لایحه قانونی تشکیل شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی
قانون مصوب ۱۳۵۹/۰۲/۱۷ شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران
لایحه قانونی تشکیل شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی
مصوب ۱۳۵۹,۰۲,۱۷
با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده ۱ ـ شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی و ابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی و سازمان اداری آن به عنوان یکی از و احدهای وزارت فرهنگ و آموزش عالی دارای بودجه و تشکیلات جداگانه فنی و اداری است.
ماده ۲ ـ ریاست و نیابت ریاست شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی انتخابی است. بدین منظور شورایعالی پس از تشکیل در نخستین جلسه از بین اعضای خود یک نفر را بعنوان رئیس و یک نفر را بعنوان نایب رئیس با رأی مخفی برای مدت دو سال انتخاب می کند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
ماده ۳ ـ برای انتخاب رئیس و نایب رئیس حداقل رأی دو سوم اعضای رسمی شورا ضروری است و هرگاه در نوبت اول و دوم رأی گیری این اکثریت حاصل نشد، در نوبت سوم رأی اکثریت نسبی اعضای رسمی ملاک انتخاب خواهد بود.
ماده ۴ ـ سازمان اداری شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی دارای دبیرکلی خواهد بود که به پیشنهاد وزیر فرهنگ و آموزش عالی و موافقت شورا منصوب میشود، سازمان و وظایف دبیرخانه را آئین نامه داخلی شورا تعیین میکند.
ماده ۵ ـ هیچ یک از مقررات مربوط به آموزش عالی و پژوهش های دانشگاهی و خارج دانشگاهی که زیر نظر وزارت فرهنگ و آموزش عالی قرار دارد و نیز مقررات مربوط به مسائل فرهنگی و هنری که با وظایف شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی مربوط است، پیش از تصویب در شورا رسمیت نخواهد داشت.
ماده ۶ ـ کلیه مصوبات شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی در حدود قانون معتبر بوده و برای مؤسسات ذیربط لازم الاجرا است. این مصوبات توسط وزیر فرهنگ و آموزش عالی به مؤسسات مذکور ابلاغ میشود.
ماده ۷ ـ وظایف و اختیارات شورا به شرح زیر است:
۱ ـ تعیین خط مشی کلی آموزش عالی جمهوری اسلامی ایران، مطابق قانون اساسی و با رعایت قوانین موضوعه کشور.
۲ ـ تعیین خط مشی کلی پژوهش های علمی در عین هم آهنگی آن با خط مشی کلی آموزش عالی
۳ ـ تعیین خط مشی کلی جهت پیشرفت فرهنگ عمومی و هنر و اقعی و حفاظت آثار باستانی ملی و اسلامی و شناساندن این میراثها.
۴ ـ بررسی و تصویب هدفها و نظام آموزش عالی و پژوهشهای علمی و فرهنگی و هنری براساس خط مشی کلی در این زمینه ها.
۵ ـ تعیین اصول کلی برنامه های آموزشی و پژوهشی دانشگاهی و تصویب برنامه های مؤسسات آموزشی و پژوهشی که در حوزه وزارت فرهنگ و آموزش عالی قرار دارند.
۶ ـ تعیین اصول کلی برنامه های فرهنگی و کمک به نیرو هائی که در زمینه های فرهنگی و هنری واقعی فعالیت می کنند.
۷ ـ بررسی طرحها و لوایح قانونی مربوط به فرهنگ و آموزش عالی پیش از طرح در مجلس شورا.
۸ ـ تعیین ضوابط تأسیس مؤسسات آموزش عالی
۹ ـ تعیین ضوابط تأسیس مراکز پژوهشی و فرهنگی و برنامه ریزی برای ایجاد مرکز ملی تحقیقات علمی فرهنگستانها و بنیادها.
۱۰ ـ بررسی و تصویب اساسنامه مؤسسات آموزشی و پژوهشی و صدور اجازه تأ سیس، توسعه و تجهیز و نیز جلوگیری از ادامه فعالیت و انحلال مؤسسات آموزشی و پژو هشی و فرهنگی و هنری.
۱۱ ـ تعیین ضوابط مربوط به تشخیص ارزش علمی گواهینامه های آموزش عالی داخلی کشور و ارزشیابی مدارک خارجی.
۱۲ ـ بررسی و تصویب مقررات و اصول و ضوابط لازم برای گزینش و تربیت و استخدام هیئت علمی (آموزشی و پژوهشی) به تناسب احتیاجات در مراحل مختلف آموزش عالی و پژو هش های دانشگاهی.
