رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره ابطالبند5 ماده 3 آیین نامه اجرایی ضوابط اتحادیه صنف گلفروش ها و سموم دفع آفات نباتی مشهد

رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درباره ابطالبند5 ماده 3 آیین نامه اجرایی ضوابط اتحادیه صنف گلفروش ها و سموم دفع آفات نباتی مشهد

شماره دادنامه : 1438 تاریخ دادنامه : 1399/10/16

شماره پرونده:9802827

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکیان:آقایان 1- ایمان امیران 2- حسین جهانیان

موضوع شکایت و خواسته:ابطالبند5 ماده 3 آیین نامه اجرایی ضوابط اتحادیه صنف گلفروش ها و سموم دفع آفات نباتی مشهد

گردش کار: 1- شاکیان به موجب دادخواستیابطالبندهای 5 و 12 ماده 3 آیین نامه اجرایی ضوابط اتحادیه صنف گلفروش ها و سموم دفع آفات نباتی مشهدرا خواستار شده اند و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده اند که :

"1- کمیسیون نظارت بر سازمان های صنفی مشهد در بیست و دومین جلسه خود به تاریخ 20؍10؍1396 آیین نامه اجرایی ضوابط اتحادیه صنف گلفروش ها و سموم دفع آفات نباتی مشهد را تصویب نموده که طی نامه شماره 1700051-28؍10؍1396 از سوی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان خراسان رضوی مراتب جهت اجرا به دستگاه های اجرایی ذی ربط ابلاغ گردیده است

در مصوبه مذکور رسته های شغلی که باید از اتحادیه صنف گلفروش ها و سموم دفع آفات نباتی مشهد پروانه دریافت کنند، در 13 بند تعیین شده اند

2- بند 5 مقرره مذکور عمده فروشی مواد اولیه کشاورزی (بذر، سم، کود) لوازم باغبانی خانگی، لوازم بهداشتی، دامی و داروهای دام و طیور با قید (درخواست حذف بخش مربوط به دام و طیور) با کد ایسیک 512513 را مقیدبه اخذ پروانه از اتحادیه مذکور نموده است:

2-1- علی رغم قید عبارت ( درخواست حذف بخش مربوط به دام و طیور) در برابر این بند، مصوبه به همین صورت برای اجرا ابلاغ گردیده است، بنابراین ظاهر این است که همچنان عمده فوشی موارد مربوط به دام و طیور مذکور در این بند مشمول مصوبه می باشند

2-2 از آنجا که به تصریح صدر ماده 9 قانون سازمان دامپزشکی کشور اشتغال به کار تهیه و ترکیب و فروش داروهای ساده، مرکب، واکسن ها، سرم ها، مواد بیولوژیکی، مواد ضد عفونی، سموم و مواد دیگری که به اشکال مختلف مورد مصرف دامپزشکی قرار می گیرد مستلزم اخذ پروانه از سازمان (دامپزشکی کشور) است ، با توجه به استثنای صنوفی که قانون خاص دارند در تبصره ماده 2 قانون نظام صنفی کشور از شمول این قانون، اطلاق مقرره مذکور نسبت به موارد مربوط دام و طیور مخالف ماده 9 قانون سازمان دامپزشکی کشور و تبصره ذیل ماده 2 قانون نظام صنفی کشور و شایسته ابطال است

3- بند 12 مقرره مذکور خرده فروشی ملزومات حیوانات خانگی با کد ایسیک 533839 را مقید به اخذ پروانه از اتحادیه صنف گلفروش ها کرده است:

3-1- به تصریح صدر ماده 10 قانون سازمان دامپزشکی کشور تأسیس بیمارستان ها و درمانگاه های دامپزشکی، همچنین اشتغال به مایه کوبی و درمان دام مستلزم اخذ پروانه از سازمان خواهد بود

و همچنین قسمت ذیل بند (ج) ماده 2 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 1389 سازمان های نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی و نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران موظفند حسب مورد و متناسب با استعدادها و شرایط بخش کشاورزی و منابع طبیعی هر منطقه و در قالب سیاست ها و ضوابط حاکمیتی اعلامی از سوی وزارت جهاد کشاورزی و سازمان های حاکمیتی تابعه آن ، مجوز تأسیس درمانگاه ها (کلینیک ها)، مجتمع های درمانی (پلی کلینیک ها)، آزمایشگاه ها، داروخانه ها، بیمارستان های دامی، مراکز تلقیح مصنوعی و مایه کوبی و شرکتهای مهندسی و خدمات مشاوره فنی–اجرایی–مدیریتی–مالی و بیمه–اقتصادی–بازرگانی و کشاورزی را صادر و نظارت نمایند

