نظریه شماره 7/1401/400 مورخ 1401/05/24 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

این سند شامل خلاصه‌ای است که توسط مدل‌های زبانی (LLM) تولید شده است.

نظریه شماره 7/1401/400 مورخ 1401/05/24 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره معافیت مددجویان سازمان بهزیستی و کمیته امداد از پرداخت هزینه دادرسی در پرونده‌های متعدد: این نظریه به بررسی امکان معافیت مددجویان مستمری‌بگیر بهزیستی و افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) از پرداخت هزینه دادرسی در تمامی پرونده‌های حقوقی و کیفری پرداخته است. براساس تبصره الحاقی به ماده 505 قانون آیین دادرسی مدنی، این افراد با ارائه کارت مددجویی و تأییدیه رسمی از پرداخت هزینه دادرسی معاف می‌شوند و تعداد پرونده‌ها تأثیری بر این معافیت ندارد. همچنین، این معافیت شامل هزینه‌های کارشناس، معاینه محل و حق الوکاله وکیل نمی‌شود که در عنوان خسارات دادرسی مذکور در ماده 519 همین قانون آمده است. تعیین وکیل معاضدتی نیز تابع مقررات قوانین مرتبط است.

استعلام

با عنایت به اینکه به موجب تبصره الحاقی مورخ 18/12/1394 به ماده 505 قانون آیین دادرسی مدنی ، مددجویان مستمری بگیر سازمان بهزیستی کشور با ارائه کارت مددجویی و تأییدیه رسمی مرجع مذبور از پرداخت هزینه دادرسی معاف می باشند ، لاکن بعضا مشاهده می گردد مدد جویانی که دارای پرونده های متعددی در دادگستری می باشند با ارائه تأییدیه بهزیستی و ارائه کارت مددجویی از پرداخت هزینه دادرسی معاف می گردند؛

1- با توجه به اصل 40 قانون اساسی هیچکس نمیتواند اعمال خویش را وسیله اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی قرار دهد و نظر به اینکه تبصره الحاقی به ماده 505 قانون آیین دادرسی مدنی نیز در راستای حمایت از مددجویان مستمری بگیر بهزیستی تدوین و تصویب گردیده است، آیا پرونده های متعدد متشکله از سوی مشارالیه موجبات معافیت وی از پرداخت هزینه دادرسی در کلیه پرونده می گردد یا خیر؟

2- آیا مددجوی مستمری بگیر بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی ره ضمن معافیت از هزینه دادرسی از دیگر مزایا من جمله معافیت از پرداخت حق الزحمه کارشناسی و وکیل معاضدتی نیز برخوردار خواهد بود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا، با توجه به اطلاق تبصره الحاقی (18/12/1394) به ماده 505 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 مبنی بر معافیت افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و مددجویان مستمری بگیر سازمان بهزیستی کشور از پرداخت هزینه دادرسی با ارائه کارت مددجویی و تأییدیه رسمی مراجع یادشده، این معافیت تمامی دعاوی حقوقی و کیفری آن ها را شامل می شود و تعدد و فراوانی این دعاوی مؤثر در مقام نیست.

ثانیا، هزینه دادرسی شامل موارد مذکور در ماده 502 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است و با توجه به ماده 503 این قانون و ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 با اصلاحات و الحاقات بعدی، هزینه های کارشناسی و مواردی چون معاینه محل و تحقیقات محلی و حق الوکاله وکیل را شامل نمی شود و این موارد مشمول عنوان خسارات دادرسی مذکور در ماده 519 همین قانون است.

ثالثا، تعیین وکیل معاضدتی و یا وکیل تسخیری برای افراد موضوع تبصره الحاقی به ماده 505 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 تابع قوانین و مقررات حاکم از جمله ماده 24 قانون وکالت مصوب 1315، ماده 36 نظام نامه قانون وکالت مصوب 1316، تبصره 2 ماده 13 و تبصره 2 ماده 190 و مواد 347، 348، 384 و 415 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 است.