‌تواند به مدت یک سال دیگر تمدید گردد . ۳-۱۱ اعتبار پروانه اشتغال مطابق با ”ضوابط دریافت پروانه و مسئولیت‌ها“ است . ۴-۱۱ دارنده پروانه اشتغال باید حداقل ۲ ماه قبل از تاریخ خاتمه اعتبار پروانه، نسبت به تمدید اعتبار آن اقدام نماید . برای این منظور دارنده پروانه اشتغال باید " فرم درخواست پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون " ( پیوست ۱) را تکمیل و به همراه مدارک مربوطه و درخواست کتبی به واحد قانونی ارائه نماید . ۵-۱۱ دارنده پروانه اشتغال موظف است قبل از انجام تغییرات در موارد زیر، مراتب را با تکمیل ”فرم درخواست پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون“ ( پیوست ۱) جهت اصلاح پروانه به واحد قانونی اعلام نماید : الف ) وضعیت حقوقی دارنده پروانه اشتغال؛ ب ) شخص مسئول، مسئول فیزیک بهداشت و پرتوکاران؛ ج ) نوع، تعداد و یا محل به‌‌کارگیری منبع پرتو؛ د ) نقشه‌های ساختمانی یا کاربری تأسیسات و نواحی مجاور آن‌ها؛ ه ) سیستم‌های حفاظتی و ایمنی؛ و ) تجهیزات مورد استفاده در کالیبراسیون . ۱۲- بازرسی و اعمال مقررات ۱-۱۲ براساس ماده ۱۶ قانون، دارنده پروانه، شخص مسئول و مسئول فیزیک بهداشت مکلفند در حوزه فعالیت شغلی خود تسهیلات و همکاری لازم را برای اعمال نظارت و بازرسی واحد قانونی فراهم کنند و اطلاعات و مدارک مورد نیاز را دراختیار بازرسان واحد قانونی قرار دهند . ۲-۱۲ براساس ماده ۱۷ قانون، درصورت وقوف بر وجود اشکالات یا تخلفاتی در کار با اشعه و نقض هر یک از وظایف یاد شده در این مدرک و یا شرایط مندرج در پروانه اشتغال مربوطه، واحد قانونی پس از ابلاغ کتبی مدت‌دار و درصورت عدم رعایت توصیه‌ها، نسبت به صدور دستور توقف و یا تعطیل فعالیت و یا لغو پروانه مربوطه اقدام می‌نماید و در صورت لزوم و برحسب مورد موضوع به مراجع قانونی ارجاع می‌گردد . ۱۳- مستندات مرتبط ۱- قانون حفاظت در برابر اشعه، مصوب ۱۳۶۸ مجلس شورای اسلامی . ۲- آیین‌نامه اجرایی قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب ۱۳۶۹ هیئت وزیران، و اصلاحیه‌های مورخ ۱۵/۰۷/۱۳۸۶ و ۰۱/۱۱/۱۳۹۶ آن . ۳- ” مقررات پایه حفاظت در برابر اشعه پرتوهای یون‌ساز و ایمنی منابع پرتو“، اداره کل حفاظت در برابر اشعه، مرکز نظام ایمنی هسته‌ای کشور . ۴- NIST HANDBOOK ۱۵۰-۲D, Technical Guide for Ionizing Radiation Measurements, ۲۰۰۴. ۵- International Atomic Energy Agency, Calibration of radiation protection monitoring instruments, IAEA Safety report series No. ۱۶, IAEA, Vienna, ۲۰۰۰. ۶- International Organization for Standarization, Reference Beta Particle Radiations Parts ۱-۳: Calibration of Area and Personal Dosimeters and the Determination of Their Response as a Function of Beta Radiation Energy, ISO ۶۹۸۰-۳, ۲۰۰۶. ۷- International Organization for Standarization, General Requirements of the Competence of testing and Calibration Laboratories, ISO ۱۷۰۲۵, ۲۰۱۷. ۸- International Organization for Standarization, X and Gamma Reference Radiation for Calibrating Dosimeters and Dose Rate Meters and for Determining Their Response as a Function of Photon Energy, ISO ۴۰۳۷, ۲۰۱۹. ۹- American National Standards Institute, Personnel Dosimetry performance criteria for Testing, ANSI-N۱۳.