۱۳ ـ بررسی و تصویب مقررات مربوط به نحوه گزینش دانشجو.
۱۴ ـ بررسی و تصویب مقررات مربوط به اعزام دانشجو به خارج از کشور و آئیننامه های مربوط به نظارت و سرپرستی آنان.
۱۵ ـ بررسی و تصویب طرحهای ترویج و توسعه فرهنگ و علوم و فنون.
۱۶ ـ بررسی و تصویب طرحهای لازم برای نگهداری آثار باستانی ملی و اسلامی و شناساندن میراثهای فرهنگ ملی و اسلامی براساس خط مشی کلی مصوب شورا.
۱۷ ـ بررسی و تعیین و تصویب سیاست کلی و ضوابط ناظر بر روابط فرهنگی خارجی و برنامه هائیکه برای شناساندن و توسعه و فرهنگ انقلابی اسلامی و ایرانی در خارج از کشور تدوین میشود.
۱۸ ـ تهیه و بررسی و تصویب طرحهای لازم برای بسیج و مشارکت مردم در امر آموزش عالی، پژوهش و فرهنگ و هنر.
۱۹ ـ تعیین نحوه استفاده و مصرف وجوه و اموالی که به رسم هدیه و بلاعوض و بدون شرط به وزارت فرهنگ و آموزش عالی یا شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی میرسد.
۲۰ ـ تعیین شرایط مربوط به چگونگی اعطای نشان و مدال و جوائز در زمینه مسائل آموزشی و پژوهشی و فرهنگی و هنری و تصویب آئیننامه های مربوط به آنها.
۲۱ ـ تصویب آئیننامه داخلی شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی و کمیسیونهای این شورا و نیز اساسنامه ها و آئیننامه های شوراهای منطقه ای فرهنگ و آموزش عالی.
۲۲ ـ بررسی و اتخاذ تصمیم نسبت به مسائلی که مطابق لایحه قانونی تأسیس وزارت فرهنگ و آموزش عالی در حدود وظایف وزارت فرهنگ و آموزش عالی است و از طرف وزیر فرهنگ و آموزش عالی در دستور جلسات شورا قرار میگیرد.
ماده ۸ ـ اعضای شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی باید دارای شرایط زیر باشند:
۱ ـ مسلمان باشند( در مسائل خاص مربوط به اقلیت های رسمی کشور از صاحبنظران آنان استفاده میشود).
۲ ـ حداقل سی سال داشته باشند .
۳ ـ دارای مدارج عالی در یکی از رشته های معارف اسلامی یا علمی و فنی و ادبی و هنری باشند و در این زمینهها دارای تجربه و بصیرت بوده و با مسائل فرهنگی و تعلیم و تربیت و تحقیق آشنا باشند.
۴ ـ دارای حسن شهرت و فضیلت اخلاقی باشند.
ماده ۹ ـ اعضای شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی بر دو قسم اند:
الف ـ اعضای رسمی یا پیوسته که برای مدت چهارسال تعیین و منصوب میشوند.
ب ـ اعضای افتخاری یا وابسته که برای مدت دو سال انتخاب میشوند و تجدید انتخاب آنان بلامانع است.
ماده ۱۰ ـ تعداد اعضای رسمی یا پیوسته ۲۰ نفر به شرح زیر خواهد بود:
۱ ـ وزیر فرهنگ و آموزش عالی
۲ ـ وزیر آموزش و پرورش
۳ ـ یکنفر مجتهد جامع الشرایط از اعضای شورای نگهبان یا با معرفی این شوراء
۴ ـ شش نفر مطلع و صاحبنظر از هریک از رشته های علوم پزشکی و پیراپزشکی- علوم مهندسی- کشاورزی- علوم انسانی و اجتماعی- علوم پایه- هنرهای زیبا- به انتخاب شورای مرکزی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی کشور و قبل از تشکیل این شورا به انتخاب وزیر فرهنگ و آموزش عالی، در عین مشورت با گروهی از استادان و سرپرستان دانشگاهها.
۵ ـ دو نفر از اعضای شورایعالی آموزش و پرورش به انتخاب این شورا.
۶ (اصلاحی ۰۸ˏ۰۴ˏ۱۳۹۰) ـ دو نفر از صاحبنظران صنایع به انتخاب وزارت صنعت، معـدن و تجارت و در صورت فعال بودن اطاق بازرگانی و صنایع و معادن با همکاری این اطاق. ۷ ـ یکنفر از صاحبنظران در کشاورزی به انتخاب وزارت کشاورزی و در صورت فعال بودن شورایعالی کشاورزی با همکاری این شورا.