، اعطای پروانه برای تأسیس و فعالیت کلینیک های دامپزشکی در صلاحیت خاص قانونی سازمان دامپزشکی کشور قرار دارد و با توجه به استثنای مذکور در تبصره ذیل ماده 2 قانون نظام صنفی کشور، اصولا اعطای پروانه فعالیت کلینیک های دامپزشکی از صلاحیت و اختیارات قانونی کمیسیون نظارت خروج موضوعی داشته و نمی تواند برای این مراکز الزامی برای اخذ پروانه از اتحادیه های صنفی ایجاد کند

3-2- طبق بخش پایانی بند (ج) ذیل ماده 2 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 1389: نظارت بر انطباق عملکرد مراکز فوق الذکر بر سیاست های حاکمیتی اعلامی، بر مراکز مذکور در این ماده به صورت غیردولتی اداره شده و بر اساس قوانین مربوطه در مراجع ذی صلاح قانونی ثبت و تحت نظارت سازمان های نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی و نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران ارائه خدمت می نمایند

، سازمان دامپزشکی کشور، طبق ماده یک قانون سازمان دامپزشکی کشور وابسته به وزارت کشاورزی (وزارت جهاد کشاورزی فعلی) است و به تصریح بند (ج) مذکور، مرجع قانونی نظارت بر عملکرد کلینیک های دامپزشکی می باشد

3-3- پس از بروز مشکلات برای کلینیک های دامپزشکی شهرستان مشهد، مدیر کل دامپزشکی استان خراسان رضوی، موضوع را از حیث تطبیق با قانون از سازمان دامپزشکی کشور به عنوان مرجع قانونی ذی صلاح استعلام نموده است که این سازمان در پاسخ طی نامه شماره 26232؍96–11؍6؍1396 نگهداری، عرضه و فروش خوراک، غذا و لوازم حیوانات خانگی از قبیل قفس، لانه، جای خواب، باکس حمل و نقل، لباس، ظروف آب و غذا خوری، قلاده، اسباب بازی، لوازم بهداشتی، لوازم آموزشی و ، توسط درمانگاه های دامپزشکی حیوانات خانگی و بیمارستان های دامپزشکی حیوانات خانگی را مشروط به 1- اختصاص فضایی مناسب برای آنها 2- حفظ وضعیت ظاهری و آراستگی مرکز 3- عدم مزاحمت و ایجاد مانع برای ارایه خدمات اصلی آن ها، بلامانع اعلام و بی نیاز ازاخذ مجوز یا پروانه جداگانه از سایر مراجع دانسته است

3-4- بر این اساس اطلاق و شمول مصوبه مورد شکایت کمیسیون نظارت بر اصناف شهرستان مشهد بر درمانگاه های حیوانات خانگی، مبنی بر وضع تکالیفی زائد بر آنچه مرجع خاص قانونی نظارت بر عمکرد این مراکز وضع کرده است، به جهت مخالفت با ماده 10 قانون نظام دامپزشکی کشور و ماده 2 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 1389 و با توجه به تعیین تکلیف مرجع قانونی ذی صلاح (سازمان دامپزشکی کشور) شایسته ابطال است

4- با توجه به اینکه اتحادیه صنف گلفروش ها و سموم دفع آفات نباتی مشهد با اتکا به مصوبه مورد شکایت مشکلات جدی برای مراکز درمان حیوانات خانگی مشهد ایجاد کرده است و این مراکز اخطار پلمب دریافت کرده اند و در معرض تعطیلی هستند یا پلمب شده اند که به جهت فعالیت درمانی این مراکز و اینکه در این مراکز حیوانات در حال درمان هستند، تعطیل شدن آنها علاوه بر اینکه موجب بیکار شدن عده زیادی از افراد متخصص خواهد شد، خطرات غیر قابل جبرانی را متوجه بهداشت عمومی شهر و سلامت و حیات حیوانات تحت درمان یا نیازمند درمان خواهد نمود

لذا با عنایت به مراتب فوق تقاضای رسیدگی به شکایت را دارم

"

2- متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است :