۱۱, ۲۰۲۲. ۱۰- International Organization for Standarization, Reference Neutron Radiations, ISO ۸۵۲۹, ۲۰۰۱. ۱۴- سوابق این مدرک جایگزین نسخه قبلی آن ( بازنگری صفر ) با عنوان ” ضوابط صدور موافقت اصولی و پروانه اشتغال ایجاد میدان‌های پرتو استاندارد و ارائه خدمات کالیبراسیون“ با شماره شناسه INRARP۳RE۰۲ می‌گردد .   ۱۵- تاریخچه تاریخ اجرا شرح تغییرات ( صفحه / پاراگراف / تغییر ) تغییر از ویرایش به ویرایش ردیف فروردین ۱۴۰۴ عنوان مدرک از « ضوابط صدور موافقت اصولی و پروانه اشتغال ایجاد میدان‌های پرتو استاندارد و ارائه خدمات کالیبراسیون » به « ضوابط دریافت پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون » تغییر یافته است . ویرایش صفر به یک ۱ بخش ۱: هدف در بازنگری جدید اصلاح و تکمیل شده و به قوانین پایه‌ای مرتبط ارجاع شده است . ۲ بخش ۲: توضیحات مربوط به دامنه کاربرد تکمیل شده است . ۳ بخش ۳: تعاریف اصلاح و تکمیل شده است . ۴ بخش ۴: بخش مسئولیت اصلی اصلاح شده است . ۵ بخش ۵: عنوان « شرایط عمومی » به « مقررات کلی » تغییر یافته و بندهای زیر آن اصلاح شده است . ۶ بخش‌های ۵-۲ و ۵-۳: شرایط شخص مسئول و مسئول فیزیک بهداشت در این بخش‌ها ارائه و نسبت به نسخه قبل اصلاح شده است . ۷ بخش‌های ۵-۶ و ۵-۷ شرایط کارشناس کالیبراسیون را مشخص کرده است . ۸ بخش ۶: مراحل اخذ پروانه از دو مرحله در نسخه قبل ( موافقت اصولی و پروانه اشتغال ) به سه مرحله (« دریافت موافقت اولیه » ، « دریافت مجوز راه‌اندازی » و « دریافت پروانه اشتغال ») تغییر کرده است . در نسخه قبلی، بخش ۶ به تاسیسات ضروری برای ایجاد میدان‌های کالیبره ایکس و گاما و بتا اختصاص داده شده بود که در نسخه جدید در بندهای ۷-۲ تا ۷-۵ دیده و اصلاح شده است . ۹ بخش ۷: با عنوان « الزامات تأسیس مراکز ارائه دهنده خدمات کالیبراسیون » که شامل الزامات عمومی و الزامات تخصصی است در ضوابط گنجانده شده است . الزامات عمومی تکمیل و به‌روز شده است . الزامات فنی تکمیل و به‌روز شده است و موارد مهم به‌جای ارجاع دادن به استانداردها در متن ضابطه گنجانده شده است ( مانند لیست منابع پرتوی مورد نیاز در قالب جدول‌های مرتبط ). ۱۰ بخش ۸: به الزامات تضمین کیفیت در این بخش اشاره شده و الزامات مربوطه در پیوست آورده شده است . در نسخه قبلی در بند ۱۳ به‌صورت مشروح توضیح داده شده بود . ۱۱ بخش ۹: در نسخه جدید برنامه حفاظت در برابر اشعه با شش زیرفصل دستورالعمل‌های داخلی، کار با منابع پرتو و مونیتورینگ فردی و محل کار، آمادگی و پاسخ به شرایط اضطراری و امنیت و حسابرسی منابع پرتو اضافه شده است . ۱۲ بخش ۱۰: با عنوان وظایف و مسئولیت‌ها با پنج زیرفصل وظایف دارنده