نظر مشورتی ۷/۳۹۳۴ مورخ ۱۳۸۷/۰۶/۲۶ اداره کل حقوقی قوه قضائیه

بین طلاق موضوع ماده ۱۱۴۶ ق.م. با طلاق ناشی از عسروحرج که در ماده ۱۱۳۰ ق.م. آمده تفاوت وجود دارد. در طلاق موضوع ماده ۱۱۴۶ ق.م. زن به واسطه کراهتی که از شوهر دارد در مقابل مالی که به وی می دهد طلاق می گیرد؛ صدور حکم و اجرای صیغه طلاق خلع، بدون رضایت زوج و صرفاً به تقاضای زوجه فاقد وجاهت شرعی و قانونی است.چنانچه زوج، قبل از اجرای صیغه طلاق با رد آنچه که بذل شده از طلاق زوجه خود منصرف گردد نمی توان زوجه وی را مطلقه نمود و نیز اگر زوجه در مدت عده به مابذل رجوع نماید طلاق خلع مبدل به رجعی می گردد و زوج نیز می تواند و حق دارد که به زوجه رجوع کند، ولی طلاقی که به موجب ماده ۱۱۳۰ ق.م. واقع شود به علت عسروحرج زوجه است (کراهت به تنهایی عنوان عسروحرج را ندارد) و چنانچه عسروحرج زوجه در محکمه ثابت شود صدور حکم اجبار زوج به طلاق مشروط به پرداخت مالی از طرف زوجه نخواهد بود؛ بنابراین نیازی به بذل مال از ناحیه زوجه نیست که موضوع پذیرش یا عدم پذیرش آن توسط زوج پیش آید؛ در این حالت چنانچه زوج حاضر به طلاق نشود، به تصریح ماده ۱۱۳۰ق.م. دادگاه می تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و درصورتی که اجبار میسر نباشد، زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود.طلاق موضوع ماده ۱۱۳۰ق.م. بائن است و به هیچ وجه برای مرد حق رجوع نیست.