"ماده 3: در این اتحادیه برای رسته های شغلی با کد ایسیک به شرح ذیل پروانه صادر می گردد

1- عمده فروشی گل و گیاه طبیعی کد 512531

2- گل فروشی کد 523891

3- عمده فروشی گل مصنوعی کد 5؍513349

4- خرده فروشی گل های مصنوعی کد 523342

5- عمده فروشی مواد اولیه کشاورزی ( بذر ، سم ، کود) لوازم باغبانی خانگی ، لوازم بهداشتی ، دامی و داروهای دام

و طیور (درخواست حذف بخش مربوط به دام و طیور) کد 512513

6- خرده فروشی کود ، سم کد 523114

7- عمده فروشی ظروف مرتبط با نگهداری گل و گیاه (فاقد کد ایسیک)

8- خرده فروشی ظروف مرتبط با نگهداری گل و گیاه (فاقد کد ایسیک)

9- تولید و پرورش انواع گل و گیاه کد 011211

10- خدمات مربوط به حفاظت محیط زیست و فضای سبز (به جز شهرداری ها) با (درخواست اصلاح حذف شهرداری ها) کد 900310

11- نگهداری فضای سبز کد 742130

12- خرده فروشی ملزومات حیوانات خانگی کد 523839

13- خرده فروشی بذرهای گیاهی و دانه های روغنی کد 523838

تبصره : در مواردی که در این آیین نامه مشمول قانون خاص باشند ، رعایت ضوابط و مقررات قانون مذکور الزامی است

"

3- علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم، طرف شکایت پاسخی ارسال نکرده است

4- در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 پرونده به هیأت تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری ارجاع می شود و هیأت مذکور به موجب دادنامه شماره 23-22؍2؍1399، بند 12 ماده 3 آیین نامه اجرایی ضوابط اتحادیه صنف گلفروش ها و سموم دفع آفات نباتی مشهد مبنی بر خرده فروشی ملزومات حیوانات خانگی را قابل ابطال تشخیص نداد و رأی به رد شکایت صادر کرد

رأی مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر ازقضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت

رسیدگی به بند 5 ماده 3 آیین نامه اجرایی ضوابط اتحادیه صنف گلفروش ها و سموم دفع آفات نباتی مشهددر دستور کار هیأت عمومی قرار گرفت

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 16؍10؍1399 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است

رأی هیأت عمومی

بر مبنای ماده 9قانون سازمان دامپزشکی کشور: اشتغال به کار تهیه و ترکیب و فروش داروهای ساده، مرکب، واکسن ها، سرم ها، مواد بیولوژیکی، مواد ضد عفونی، سموم و مواد دیگری که به اشکال مختلف مورد مصرف دامپزشکی قرار می گیرد، مستلزم اخذ پروانه از سازمان دامپزشکی کشور است

و به موجب تبصره ماده 2قانون نظام صنفی: صنوفی که قانون خاص دارند، از شمول این قانون مستنثی می باشند

قانون خاص قانونی است که بر اساس آن نحوه صدور مجوز فعالیت، تنظیم و تنسیق امور واحدهای ذیربط، نظارت، بازرسی و رسیدگی به تخلفات افراد و واحدهای تحت پوشش آن به صراحت در متن قانون مربوطه معین می شود

بنا به مراتب فوق و با عنایت به اینکه موازین مقرر در قانون سازمان دامپزشکی کشور بر حوزه مربوط به اشتغال به کار تهیه و ترکیب و فروش داروهای ساده، مرکب، واکسن ها، سرم ها، مواد بیولوژیکی، مواد ضد عفونی، سموم و مواد دیگر مورد مصرف دامپزشکی حاکم است و با توجه به این موضوع، حوزه های مذکور به واسطه وجود قانون خاص از شمول قانون نظام صنفی خارج هستند، لذا مبنایی برای اعمال حکم مقرر درماده 91 قانون صنفی مبنی بر لزوم اخذ پروانه از اتحادیه های صنفی در رابطه با شاغلین این حوزه ها وجود ندارد و آن قسمت از بند 5 ماده 3 آیین نامه اجرایی ضوابط اتحادیه صنف گل فروش ها و سموم دفع آفات نباتی مشهد که متضمن صدور پروانه برای لوازم مربوط به دام و داروهای دام و طیور است، خلاف قانون و خارج از اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال1392 ابطال می شود

محمدکاظم بهرامی

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

کدمنبع: 13852