پروانه، وظایف شخص مسئول، وظایف مسئول فیزیک بهداشت، وظایف پرتوکاران و وظایف کارشناس کالیبراسیون در ویرایش جدید اضافه شده است . این موارد در نسخه قبل در فرم‌های پیوست و به‌صورت خلاصه‌تر بود . ۱۳ بخش ۱۱: با عنوان اعتبار، اصلاح و تمدید پروانه در ویرایش جدید اضافه شده است . ۱۴ بخش ۱۲: با عنوان بازرسی و اعمال مقررات که به ماده ۱۶ و ۱۷ قانون استناد کرده است، در ویرایش جدید اضافه شده است . ۱۵ بند ۱۳: مستندات مرتبط اصلح و به روز شده است . ۱۶ پیوست‌ها متناسب با متن نسخه جدید اصلاح و به روز شده است . ۱۷   پیوست ۱ فرم درخواست پروانه ‌اشتغال تأسیسات کالیبراسون ۱- تاریخ درخواست ۲- موضوع درخواست درخواست جدید  درخواست تغییر یا اصلاح پروانه  درخواست تمدید پروانه قبلی  ۳- مورد درخواست موافقت اولیه  مجوز راه‌اندازی  پروانه اشتغال  در صورت دارا بودن هرگونه سابقه در ارتباط با این درخواست، لطفاً شماره و تاریخ آخرین نامه یا مجوز خود را در این قسمت بنویسید : شماره : تاریخ : موضوع : ۴- مشخصات متقاضی نام مرکز : شماره کد پرتوکاری : آدرس مرکز : تلفن ثابت : تلفن همراه : فکس : نام و نام خانوادگی بالاترین مقام مرکز : کد ملی : ۶- مشخصات شخص مسئول نام و نام خانوادگی : آخرین مدرک تحصیلی : رشته تخصصی : سابقه کار مؤثر : دوره‌های حفاظت در برابر اشعه : دوره‌های تخصصی کالیبراسیون : آدرس :   تلفن همراه : تلفن اضطراری : ۷- مشخصات مسئول فیزیک بهداشت نام و نام خانوادگی : آخرین مدرک تحصیلی : رشته تخصصی : سابقه کار مؤثر : دوره‌های حفاظت در برابر اشعه : دوره‌های تخصصی کالیبراسیون : آدرس :   تلفن همراه : تلفن اضطراری : امضای مسئول فیزیک بهداشت : امضای شخص مسئول : مهر و امضای متقاضی :   ۸- مشخصات پرتوکاران ردیف نام و نام خانوادگی مدرک و رشته تحصیلی دوره تخصصی کالیبراسیون دوره حفاظت در برابر اشعه سابقه کار با پرتو نوع دزیمتر فردی شماره دزیمتر فردی پرونده سوابق پزشکی دارد ندارد دارد ندارد       دارد ندارد                                                                                                                         ۹- مشخصات منابع پرتو در اختیار مرکز ۱-۹ مشخصات دستگاه‌های مولد پرتو ایکس دستگاه کارخانه سازنده مدل شماره سریال نوع کاربرد ماکزیمم ولتاژ (kV p ) ماکزیمم شدت جریان (mA p ) محل نصب دستگاه تیوب                                                                                           امضای مسئول فیزیک بهداشت : امضای شخص مسئول : مهر و امضای متقاضی :   ۲-۹ مشخصات دستگاه‌های حاوی چشمه پرتوزا * مشخصات دستگاه مرتبط با چشمه مشخصات چشمه کاربرد محل نصب پسمانداری نام دستگاه کارخانه سازنده مدل شماره سریال نام چشمه شماره سریال پرتوزایی اولیه تاریخ ساخت     بازگشت به کشور سازنده قرارداد با پسمانداری                                                                                                                         * منظور دستگاه‌ها یا کانتینرهای حاوی چشمه‌های بسته و هر دستگاه