۸ ـ چهارنفر از صاحبنظران در مسائل آموزش عالی، فرهنگ و هنر و پژوهش کشور به انتخاب وزیر فرهنگ و آموزش عالی.
۹ ـ یک نفر از صاحبنظران برنامه ریزی آموزشی و پژوهشی سازمان برنامه .
۱۰ ـ مسئول تحقیقات و برنامه ریزی علمی و آموزشی وزارت فرهنگ و آموزش عالی
تبصره ـ بمحض تشکیل شورای مرکزی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی کشور اعضاء مذکور در بند ۴ که توسط وزیر فرهنگ و آموزش عالی تعیین شده اند مستعفی شناخته میشوند و شورای مرکزی دانشگاهها عده لازم را به شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی معرفی خواهد نمود.
ماده ۱۱ ـ اعضای افتخاری و یا وابسته که برای استفاده از نظرات و تخصص آنان تدریجاً به پیشنهاد رئیس شورا و تصویب شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی به عضویت شوری دعوت میشوند حداکثر ده نفر خواهند بود.
تبصره ۱ ـ اعضای وابسته در صورت لزوم برای شرکت در جلسات شوری دعوت میشوند و حق شرکت در مذاکرات را بدون مشارکت در رأی گیری خواهند داشت.
تبصره ۲ ـ اعضای وابسته که در دوره عضویت خود نظارت و خدمات ارزنده ای را عرضه کرده باشند در تجدید انتخاب اعضای پیوسته حق تقدم خواهند داشت.
تبصره ۳ ـ چهارنفر از اعضای وابسته از میان دانشجویان دانشگاهها انتخاب میشوند.
ماده ۱۲ ـ اعضای شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی به پیشنهاد وزیر فرهنگ و آموزش عالی از طرف رئیس جمهور منصوب میشوند.
ماده ۱۳ ـ شورا موظف است بعد از پایان مدت عضویت اعضاء ترتیب انتخاب جانشین آنها را بدهد به نحوی که حداکثر یکماه قبل از پایان دوره عضویت افراد جانشین آنها تعیین شده باشند.
ماده ۱۴ ـ در صورت استعفا یا فوت هریک از اعضای شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی انتخاب جانشین وی برای بقیه دوره شورا به ترتیب مقرر در این قانون بعمل خواهد آمد.
ماده ۱۵ ـ شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی در حدود وظایف خود کمیسیونهائی تشکیل میدهد و اعضای آنها را از بین استادان و متخصصان انتخاب مینماید. حدود و وظایف و نحوه و مدت کار و میزان حق الزحمه اعضای کمیسیونها برطبق آئیننامههائیکه به تصویب شورا خواهد رسید تعیین میگردد.
تبصره ۱ ـ شورای گسترش آموزش عالی، شورای آموزش پزشکی و تخصصی رشته های پزشکی و شورای پژوهشهای علمی کشور و شوراهای دیگری که در زمان تصویب این قانون در حوزه وزارت فرهنگ و آموزش عالی و جود دارند، به منزله کمیسیونهای شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی خواهند بود کمیته های تخصصی شورای گسترش آموزش عالی به صورت کمیسیونهای فرعی، عمل خواهند کرد.
تبصره ۲ ـ تا تصویب آئیننامه های مربوط به کمیسیونها، مقررات موجود ناظر به طرز کار کمیسیونهای مذکور در تبصره ۱ در مواردیکه مغایر با این قانون یا مصوبات شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی نباشد قابل اجرا است. بدیهی است که پس از تصویب آئیننامه های جدید، مقررات قانونی و تصویب نامه های مربوط به آنها از درجه اعتبار ساقط میشوند.
ماده ۱۶ ـ هرگونه اصلاح یا تغییر در این لایحه قانونی با موافقت دو سوم اعضاء و تصویب نهائی مجلس شورا امکان پذیر است.
ماده ۱۷ ـ کلیه قوانین و مقرراتیکه مغایر با این لایحه قانونی میباشد از تاریخ تصویب این لایحه قانونی ملغی میشود.
ماده ۱۸ ـ وزارت فرهنگ و آموزش عالی ، مأمور اجرای این لایحه قانونی است.
شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران
اگر تجربهای در تفسیر یا اجرای این قانون دارید، دیدگاه حرفهای خود را در گفتمان منتشر کنید.