دیگری که در آن به نحوی یک چشمه پرتوزا قرار داشته باشد است . ردیف نام دستگاه سازنده مدل شماره سریال حداکثر انرژی نوترون یا ذرات حداکثر شار نوترون یا ذرات عنصر هدف                                                                                 ۳-۹ مشخصات دستگاه‌های مولد نوترون یا انواع شتابدهنده‌های ذرات باردار ( به جز دستگاه‌های حاوی چشمه‌های نوترون زا ) امضای مسئول فیزیک بهداشت : امضای شخص مسئول : مهر و امضای متقاضی :   ۱۰– تجهیزات ۱-۱۰ تجهیزات حفاظتی و شرایط اضطراری تجهیزات حفاظتی و شرایط اضطراری تعداد ملاحظات مونیتورینگ از راه دور     سامانه تعویض چشمه (Source Exchanger)   متناسب با نوع چشمه و دستگاه علائم هشداردهنده نوری     علائم هشداردهنده صوتی     تابلو‌های خطر اشعه     آچار و ابزار لازم     انبر ( حداقل ۲ اندازه )     کیسه ساچمه سربی     کپسول آتش‌نشانی     ۲-۱۰ دزیمتر‌های میدان ردیف نام دستگاه و کارخانه سازنده نوع و سریال دستگاه پرتوهای قابل اندازه‌گیری محدوده اندازه‌گیری انرژی محدوده اندازه‌گیری آهنگ دز تاریخ آخرین کالیبراسیون ثابت پرتابل ایکس و گاما بتا آلفا نوترون                                                                                                                     امضای مسئول فیزیک بهداشت : امضای شخص مسئول : مهر و امضای متقاضی : ۳-۱۰ تجهیزات مونیتورینگ فردی و محیطی ردیف نام دستگاه و کارخانه سازنده سریال نوع دستگاه پرتوهای قابل اندازه‌گیری نوع هشدار‌دهنده ( صوتی، نوری ، ...) محدوده اندازه‌گیری انرژی محدوده اندازه‌گیری آهنگ دز تاریخ آخرین کالیبراسیون فردی محیطی ایکس و گاما بتا آلفا نوترون                                                                                                                                                                                               امضای مسئول فیزیک بهداشت : امضای شخص مسئول : مهر و امضای متقاضی : نام، نام خانوادگی، مهر و امضای مسئولین دارای حق امضای اسناد تعهدآور ( درصورت متفاوت بودن از دارنده پروانه ) تاریخ :   پیوست ۲ مدارک مورد نیاز مرکز اساسنامه و آگهی ثبت شرکت یا معرفی‌نامه رسمی از مقامات ذیصلاح وزارتخانه یا سازمان یا هر ارگان ذیربط شخص مسئول / مسئول فیزیک بهداشت / کارشناسان کالیبراسیون تصویر شناسنامه و کپی کارت ملی تصویر مدرک تحصیلی تصویر گواهی‌نامه دوره حفاظت در برابر اشعه تصویر گواهی‌نامه دوره آموزش شغلی در زمینه کالیبراسیون مورد تایید واحد قانونی گواهی سلامت کارکنان مورد تایید واحد قانونی سایر پرتوکاران تصویر شناسنامه و کپی کارت ملی تصویر مدرک تحصیلی تصویر گواهی‌نامه دوره حفاظت در برابر اشعه گواهی سلامت کارکنان مورد تایید واحد قانونی محل نگهداری و محل انجام فعالیت پرتوی سند مالکیت محل یا اجاره‌نامه رسمی معتبر به نام مرکز متقاضی و مستندات دال بر کاربری غیرمسکونی آن آدرس، کروکی دقیق و نقشه محل و محوطه اطراف آن با ذکر جزئیات ابعاد، ضخامت و جنس مصالح به ‌کارگرفته شده محل عبور کابل‌ها و کانال‌ها ( مثلا مربوط به برق‌رسانی و ...) از حفاظ مفروضات به‌کارگرفته‌شده برای محاسبه حفاظ‌ها محاسبات به‌کارگرفته شده برای حفاظ‌‌سازی متناسب با نوع منابع پرتو دراختیار مشخصات علائم هشداردهنده، سیستم‌های ایمنی نظیر قفل‌های همبند و وسایل ایمنی، ابزارهای کنترل از راه دور در صورت وجود . برآورد حداکثر پرتوگیری قابل انتظار کارکنان و مردم عادی در شرایط عادی کار تجهیزات حفاظتی، اورژانس و مونیتورینگ گواهی معتبر کالیبراسیون کلیه دزیمترهای فردی و محیطی ارائه یک کپی از قرارداد دزیمتر فردی قرائت غیرمستقیم لیست تجهیزات حفاظتی و اورژانس ( تکمیل بند ۱۰ فرم درخواست ) برنامه حفاظت در برابر اشعه دستورالعمل‌های داخلی دستورالعمل کار با منابع پرتو دستورالعمل مونیتورینگ فردی دستورالعمل مونیتورینگ محل کار دستورالعمل آمادگی و پاسخ به شرایط اضطراری دستورالعمل امنیت و حسابرسی منابع پرتو دستورالعمل‌های فنی الزامات تضمین کیفیت پروتکل‌های مورد استفاده جهت دزیمتری فوتون، الکترون و نوترون ( حسب مورد ) بر اساس مراجع معتبر با ذکر کلیه مراحل اندازه‌گیری و نحوه محاسبه آهنگ دز میدان مرجع . اندازه‌گیری و نحوه محاسبه سهم دز پرتوهای پراکنده و ارائه ضرایب تصحیح مورد نیاز . پیوست ۳ تعهدنامه اینجانبان .......................................................................... به‌ عنوان دارنده پروانه، .......................................................................... به‌ عنوان شخص مسئول و .......................................................................... به عنوان مسئول فیزیک بهداشت مرکز .......................................................................... با آگاهی کامل، کلیه مسئولیت‌های قانونی را درخصوص موضوع پروانه مورد درخواست را پذیرفته و متعهد می‌گردیم مقررات زیر را کاملاً رعایت نماییم و در صورت تخلف و عدم رعایت مقررات، مسئولیت و عواقب آن را براساس مواد ۱۷ و ۱۸ قانون خواهیم پذیرفت . قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب ۱۳۶۸ مجلس شورای اسلامی‌، آئین‌نامه اجرائی قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب ۱۳۶۹ و اصلاحیه‌های ۱۳۸۶ و ۱۳۹۶ هیئت وزیران، مقررات پایه حفاظت در برابر پرتوهای یون‌ساز و ایمنی منابع پرتو، ضوابط‌ دریافت پروانه اشتغال تأسیسات کالیبراسیون ( مدرک حاضر ). امضای مسئول فیزیک بهداشت : امضای شخص مسئول : مهر و امضای دارنده پروانه : نام، نام خانوادگی، مهر و امضای مسئولین دارای حق امضای اسناد تعهدآور ( درصورت متفاوت بودن از دارنده پروانه ) تاریخ : ۱  Level of background radiation

  ۲  Interlock

  ۳  Alarm

  ۴  earth

  ۵  Source Exchanger

  ۶  Transparent to neutrons

 

 

طرح سؤال رایگان

سؤال ملکی خود را مطرح کنید و پاسخ متخصصان را دریافت کنید.

دعوت به گفتمان

اگر تجربه‌ای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفه‌ای خود را در گفتمان منتشر کنید.

برچسب‌ها